Sân bay Điện Biên Phủ
Cảng hàng không Điện Biên Phủ là sân bay ở thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên, có tọa độ 21°23'41' ' vĩ Bắc, 103°00'10' ' kinh Đông. Mã IATA của sân bay này là DIN.

Vị trí địa lý, lịch sử hoạt động, cơ sở vật chất 

Sân bay Mường Thanh hay còn gọi là sân bay Điện Biên Phủ có địa chỉ Tổ dân phố 10, phường Thanh Trường, thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên. Đây vốn là sân bay dã chiến hồi 1954 – cứ điểm 206 năm xưa, một căn cứ tiếp vận rất quan trọng của Pháp và cũng là sân bay trung tâm của tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.

Năm 1958, vận tải hàng không dân dụng chính thức được mở tại sân bay Điện Biên và do quân đội đảm nhiệm nhưng các chuyến bay còn rất ít. Đến năm 1984, kỷ niệm 30 năm chiến thắng Điện Biên Phủ, tuyến đường bay Hà Nội - Điện Biên bằng máy bay AN24, AK40... được khôi phục, sân bay đưa vào khai thác với đường băng ghi nhôm dài 1400m. Sau 10 tháng khai thác, do các điều kiện kỹ thuật không cho phép, ngày 30/1/1995 đường bay đã bị cắt để sửa chữa đường cất hạ cánh. Sau khi sửa chữa, CHK Điện Biên đã hoạt động trở lại và máy bay là loại ATR72. Năm 1996, sân bay được đầu tư xây dựng đường hạ cất cánh dài 1430m, rộng 30m bằng bê tông, sân đỗ máy bay có 2 vị trí đỗ. Năm 1998 nâng lên 10 lần chuyến một tuần với khoảng trên 20 ngàn hành khách/năm. Năm 2004, CHK Điện Biên được đầu tư mở rộng sân đỗ máy bay diện tích 12.000m2 đảm bảo cho 4 vị trí máy bay đỗ. Nhà ga hành khách với diện tích sử dụng 2.500m2, đủ năng lực phục vụ hai chuyến bay ATR72 tương đương với 300 hành khách/giờ cao điểm. Các phương tiện hỗ trợ dưới mặt đất: 1 xe cứu hỏa, 1 xe khẩn nguy, 1 xe cứu thương, 1 xe tải hỗ trợ, 1 Xe đầu kéo: 2 Mooc chứa hành lý và hàng hóa rời

Ngày nay, sân bay này đã được cải tạo, nâng cấp thành một cảng hàng không dân dụng của thành phố Điện Biên Phủ. Cảng hàng Điện Biên Phủ có tọa độ 21°23'50 vĩ Bắc, 103°00'28 kinh Đông. Sân bay có: Đài kiểm soát không lưu. Hệ thống rada dẫn đường.

Đường lăn, sân đỗ máy bay diện tích 12.000m² đảm bảo cho 03 vị trí máy bay đỗ. Nhà ga hành khách rộng 2.500m2 với trang thiết bị và công nghệ hiện đại, phục vụ một lúc cả chuyến bay quốc tế và nội địa.

Đây là sân bay lớn nhất miền Tây Bắc Việt Nam. Hiện tại, sân bay Điện Biên Phủ thực hiện ngày 3 chuyến Hà Nội - Điện Biên ,Điện Biên - Hà Nội và một chuyến từ TPHCM - Điện Biên,một số ngày đặc biệt có thể tăng lên 4 -5chuyến trên ngày và có khả năng đáp ứng mỗi ngày 4 chuyến bay, hạ cánh một giờ cao điểm.

Do sân bay Điện Biên nằm trong khu vực lòng chảo, tĩnh không 2 đầu đường cất hạ cánh hạn chế nên không thể kéo dài đường băng để khai thác các loại tàu bay lớn như A320, A321 và tương đương.

Việc lắp đèn đêm và hệ thống dẫn đường hiện đại cho đường cất hạ cánh hiện hữu cũng không được thực hiện do vướng về tĩnh không, do đó cảng này cũng chỉ khai thác được ban ngày.

Đáng nói hơn, do nằm trong khu vực vùng núi cao, điều kiện thời tiết phức tạp, thường xuyên có mây mù, mưa, tầm nhìn hạn chế nên tỷ lệ huỷ chuyến tại Điện Biên khá cao so với các sân bay khác.

