คณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
คณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เป็นคณะสัตวแพทยศาสตร์แห่งแรกของประเทศไทย  ถือกำเนิดขึ้นในปี พ.ศ. 2478 โดยมีพันธกิจหลักในด้านการเรียนการสอน การวิจัยและบริการวิชาการทางด้านสัตวแพทย์ ปัจจุบันคณะสัตวแพทยศาสตร์ เปิดสอน

 หลักสูตรระดับปริญญาบัณฑิต 1 หลักสูตร คือหลักสูตรสัตวแพทยศาสตรบัณฑิต (สพ.บ.) 
 หลักสูตรระดับบัณฑิตศึกษา จำนวน 25 หลักสูตร ได้แก่ 
 2.1 ประกาศนียบัตรบัณฑิตทางวิทยาศาสตร์ทางสัตวแพทย์คลินิก 7 หลักสูตร ได้แก่  แขนงวิชาคลินกสัตว์เลี้ยงเป็นเพื่อน แขนงวิชาอายุรกรรม แขนงวิชาสูติ-เธนุเวชกรรม แขนงวิชาพยาธิชีววิทยาชันสูตร แขนงวิชาศัลยศาสตร์ แขนงวิชาสัตว์ทดลอง แขนงวิชาศัลยกรรม 
 2.2 ปริญญามหาบัณฑิต 10 สาขาวิชา ได้แก่ สาขาวิชาวิทยาการสืบพันธุ์สัตว์ สาขาสรีรวิทยาการสัตว์ สาขาวิชาสัตวแพทย์สาธารณสุข สาขาวิชาพยาธิชีววิทยาทางสัตวแพทย์ สาขาวิชาอายุรศาสตร์ทางสัตวแพทย์ สาขาวิชาชีวศาสตร์ทางสัตวแพทย์ สาขาสัตวศาสตร์ประยุกต์ สาขาศัลยศาสตร์ทางสัตวแพทย์ สาขาวิชาเภสัชวิทยาทางสัตวแพทย์ สาขาวิชาวิทยาศาสตร์ทางสัตวแพทย์และเทคโนโลยี (หลักสูตรนานาชาติ) ได้แก่
 2.3 ปริญญาดุษฎีบัณฑิต 6 สาขาวิชา ได้แก่ สาขาวิชาวิทยาการสืบพันธุ์สัตว์ สาขาวิชาสรีรวิทยาการสัตว์ สาขาวิชาสัตวแพทย์สาธารณสุข สาขาวิชาพยาธิชีววิทยาทางสัตวแพทย์ สาขาวิชาอายุรศาสตร์สัตวแพทย์ สาขาวิชาชีวศาสตร์ทางสัตวแพทย์ สาขาวิชาสัตวศาสตร์ประยุกต์ สาขาวิชาวิทยาศาสตร์ทางสัตวแพทย์และเทคโนโลยี (หลักสูตรนานาชาติ) 
 คณะสัตวแพทยศาสตร์ ได้ผลิตบุคลากรที่มีความรู้ ความสามารถ และคุณธรรม เพื่อรับใช้สังคมอย่างมีคุณภาพ ตลอดจนผลิตผลงานวิจัยที่ยังประโยชน์ต่อสังคมและประเทศ

ประวัติ 
แผนกอิสระสัตวแพทยศาสตร์ของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยได้ถูกโอนย้ายไปสังกัดมหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์(ปัจจุบันคือมหาวิทยาลัยมหิดล) ในปี พ.ศ. 2486 ก่อนจะถูกโอนย้ายสังกัดอีกครั้งในปี พ.ศ. 2497 เข้าสู่มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ซึ่งได้ปรับปรุงหลักสูตรสัตวแพทยศาสตร์ จาก 5 ปีเป็น 6 ปี โดยศึกษาเตรียมสัตวแพทย์ที่มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ จากนั้นศึกษาระดับปรีคลินิกและคลินิกที่คณะสัตวแพทย์ศาสตร์ ในพื้นที่เดิมของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ต่อมาในปี พ.ศ. 2507 จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้ทำเรื่องถึงมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เพื่อขอโอนคณะสัตวแพทยศาสตร์ซึ่งยังคงตั้งอยู่ในบริเวณพื้นที่ของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยกลับคืนเช่นเดิม แต่ทางสภามหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ไม่เห็นด้วย จึงเตรียมสร้างอาคารสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เพื่อย้ายออกจากพื้นที่ของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย อย่างไรก็ตาม คณะสัตวแพทยศาสตร์ได้ทำเรื่องไม่ขอย้ายออกจากที่ตั้งเดิม และขอโอนกลับไปสังกัดจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยในปี พ.ศ. 2510 ส่วนมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ได้เปิดหลักสูตรสัตวแพทย์ศาสตร์ขึ้นมาในพื้นที่ที่ได้จัดเตรียมไว้แล้ว และแยกการบริหารกับส่วนที่โอนคืนให้จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย 

