เดเบียน
เดเบียน () เป็นชุดของซอฟต์แวร์เสรีที่พัฒนาโดยอาสาสมัครภายใต้โครงการเดเบียน ภายใต้โครงการนี้มีเดเบียนลินุกซ์ (Debian GNU/Linux) ที่ใช้ลินุกซ์เป็นเคอร์เนล และใช้เครื่องมือต่าง ๆ ในโครงการ GNU ประกอบกันเป็นระบบปฏิบัติการ

เดเบียนมีชื่อเสียงในฐานะที่เป็นลินุกซ์ดิสทริบิวชันแรกที่ประสบความสำเร็จในการพัฒนาด้วยชุมชนล้วน ๆ โดยไม่มีเอกชนอยู่เบื้องหลัง มีการสร้างสัญญาประชาคม บทนิยามซอฟต์แวร์เสรี และแนวนโยบายที่ชัดเจนทั้งทางเทคนิคและการบริหารงาน กลายเป็นต้นแบบให้กับชุมชนอื่น ๆ ต่อมา รวมถึงปริมาณแพกเกจในโครงการมากกว่า 37,000 แพกเกจ และรองรับสถาปัตยกรรมคอมพิวเตอร์มากกว่า 11 ชนิด ซึ่งครอบคลุมตั้งแต่ระบบฝังตัว ไปจนถึงเมนเฟรม มีลินุกซ์ดิสทริบิวชันจำนวนมากที่นำเดเบียนไปพัฒนาต่อ อย่างเช่น อูบุนตู หรือ Knoppix เป็นต้น

ประวัติ 

โครงการเดเบียนก่อตั้งโดย Ian Murdock อย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 16 สิงหาคม ค.ศ. 1993 ในระหว่างที่ Ian เป็นนักศึกษาปริญญาตรีที่มหาวิทยาลัยเปอร์ดู ซึ่งในขณะนั้นแนวคิดของลินุกซ์ดิสทริบิวชันยังเป็นเรื่องใหม่อยู่ โดยจุดมุ่งหมายของ Ian คือต้องการให้เดเบียนพัฒนาแบบเปิดเหมือนอย่าง GNU และ ลินุกซ์ โดยได้รับการสนับสนุนจากมูลนิธิซอฟต์แวร์เสรีเป็นเวลาหนึ่งปี คือตั้งแต่พฤศจิกายน ค.ศ. 1994 ถึงพฤศจิกายน ค.ศ. 1995

เดเบียนเป็นดิสโทรที่พัฒนาสิ่งแปลกใหม่ให้เกิดขึ้นในวงการลินุกซ์เป็นอย่างมาก เช่น มีระบบจัดการแพกเกจ ระบบติดตั้งจากคลัง และยูทิลิตี้สำคัญๆ เป็นเทคโนโลยีของตนเอง จนกลายเป็นรูปแบบการใช้งานที่เป็นอีกหนึ่งบรรทัดฐานของการใช้งานลินุกซ์เช่นเดียวกับที่กลุ่ม Red Hat ได้สร้างไว้

เดเบียนรุ่นต่าง ๆ 

รุ่นของเดเบียนนับรุ่น stable เป็นหลัก ปัจจุบันรุ่น stable ล่าสุดคือ 12 หรือ Bullseye

รายชื่อรุ่นของเดเบียน รวมโค้ดเนมและวันที่ออก
 12.1 - Bookworm, 22 กรกฎาคม ค.ศ. 2023
 12 - Bookworm, 10 มิถุนายน ค.ศ. 2023
 11 – Bullseye, 14 สิงหาคม ค.ศ. 2021
 10 – Buster, 6 กรกฎาคม ค.ศ. 2019
 9 – stretch, 17 มิถุนายน ค.ศ. 2017
 8 – jessie, 26 เมษายน ค.ศ. 2015
 7 – wheezy, 4 พฤษภาคม ค.ศ. 2013
 6.0 – squeeze, 6 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2011
 5.0 – lenny, 14 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2009
 4.0 – etch, 8 เมษายน ค.ศ. 2007
 3.1 – sarge, 6 มิถุนายน ค.ศ. 2005
 3.0 – woody, 19 กรกฎาคม ค.ศ. 2002
 2.2 – potato, 15 สิงหาคม ค.ศ. 2000
 2.1 – slink, 9 มีนาคม ค.ศ. 1999
 2.0 – hamm, 24 กรกฎาคม ค.ศ. 1998
 1.3 – bo, 2 มิถุนายน ค.ศ. 1997
 1.2 – rex, 12 ธันวาคม ค.ศ. 1996
 1.1 – buzz, 17 มิถุนายน ค.ศ. 1996

โค้ดเนมของเดเบียนนั้นนำมาจากตัวละครในภาพยนตร์การ์ตูนเรื่องทอยสตอรี่

รายการสถาปัตยกรรมคอมพิวเตอร์ที่เดเบียนรองรับ 
สำหรับรุ่น stable ปัจจุบันคือ 11 รองรับสถาปัตยกรรมคอมพิวเตอร์อย่างเป็นทางการ 10 รายการต่อไปนี้

 พีซี 32 บิต (i386)
 พีซี 64 บิต (amd64)
 ARM 64 บิต (arm64)
 ARM EABI (armel)
 ARMv7 (armhf)
 เอ็มไอพีเอส (mips, mipsel)
 เพาเวอร์พีซี (powerpc)
 เพาเวอร์พีซี 64 บิต ลิตเทิลเอนเดียน (ppc64el)
 IBM System z (s390x)

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ

ซอฟต์แวร์ในปี พ.ศ. 2536
ลินุกซ์ดิสทริบิวชัน