Ngoài phục vụ thương mại sân bay còn phục vụ nhiệm vụ chính trị đảm bảo an ninh an toàn tuyệt đối cho các chuyến bay chuyên cơ, ưu tiên, chuyến bay quân sự của cán bộ Đảng, nhà nước và các khách ngoại giao lên thăm và làm việc tại tỉnh Điện Biên

Ngày 31/7, lãnh đạo UBND tỉnh Điện Biên đã có buổi kiểm tra tiến độ các khu tái định cư (TĐC) theo quy hoạch chi tiết Cảng hàng không Điện Biên.

Theo đó, đối với hạng mục sân bay, đến nay các đơn vị đã thực hiện kê khai, kiểm đếm xong đối với 1.305/1.305 hộ gia đình, cá nhân và 18/23 tổ chức. 

Đối với điểm TĐC số 1 của dự án, đã thi công các hạng mục hạ tầng kỹ thuật đạt 95%; hạ tầng xã hội hoàn thành 50%; hoàn thành 100% các lô đất với khoảng 562 ô đất đủ điều kiện giao đất TĐC. 

Tại điểm TĐC số 3, đã hoàn thành 228 ô đất đủ điều kiện giao đất TĐC; các hạng mục kỹ thuật hoàn thành 80%. 

Tại điểm TĐC C13 mở rộng, đã hoàn thành 173/173 ô đất, đủ điều kiện giao đất TĐC, hạng mục kỹ thuật đạt 98%. 

Tại điểm TĐC C13, đã thi công xong 3 lô đất dân cư LK03, LK04, Lk05; hoàn thành 50% các lô đất với 55/110 ô đủ điểu kiện giao đất TĐC.

Chủ tịch UBND tỉnh Lê Thành Đô đánh giá, hiện mới chỉ có các dự án xây dựng điểm TĐC sân bay là cơ bản đảm bảo tiến độ, các dự án còn lại vẫn chậm so với yêu cầu. 

Trong thời gian tới, lãnh đạo tỉnh đề nghị TP Điện Biên Phủ tập trung giải phóng mặt bằng tại địa điểm xây dựng Trung đoàn Cảnh sát cơ động và thực hiện phương án xây dựng cho các đơn vị thuộc Công an tỉnh. 

Tỉnh giao huyện Điện Biên tập trung xây dựng phương án giải phóng mặt bằng tại địa điểm xây dựng Trung đoàn 741; phối hợp với Sở Lao động  - Thương binh và xã hội để triển khai xây dựng các đơn vị trực thuộc sở phải di dời. 

Trước đó, vào ngày 27/3, Thủ tướng Chính phủ đã chấp thuận chủ trương đầu tư dự án mở rộng sân bay Điện Biên, đồng thời giao cho Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam – CTCP (ACV) triển khai thực hiện.

Dự án có tổng mức đầu tư đạt 1.547 tỷ đồng, trong đó 100% vốn chủ sở hữu của ACV. Thời hạn hoạt động dự án là 50 năm; tiến độ thực hiện là 34 tháng kể từ khi chấp thuận chủ trương đầu tư.

Các hạng mục chính tại sân bay Điện Biên bao gồm toàn bộ khu bay và khu hàng không dân dụng, được đầu tư bằng nguồn vốn doanh nghiệp, công tác giải phóng mặt bằng sử dụng ngân sách của tỉnh Điện Biên.

Theo kế hoạch, dự án sân bay Điện Biên mở rộng được phê duyệt là sân bay lưỡng dụng, có chức năng đảm bảo cho máy bay tầm trung A320, A321 và tương đương cất hạ cánh.

Đường cất hạ cánh tại dự án mới có kích thước 2.400 m x 45 m, đáp ứng công suất 2 triệu hành khách/năm đến năm 2030. Tổng nhu cầu sử dụng đất dự án là hơn 201 ha.

Nhà ga 
Sân bay có một đường cất hạ cánh dài 1.830m, rộng 30m, bề mặt bê tông xi măng.  Đường lăn, sân đỗ máy bay diện tích 12.000m² đảm bảo cho 3 vị trí máy bay đỗ. Nhà ga hành khách rộng 2.400m² đạt cấp 3C và có 3 vị trí đỗ máy bay. Do vậy, sân bay Điện Biên chỉ có thể phục vụ các tàu bay cỡ nhỏ như atr 72 hoặc tương đương với tần suất không nhiều