 พ.ศ. 2478 มีการจัดตั้งแผนกอิสระสัตวแพทยศาสตร์ในจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดยมีหลักสูตรสัตวแพทยศาสตรบัณฑิต 4 ปี
 พ.ศ. 2482 จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยได้ปรับปรุงหลักสูตรขั้นปริญญาสัตวแพทยศาสตรบัณฑิต จาก 4 ปีเป็น 5 ปี
 พ.ศ. 2486 แผนกอิสระสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ถูกโอนย้ายไปสังกัดมหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์ (มหาวิทยาลัยมหิดลในปัจจุบัน) และจัดตั้งขึ้นเป็นคณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์
 พ.ศ. 2497 คณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์ โอนย้ายมาอยู่ในสังกัดของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ สังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
  พ.ศ. 2500 คณะสัตวแพทยศาสตร์ได้ปรับปรุงหลักสูตรสัตวแพทยศาสตรบัณฑิตจากเดิม 5 ปีเป็น 6 ปี
 พ.ศ. 2502 คณะสัตวแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ได้โอนไปอยู่ในสังกัดสำนักนายกรัฐมนตรี
 พ.ศ. 2510 คณะสัตวแพทยศาสตร์ โอนย้ายมาอยู่ในสังกัดของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สำนักนายกรัฐมนตรี
  พ.ศ. 2515 คณะสัตวแพทยศาสตร์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ก็ได้โอนจากสำนักนายกรัฐมนตรีไปอยู่ในสังกัดทบวงมหาวิทยาลัย

หลักสูตร

ระดับปริญญาตรี 
คณะสัตวแพทยศาสตร์ เปิดสอนหลักสูตรในระดับปริญญาบัณฑิต 1 หลักสูตร ได้แก่
 สัตวแพทยศาสตรบัณฑิต หลักสูตร 6 ปี

ระดับบัณฑิตศึกษา 
คณะสัตวแพทยศาสตร์ เปิดสอนหลักสูตรในระดับบัณฑิตศึกษา ในสาขาวิชา ดังนี้

 หลักสูตรระดับบัณฑิตศึกษา จำนวน 25 หลักสูตร ได้แก่
 หลักสูตรประกาศนียบัตรบัณฑิตทางวิทยาศาสตร์ทางสัตวแพทย์คลินิก 7 หลักสูตร ได้แก่ แขนงวิชาคลินกสัตว์เลี้ยงเป็นเพื่อน แขนงวิชาอายุรกรรม แขนงวิชาสูติ-เธนุเวชกรรม แขนงวิชาพยาธิชีววิทยาชันสูตร แขนงวิชาศัลยศาสตร์ แขนงวิชาสัตว์ทดลอง แขนงวิชาศัลยกรรม
 หลักสูตรปริญญามหาบัณฑิต 10 สาขาวิชา ได้แก่ สาขาวิชาวิทยาการสืบพันธุ์สัตว์ สาขาสรีรวิทยาการสัตว์ สาขาวิชาสัตวแพทย์สาธารณสุข สาขาวิชาพยาธิชีววิทยาทางสัตวแพทย์ สาขาวิชาอายุรศาสตร์ทางสัตวแพทย์ สาขาวิชาชีวศาสตร์ทางสัตวแพทย์ สาขาสัตวศาสตร์ประยุกต์ สาขาศัลยศาสตร์ทางสัตวแพทย์ สาขาวิชาเภสัชวิทยาทางสัตวแพทย์ สาขาวิชาวิทยาศาสตร์ทางสัตวแพทย์และเทคโนโลยี (หลักสูตรนานาชาติ) ได้แก่
 หลักสูตรปริญญาดุษฎีบัณฑิต 6 สาขาวิชา ได้แก่ สาขาวิชาวิทยาการสืบพันธุ์สัตว์ สาขาวิชาสรีรวิทยาการสัตว์ สาขาวิชาสัตวแพทย์สาธารณสุข สาขาวิชาพยาธิชีววิทยาทางสัตวแพทย์ สาขาวิชาอายุรศาสตร์สัตวแพทย์ สาขาวิชาชีวศาสตร์ทางสัตวแพทย์ สาขาวิชาสัตวศาสตร์ประยุกต์ สาขาวิชาวิทยาศาสตร์ทางสัตวแพทย์และเทคโนโลยี (หลักสูตรนานาชาติ)