Tầng 1: Dành cho khách đến và làm thủ tục chuyến bay đi; Diện tích: 1700m2; 1 quầy dịch vụ căng tin giải khát; 4 quầy làm thủ tục, 1 băng chuyền hành lí đến, 1 phòng VIP; Quầy hành lý thất lạc

Tầng 2: bao gồm khu vực khu vực hạn chế, khu vực cách ly gồm 2 cửa hành khách ra máy bay: Diện tích: 800m2

Tổng công ty Hàng không Việt Nam (ACV) đề xuất tổng mức đầu tư xây mới toàn bộ sân bay này khoảng 4.780 tỷ đồng, trong đó công trình khu bay dự kiến 1.400 tỷ đồng; các công trình hàng không dân dụng 1.700 tỷ đồng, điều hành bay 155 tỷ đồng. Công tác giải phóng mặt bằng dự kiến 1.530 tỷ đồng.

Tại khu bay, ACV đề xuất xây dựng mới đường cất hạ cánh dài 2.400 m x 24m, hệ thống đường lăn nối bãi đỗ, đường lăn song song và đèn tiếp cận.

Công trình nhà ga hành khách được đề xuất xây mới 2 tầng, đáp ứng 2 triệu hành khách một năm và các hạng mục phụ trợ; xây dựng sân đỗ tàu bay với 6 vị trí đỗ máy bay A320/321 và tương đương.

Theo quy hoạch phát triển giao thông vận tải hàng không, giai đoạn đến năm 2020, cảng hàng không Điện Biên có công suất khoảng 300.000 hành khách và 500 tấn hàng hóa mỗi năm. Đến năm 2030, dự kiến công suất sân bay nâng lên 2 triệu hành khách và 10.000 tấn hàng hóa mỗi năm.

Bên cạnh đó, kế hoạch phát triển đội tàu bay hiện tại của các hãng hàng không như Vietnam Airlines, Vietjet, Jestar Pacific từ nay đến năm 2030 tập trung vào các loại tàu bay A320 trở lên và kết cấu hạ tầng CHK Điện Biên hiện tại sẽ không đáp ứng được nhu cầu khai thác của các hãng hàng không trong những năm tới.

Sáng 22-1-2022, Phó thủ tướng Lê Văn Thành đã phát lệnh khởi công dự án mở rộng cảng hàng không Điện Biên nhằm nâng công suất khai thác của sân bay này khi khai thác máy bay loại lớn hơn.

Dự án mở rộng sân bay Điện Biên có tổng mức đầu tư hơn 1.467 tỉ đồng từ nguồn vốn của Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam - ACV. Chi phí giải phóng mặt bằng có tổng mức đầu tư 1.555 tỉ đồng từ nguồn ngân sách của tỉnh Điện Biên.

Mục tiêu của dự án là nâng cấp hạ tầng sân bay, đáp ứng khai thác được các máy bay Airbus A320, A321 và tương đương, thay vì chỉ khai thác các máy bay nhỏ như trước đó. Đồng thời nâng cấp nhà ga hành khách hiện hữu từ 300.000 hành khách/năm lên 500.000 khách/năm. 

Sân bay Điện Biên được khôi phục từ sân bay Mường Thanh do người Pháp xây dựng. Hiện nay sân bay Điện Biên có 1 đường băng dài 1.830m, rộng 30m, được đưa vào sử dụng từ năm 1994, hệ thống trang thiết bị giản đơn, sân đỗ tàu bay có 3 vị trí đỗ, nhà ga hành khách đươc xây dựng năm 2004 có công suất 300.000 khách/năm. 

Do hai đầu đường băng vướng núi và hệ thống trang thiết bị hạ tầng đơn giản, sân bay Điện Biên chỉ khai thác được dòng máy bay phản lực cánh quạt loại nhỏ như ATR 72, máy bay phản lực nhỏ như Embraer 190 vào ban ngày trong điều kiện thời tiết cho phép. 

Vì vậy, ngày 27-3-2021, Thủ tướng đã chấp thuận chủ trương đầu tư dự án mở rộng sân bay Điện Biên - sân bay duy nhất trong 6 tỉnh biên giới Tây Bắc của nước ta. 

Để sân bay có thể đồng bộ khai thác máy bay Airbus A320, A321 và tương đương, ACV sẽ xây dựng đường băng dài 2.400m, rộng 45m, lề vật liệu rộng mỗi bên 7,5m, dải hãm phanh 2 đầu đường băng dài 100m, rộng 60m; sân quay đầu máy bay ở 2 đầu đường băng. Đồng thời xây thêm đường lăn, hệ thống đèn tiếp cận hạ cánh. 