ภาควิชา 

 ภาควิชากายวิภาคศาสตร์ (Veterinary Anatomy)
 ภาควิชาจุลชีววิทยา(Veterinary Microbiology)
 ภาควิชาเภสัชวิทยา (Veterinary Pharmacology)
 ภาควิชาพยาธิวิทยา (Veterinary Pathology)
 ภาควิชาสรีรวิทยา (Veterinary Physiology)
 ภาควิชาอายุรศาสตร์ (Veterinary Medicine)

 ภาควิชาสัตวบาล (Animal Husbandry)
 ภาควิชาสัตวแพทยสาธารณสุข (Veterinary Public Health)
 ภาควิชาสูติศาสตร์ เธนุเวชวิทยาและวิทยาการสืบพันธุ์สัตว์ (Veterinary Obstetrics, Gynecology and Animal Reproduction)
 ภาควิชาศัลยศาสตร์ (Veterinary Surgery)

โรงพยาบาลสัตว์ 

คณะสัตวแพทยศาสตร์ จัดให้มีบริการรักษาสัตว์โดยมี
 โรงพยาบาลสัตว์เล็ก ซึ่งตั้งอยู่ ณ คณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ถนนอังรีดูนังต์ กรุงเทพมหานคร
บริการรักษา สุนัข แมว สัตว์ต่างถิ่น สัตว์ป่า สัตว์ชนิดพิเศษ
โดยจัดให้มีคลินิกพิเศษ ได้แก่ คลินิกโรคตา คลินิกโรคผิวหนัง คลินิกโรคไต คลินิกโรคหัวใจ คลินิกโรคระบบฮอร์โมนและเมตาบอลิสม คลินิกโรคมะเร็ง คลินิกม้า คลินิกสัตว์น้ำ คลินิกอัลตราซาวนด์ คลินิกศัลยกรรมเนื้อเยื่อ คลินิกศัลยกรรมกระดูกและข้อ คลินิกทันตกรรมและสุขภาพช่องปาก คลินิกสูติกรรม คลินิกฉุกเฉิน และมีหน่วยชันสูตรโรคสัตว์ ให้บริการตรวจวินิจฉัยทางห้องปฏิบัติการ

 โรงพยาบาลปศุสัตว์ ซึ่งตั้งอยู่ ณ ศูนย์ฝึกนิสิต (ไร่ฝึกจารุเสถียร) ณ จังหวัดนครปฐม
ข้างกรมการสัตว์ทหารบก ถนนทหารบก ตำบลบ่อพลับ อำเภอเมืองนครปฐม
บริการรักษาโค กระบือ แพะ แกะ สุกร สัตว์ปีก สัตว์น้ำ สัตว์ป่า
ทั้งนี้โรงพยาบาลได้จัดตั้ง คลินิกสัตว์เล็ก เพื่อบริการรักษาสุนัข แมวและสัตว์เลี้ยงเป็นเพื่อนทุกชนิด

ซึ่งทั้งสองแห่งใช้เป็นสถานที่ฝึกงานเพื่อเสริมสร้างทักษะในการตรวจรักษาสัตว์ให้กับนิสิตสัตวแพทย์และให้บริการตรวจวินิจฉัย บำบัดรักษาโรคสัตว์ แก่สัตว์เลี้ยงของประชาชนโดยทั่วไป

พิพิธภัณฑ์ 
พิพิธภัณฑสถานปรสิตวิทยาในสัตว์ ตึกเก่ารูปตัวยู คณะสัตวแพทยศาสตร์ เก็บรวบรวมตัวอย่างปรสิตภายในและภายนอกของสัตว์ชนิดต่าง ๆ มาเป็นเป็นเวลายาวนานทำให้เก็บตัวอย่างได้หลากหลายและหลายประเภท เช่น หนอนพยาธิ แมลง ไร เห็บ และโปรโตซัว อันมีประโยชน์ต่อการศึกษาด้านสัตวแพทย์

ห้องสมุดและศูนย์เอกสารการสัตว์ 
คณะสัตวแพทยศาสตร์ได้เริ่มก่อตั้งในจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้ก่อตั้งขึ้นเป็นแห่งแรกในประเทศไทยเมื่อปี พ.ศ. 2478 พัฒนาการของห้องสมุดและศูนย์เอกสารการสัตว์จึงค่อยๆ เริ่มขึ้นตามความจำเป็นเพื่อใช้ประกอบการเรียนการสอน พร้อมการจัดตั้งคณะ
ห้องสมุดและศูนย์เอกสารการสัตว์ ได้รับการสนับสนุนจากผู้บริหารคณะทุกสมัย จึงพัฒนาและขยายพื้นที่กว้างขวางขึ้นตามลำดับเพื่อให้เหมาะสมกับทรัพยากรต่างๆ ของห้องสมุดที่เพิ่มขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งจำนวนผู้ใช้บริการเพิ่มขึ้นทุกปี
ห้องสมุดและศูนย์เอกสารการสัตว์ เป็นห้องสมุดอ้างอิงเฉพาะทางการสัตว์ ที่ได้เก็บรวบรวมหนังสือวารสารและเอกสารสิ่งพิมพ์ตลอดจนฐานข้อมูล ทั้งของไทย และต่างประเทศด้านการสัตว์ไว้มากที่สุดในประเทศไทย โดยเฉพาะ Collection พิเศษที่ห้องสมุดพยายามเก็บรวบรวม เช่นเอกสารรายงานการประชุมวิชาการด้านการสัตว์ทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ งานวิจัยด้านปศุสัตว์ในประเทศไทย เป็นต้น