Nhà ga hành khách sân bay Điện Biện sẽ được xây mới với thiết kế 2 tầng, công suất 500.000 khách/năm. 

Dự kiến, dự án nâng cấp sân bay Điện Biên sẽ hoàn thành và đưa vào khai thác vào quý 3- 2023. 

Phát biểu tại lễ khởi công dự án, Phó thủ tướng Lê Văn Thành nhấn mạnh, Điện Biên nằm ở cực Tây Bắc của Tổ quốc, có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng về quốc phòng, an ninh và phát triển kinh tế - xã hội. Việc sớm hoàn thành dự án mở rộng cảng hàng không Điện Biên có ý nghĩa rất quan trọng, tạo động lực mới thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, giải quyết việc làm, nâng cao đời sống của nhân dân.

Theo quyết định của Bộ Giao thông Vận tải (GTVT), Sân bay Điện Biên chính thức đóng cửa từ ngày 15.4.2023 để triển khai các hạng mục của dự án.

Trước đó, tại Quyết định số 270/QĐ-BGTVT của Bộ GTVT ban hành ngày 21.3.2023 về việc đóng cửa tạm thời Cảng hàng không Điện Biên (Sân bay Điện Biên), Bộ trưởng Bộ GTVT quyết định:

Đóng cửa tạm thời Sân bay Điện Biên từ 0h ngày 15.4.2023 đến 23h59 ngày 17.12.2023 để triển khai thực hiện các hạng mục của Dự án đầu tư xây dựng, mở rộng Sân bay Điện Biên.

Mặc dù ngày 15.4 Sân bay Điện Biên mới chính chức đóng cửa nhưng trước đó từ cuối tháng 3 đến nay, tại sân bay này chỉ có vài chuyến bay được thực hiện do hiện tượng thời tiết "mù khô" nên máy bay không thể cất/hạ cánh.

Dự án đầu tư xây dựng mở rộng Cảng hàng không Điện Biên là dự án nhóm B, công trình giao thông cấp I, với tổng mức đầu tư là hơn 1.467 tỉ đồng từ nguồn vốn của Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam. Riêng công tác giải phóng mặt bằng với tổng mức đầu tư 1.555 tỉ đồng được đảm bảo từ nguồn ngân sách của tỉnh Điện Biên.

Dự án gồm đường cất hạ cánh 35-17 kích thước 2400mx45m, sân quay 2 đầu, kết cấu BTXM đảm bảo khai thác máy bay A320/A321 hoặc tương đương; lề vật liệu rộng mỗi bên 7,5m, dải hãm phanh 2 đầu đường cất hạ cánh kích thước 60x100m và xây dựng hệ thống đèn tiếp cận CAT I...

Dự án cũng cải tạo, mở rộng công suất khai thác nhà ga hành khách hiện hữu từ 300.000 khách/năm lên 500.000 khách/năm. Nhà ga được thiết kế gồm 2 tầng trong đó, tầng 1 bao gồm: Khu vực mái sảnh, Khu vực hành khách đi và khu vực hành khách đến; Tầng 2 là Khu vực phòng chờ, phòng khách hạng thương gia, khu vực dịch vụ thương mại và các khu vực phụ trợ phục vụ khai thác.

Các hãng hàng không và tuyến bay

Thống kê
San lượng hành khách phục vụ 5 năm từ năm 2010-2014:

Chuyến bay thử nghiệm bằng máy bay phản lực Embraer E-190LR 
Sáng ngày 19/8/2021, chuyến bay QH18 của hãng Bamboo Airways đã hạ cánh xuống sân bay Điện Biên lúc 12h30 - thực hiện thành công chuyến bay kĩ thuật từ Hà Nội tới Điện Biên. Dự sự kiện có các đồng chí: Lê Thành Đô: Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh; Phạm Đức Toàn: Ủy viên BTV Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh; Võ Huy Cường: Phó Cục trưởng Cục hàng không Việt nam; Nguyễn Ngọc Trọng: Phó Tổng giám đốc Hãng hàng không Bamboo Airways. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử dòng máy bay phản lực hiện đại đã hạ cánh thành công xuống sân bay Điện Biên Phủ

Xem thêm
Sân bay quốc tế Nội Bài
Sân bay quốc tế Đà Nẵng
Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất
Danh sách các sân bay ở Việt Nam

Tham khảo

Điện Biên Phủ
Điện Biên Phủ