พัฒนาการของห้องสมุดและศูนย์เอกสารการสัตว์ 
 พ.ศ. 2477 มีพระราชบัญญัติจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พุทธศักราช 2477 จัดตั้งแผนกอิสระชื่อแผนกสัตวแพทยศาสตร์
 พ.ศ. 2478 จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยเริ่มมีนิสิตเตรียมสัตวแพทยศาสตร์เป็นครั้งแรก
 พ.ศ. 2481 ห้องสมุดสัตวแพทยศาสตร์ มีพัฒนาการขึ้นมาพร้อมๆกับการต่อตั้งแผนกอิสระสัตวแพทยศาสตร์ ขึ้นในจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดยจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยวางโครงการสร้างอาคารสถานศึกษา อย่างทันสมัยของแผนกสัตวแพทย์ขึ้นที่ปลาย ถนนพญาไท ในที่ดินทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ (ปัจจุบันอาคารดังกล่าวได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของโรงพยาบาลราชวิถี) โดยในระยะแรกมีลักษณะเป็นเพียงห้องอ่านหนังสือสำหรับอาจารย์ ค่อยๆ ขยับขยายมาเป็นห้องสมุดเมื่อศาสตราจารย์ พ.ท.หลวง ชัยอัศวรักษ์ M.R.C.V.S., สพ.ด. มารับตำแหน่งหัวหน้าแผนกวิชาอิสระแพทย์ ในปี พ.ศ. 2481
 พ.ศ. 2482 ทางแผนกวิชาสัตวแพทย์ ได้ว่าจ้าง Dr.R.P. Jones M.R.C.S. และ Dr.Winther M.R.C.V.S., M.A. ซึ่งเป็นสัตวแพทย์ชาวอังกฤษทั้ง 2 ท่าน มาเป็นอาจารย์ประจำ ซึ่งอาจารย์ทั้งสองมีส่วนอย่างมากในการสนับสนุนการจัดตั้งห้องสมุด ในระยะแรกรวมทั้งการบริจาคหนังสือส่วนตัว เกี่ยวกับสัตวแพทย์หลายเล่มให้แก่ห้องสมุด
 พ.ศ. 2495 ห้องสมุดย้ายมาอยู่ตึกเก่าของคณะสัตวแพทยศาสตร์ ถนนสนามม้า หรือ อังรีดูนังต์ปัจจุบัน
 พ.ศ. 2499 ห้องสมุดคณะสัตวแพทยศาสตร์ ย้ายมาอยู่ที่อาคาร 2 อาคารเก่า (อาคาร 2 ชั้นรูปตัวยู) ของคณะ ที่ถนนสนามม้าหรืออังรีดูนังต์ในปัจจุบัน ห้องสมุดคณะสัตวแพทย์ได้รับการเอาใจใส่ดูแลจากคณบดีเป็นอย่างดีทุกสมัย 
 พ.ศ. 2500 ศาสตราจารย์ เตียง ตันสงวนให้ลูกจ้างประจำมาทำงานประจำในห้องสมุดโดยตัวท่านเองทำหน้าที่บรรณารักษ์ เมื่อศาสตราจารย์ ดร.อายุ พิชัยชาญณรงค์ เป็นคณบดีก็ได้รับมอบหมายให้ รองศาสตราจารย์ ระบิล รัตนพานี เลขานุการคณะเป็นผู้รับผิดชอบ
 พ.ศ. 2514 เมื่อสร้างอาคารใหม่ (อาคาร 5 มักเรียกว่าอาคารหัวโต) ของคณะสัตวแพทยศาสตร์สร้างเสร็จห้องสมุดจึงย้ายอยู่ในส่วนหนึ่งบนชั้น 2 ของสำนักคณบดีด้วย
 พ.ศ. 2517 ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ประจักษ์ พุ่มวิเศษ (ตำแหน่งในขณะนั้น) ได้รับการแต่งตั้งให้เป็นหัวหน้าห้องสมุดคณะสัตวแพทยศาสตร์ เนื่องจากผู้ช่วยศาสตราจารย์ ประจักษ์ พุ่มวิเศษ เป็นผู้ที่สนใจกิจกรรมห้องสมุดเป็นอย่างมาก ตั้งแต่เมื่อศึกษาอยู่ในต่างประเทศ โดยได้ศึกษาการบริหารงานห้องสมุดของมหาวิทยาลัยและของศูนย์การแพทย์ต่างๆ รวมทั้งห้องสมุดสัตวแพทย์ในประเทศต่างๆ ทั้งในสหราชอาณาจัก ยุโรป แคนาดา และสหรัฐอเมริกา นอกจากนี้ยังได้ศึกษาการปฏิบัติงาน Commonwealth Bureau of Animal Health ซึ่งเป็นสถาบันหนึ่งของ Commonwealth Agricultural Bureaux (CAB) อีกด้วย จึงได้ทำการปรับปรุงกิจการห้องสมุดคณะสัตวแพทยศาสตร์มากมาย
 พ.ศ. 2519 บรรจุบรรณารักษ์ อัตราและตำแหน่งแรกเข้าทำงาน
 พ.ศ. 2540 ห้องสมุดและศูนย์เอกสารการสัตว์ ได้ย้ายจากชั้น 2 อาคาร 5 ชั้น (ตึกหัวโต) มาอยู่ที่ชั้น 9 อาคาร 60 ปี สัตวแพทยศาสตร์ ซึ่งเป็นอาคาร 14 ชั้น สร้างใหม่และได้มีการวางแผนการใช้พื้นที่อาคารชั้น 9 ไว้ตั้งแต่ทำแปลนการก่อสร้างอาคารหลังนี้ ให้พื้นที่ 1,200 ตารางเมตร เป็นห้องสมุดและศูนย์เอกสารการสัตว์ หัวหน้าห้องสมุดได้มีโอกาสให้ข้อมูล ระบุพื้นที่ใช้สอยให้กับสถาปนิกผู้ออกแบบ ทำให้ห้องสมุดมีการจัดสรรพื้นที่ ที่ดูแลโปร่งสบายตา เป็นที่ชื่นชอบของผู้ปฏิบัติงานและผู้มาเยี่ยมชม
 พ.ศ. 2542 ได้รับการคัดเลือกจากสมาคมห้องสมุดแห่งประเทศไทยฯ ให้เป็นห้องสมุดดีเด่น
 พ.ศ. 2544 ได้มีการประกาศจากสมาคมห้องสมุดแห่งประเทศไทย ในพระราชูปถัมภ์ของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เรื่อง มาตรฐานห้องสมุดเฉพาะ พ.ศ. 2544 โดยที่สมาชิกของสมาคมห้องสมุดแห่งประเทศไทยฯ ควรปรับปรุงแก้ไขมาตรฐานห้องสมุดเฉพาะให้สอดคล้องกับการพัฒนาดังกล่าวตามการเปลี่ยนแปลงของห้องสมุดยุคเทคโนโลยีสารสนเทศ โดยมีการกำหนดโครงสร้างการบริหารห้องสมุดอย่างชัดเจน หน้าที่ความรับผิดชอบ การบริการและความร่วมมือระหว่างห้องสมุด ทรัพยากรสารสนเทศ บุคลากร เป็นต้น

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 คณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
 โรงพยาบาลสัตว์เล็ก จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย 
 หอประวัติและหอเกียรติยศ คณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย 
 ห้องสมุดและศูนย์เอกสารการสัตว์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
หน่วยงานในจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย