นาคหลวง
นาคหลวง หมายถึง ผู้ที่ได้รับบรรพชาอุปสมบทภายในพระอุโบสถ วัดพระศรีรัตนศาสดาราม โดยพระมหากษัตริย์ทรงเป็นเจ้าภาพในการบำเพ็ญพระราชกุศลอุปสมบท นาคหลวงที่มีชื่อเสียงในฐานะนาคหลวงรูปสุดท้ายของรัชกาลที่ 9 ได้แก่ ไพรวัลย์ วรรณบุตร

นาคหลวง มี 2 ประเภท คือ
 พระบรมวงศานุวงศ์หรือข้าราชการที่ปฏิบัติงานด้วยความซื่อสัตย์สุจริตและได้ทำเรื่องกราบบังคมทูลขอเป็นนาคหลวง
 พระราชวงศ์ ราชสกุล ราชนิกุล นาคหลวงประเภทนี้ จะมีพิธีสมโภชในพระที่นั่งแล้วแห่ไปอุปสมบทในพระอุโบสถวัดพระศรีรัตนศาสดาราม
 ข้าราชการชั้นสัญญาบัตร นาคหลวงประเภทนี้ จะไม่มีพิธีสมโภช เว้นแต่จะโปรดเกล้าฯ เป็นพิเศษ
 ข้าราชการต่ำกว่าชั้นสัญญาบัตร พระราชทานเครื่องบริขารไปอุปสมบท ตามวัดที่ติดต่อไว้เอง (เรียกนาคหลวงประเภทนี้ว่า "นาคในพระบรมราชานุเคราะห์")
 ผู้สอบภาษาบาลี ได้เปรียญธรรม 9 ประโยค ขณะยังเป็นสามเณร อายุไม่เกิน 21 ปี (เรียกนาคหลวงประเภทนี้ว่า "นาคหลวงสายเปรียญธรรม")

ประวัติ 
การอุปสมบทในพระพุทธศาสนาเพื่อศึกษาและปฏิบัติตามพระธรรมวินัย เป็นประเพณีของพุทธศาสนิกชนชาวไทยมาตั้งแต่สมัยกรุงสุโขทัย สมัยกรุงศรีอยุธยา มาถึงสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ เมื่อภาวะบ้านเมืองสงบเรียบร้อยขึ้น พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงอิศรสุนทร (พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย) ผนวช ที่พระอุโบสถวัดพระศรีรัตนศาสดาราม เมื่อปี พ.ศ. 2331 นับว่าเป็น "นาคหลวงองค์แรก" ในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์นี้

พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระราชนิพนธ์ไว้ในหนังสือ "การโสกันต์แต่ก่อน" ว่า

ตั้งแต่นั้นมา จึงเป็นราชประเพณีที่พระบรมราชวงศ์หากจะผนวชจะต้องผนวชในพระอุโบสถวัดพระศรีรัตนศาสดาราม โดยโปรดเกล้าฯ ให้เป็น "นาคหลวง"

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระราชนิพนธ์ไว้ในพระราชพิธี 12 เดือน ว่า

นาคหลวงสายเปรียญธรรม 
นาคหลวงสายเปรียญธรรมถือเป็นจุดหมายสูงสุดของการศึกษาภาษาบาลีของสามเณรในวัดต่างๆ ทั่วราชอาณาจักร วัดทั่วราชอาณาจักรถือเป็นเกียรติอย่างสูงของวัดที่สามารถผลิตศาสนทายาทให้ศึกษาจนสำเร็จเปรียญ 9 ได้ขณะยังเป็นสามเณร หลายวัด จัดฉลองเพื่อแสดงมุทิตาอย่างเอิกเกริกให้แก่สามเณรเพื่อให้สังคมรู้จักกันอย่างกว้างขวาง อันจะเป็นเกียรติแก่สามเณรและครอบครัวซึ่งสนับสนุนศาสนทายาทที่มีคุณภาพได้สำเร็จ สามเณรในวัดต่างๆ ทั่วราชอาณาจักรที่ศึกษาภาษาบาลีแต่อายุยังน้อยจำนวนมากหวังว่าจะได้เป็นนาคหลวง เพราะเป็นเกียรติยศสูงสุดในด้านการศึกษาที่ผู้เป็นสามเณรจะพึงได้รับ ด้วยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงรับการอุปสมบทไว้ในพระบรมราชานุเคราะห์ ปัจจุบัน คณะสงฆ์ไทยมีนาคหลวงสายเปรียญธรรมซึ่งผู้สอบได้เปรียญ 9 ประโยค ขณะยังเป็นสามเณร จำนวน 239 รูป ดังนี้:

พ.ศ. ๒๓๗๔ 
 สามเณร สา ปุสสเทโว สอบไล่ได้เมื่ออายุ 18 ปี สังกัด วัดราชาธิวาสวิหาร (ต่อมาย้ายไปจำพรรษา ณ วัดบวรนิเวศวิหาร)(สมณศักดิ์สุดท้ายที่ สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช)

พ.ศ. ๒๔๕๑ 
 สามเณร ปลด เกตุทัต - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 20 ปี สังกัดวัดเบญจมบพิตร(สมณศักดิ์สุดท้ายที่ สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช)

พ.ศ. ๒๕๐๓ 
 สามเณร เสฐียรพงษ์ วรรณปก - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดทองนพคุณ

พ.ศ. ๒๕๐๔ 
 สามเณร ประยุทธ อารยางกูร - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดพระพิเรนทร์   (ปัจจุบันเป็น สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์)

พ.ศ. ๒๕๐๖ 
 สามเณรอุทัย เกลี้ยงเล็ก - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดบางหลวง ปทุมธานี

พ.ศ. ๒๕๑๔ 
 สามเณรสำราญ สุขวัฑฒโก - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดสุทัศนเทพวราราม

พ.ศ. ๒๕๑๖ 
 สามเณร บรรจบ บรรณรุจิ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดแก้วฟ้า ราชบุรี

พ.ศ. ๒๕๑๙ 
 สามเณรประกอบ วงศ์พรนิมิตร - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดชนะสงคราม   (ปัจจุบันเป็น พระพรหมกวี เจ้าคณะภาค ๓ เจ้าอาวาสวัดกัลยาณมิตร)
 สามเณร ประยูร มีฤกษ์ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 20 ปี สังกัดวัดประยุรวงศาวาส (ปัจจุบัน เป็นพระพรหมบัณฑิต เจ้าอาวาสวัดประยุรวงศาวาส เจ้าคณะภาค ๒  กรรมการมหาเถรสมาคม และอดีตอธิการบดีมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย)
 สามเณรสุชาติ สอดสี - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดปากน้ำ ภาษีเจริญ   (ปัจจุบันเป็น พระพรหมโมลี กรรมการมหาเถรสมาคม แม่กองบาลีสนามหลวง เจ้าคณะภาค ๕)

พ.ศ. ๒๕๒๑ 
 สามเณรชรินทร์ จุลคประดิษฐ์ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดมหาพฤฒาราม   
 สามเณรสุรินทร์ คุ้มจั่น - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดดาวดึงษาราม   (ปัจจุบันเป็น พล.อ.ต.สุรินทร์ คุ้มจั่น)
 สามเณรประเชิญ ชื่นรักชาติ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดดาวดึงษาราม ปัจจุบันทำงานที่ซานฟรานซิสโก ประเทศสหรัฐอเมริกา เป็น Chief System Engineer ให้กับบริษัท Visa Inc.

พ.ศ. ๒๕๒๒ 
 สามเณรสุจินต์ เพชรเนียน - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดปากน้ำ ภาษีเจริญ

พ.ศ. ๒๕๒๓ 
 สามเณรสมชัย ฟักสุวรรณ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดชนะสงคราม

พ.ศ. ๒๕๒๔ 
 สามเณรสังเวย เนตรนิมิตร - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดปากน้ำ ภาษีเจริญ

พ.ศ. ๒๕๒๕ 
 สามเณรชนะ ภมรพล - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดราชบุรณะ
 สามเณรวัชระ งามจิตรเจริญ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดสีหไกรสร

พ.ศ. ๒๕๒๖ 
 สามเณรวิชัย ใจมุ่ง - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดประยุรวงศาวาส

พ.ศ. ๒๕๒๗ 
 สามเณรเสน่ห์ เขียวมณี - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดชนะสงคราม

พ.ศ. ๒๕๒๘ 
 สามเณรเกรียงไกร เทพนิมิตร - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดชนะสงคราม

พ.ศ. ๒๕๒๙ 
 สามเณรบุญชู จันทร์สว่าง - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดนิมมานนรดี

พ.ศ. ๒๕๓๐ 
 สามเณรสมหวัง แก้วสุฟอง - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดประยุรวงศาวาส
 สามเณรธรรมนันท์ กันทะเตียน - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดสุทัศนเทพวราราม
 สามเณรเสวก มีลาภกิจ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดดาวดึงษาราม
 สามเณรสุทิน สุขดี - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดดาวดึงษาราม
 สามเณร สำเนียง เลื่อมใส - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดดาวดึงษาราม

พ.ศ. ๒๕๓๑ 
 สามเณรแก้ว ชิดตะขบ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดจักรวรรดิราชาวาส
 สามเณร ปฐมพงษ์ โพธิ์ประสิทธินันท์ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 20 ปี สังกัดวัดบวรนิเวศวิหาร
 สามเณรสุทธิพงษ์  แก้วมหานิล - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดบพิตรพิมุข
 สามเณรวิเชียร ปราบพาล - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดปากน้ำ ภาษีเจริญ
 สามเณรบุญเลิศ โสภา - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดพระพุทธบาท สระบุรี

พ.ศ. ๒๕๓๒ 

 สามเณรประสิทธิ์ กุลบุญญา - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดชนะสงคราม(ปัจจุบัน ดร.ประสิทธิ์ กุลบุญญา รองอธิการบดี ม.ราชภัฎอุบลราชธานี)
 สามเณรไพโรจน์ พนารินทร์ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดชนะสงคราม(ปัจจุบัน พันโทไพโรจน์ พนารินทร์ กรรมการผู้จัดการ บ.จก.ทิพย์มงคล555 และ บริษัท ไทยทิพย์ 999 จำกัด)

พ.ศ. ๒๕๓๓ 
 สามเณรปรีชา บุญศรีตัน - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดหัวลำโพง
 สามเณร อุทิส ศิริวรรณ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดราชบุรณะ
 สามเณรทองพูล แสงคำ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดทองนพคุณ
 สามเณรชัยณรงค์ ศรีมันตะ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดพลับพลาชัย
 สามเณรวินัย เภาเสน - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดปากน้ำ

พ.ศ. ๒๕๓๔ 
 สามเณรเกรียงไกร เนากลาง - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดบพิตรพิมุข
 สามเณรสมบัติ หม้อมีสุข - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดดาวดึงษาราม
 สามเณรสุทัศน์ นักการเรียน - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดดาวดึงษาราม
 สามเณรผดุง แปงการิยา - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดประยุรวงศาวาส
 สามเณรนิพนธ์ แสงแก้ว - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดทองนพคุณ
 สามเณรสุวิทย์ สร้อยเสนา - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดพระปฐมเจดีย์ นครปฐม (ปัจจุบันเป็น พระศรีวิสุทธิวงศ์ ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดพระปฐมเจดีย์)

พ.ศ. ๒๕๓๕ 
 สามเณรธีระพงษ์ มีไธสง - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดชนะสงคราม
 สามเณรอุเทน สัจจัง - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดชนะสงคราม
 สามเณรคะนอง ปาลิภัทรางกูร - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดบพิตรพิมุข
 สามเณรสุภา อุทโท - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดปทุมวนาราม
 สามเณรเกษม โพธิ์พันธุ์ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดราชบุรณะ
 สามเณรสำรวย พันยูเทพ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดใหม่อมตรส
 สามเณรจำเนียร ผลาวงศ์ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดนิมมานรดี (ปัจจุบันเป็น พระเมธีวชิรภูษิต วัดพระบรมธาตุ จังหวัดกำแพงเพชร)
 สามเณรมนตรี สืบด้วง - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดปากน้ำ
 สามเณรประยูร ป้อมสุวรรณ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดโมลีโลกยาราม
 สามเณรเวทย์ บุญคุ้ม - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดมหาสวัสดิ์ฯ นครปฐม

พ.ศ. ๒๕๓๖ 
 สามเณรเชษฐ์ชาย มีแก้ว - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดชนะสงคราม
 สามเณรนิกร สิงห์เผือก - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 23 ปี สังกัดวัดบพิตรพิมุข
 สามเณรสายัณ ปินะดวง - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดบพิตรพิมุข (ปัจจุบันเป็น พระราชปริยัติ วัดศรีโคมคำ เจ้าคณะจังหวัดพะเยา)
 สามเณรณัฐพงษ์ ภูลายยาว - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดปทุมวนาราม
 สามเณรสุเทพ พรมเลิศ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดพลับพลาชัย
 สามเณรสนธิญาณ รักษาภักดี - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดปากน้ำ
 สามเณรชลทิช (ฉลวย) จันทร์หอม - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดปากน้ำ
 สามเณรพุทธรักษ์ ปราบนอก - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดเพชรวราราม เพชรบูรณ์

พ.ศ. ๒๕๓๗ 
 สามเณรบุญปั่น น้อยหน่อ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดไตรมิตรวิทยาราม
 สามเณรเทพพร มังธานี - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดปทุมคงคา
 สามเณรสุขุมพงษ์ ภูริวัฒโนภาส - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดมกุฏกษัตริยาราม
 สามเณรธวัช ทะเพชร - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดสร้อยทอง
 สามเณรประกอบ สมานทอง - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดเทวีวรญาติ
 สามเณรสนอง นิสสัยดี - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดสุทัศนเทพวราราม
 สามเณรณรสิทธิพร บุญตาม - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดราชโอรสาราม
 สามเณรไพฑูรย์ อุทัยคาม - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 23 ปี สังกัดวัดศรีสุดาราม
 สามเณรเสริม ทุ่นใจ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดศรีสุดาราม
 สามเณรโกวิทย์ ราชิวงศ์ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดอนงคาราม
 สามเณรวรธาร ทัดแก้ว - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดอ่างทอง จ.อ่างทอง
 สามเณรวิวัธน์ บุญวัตร - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดเก้าเลี้ยว จ.นครสวรรค์
 สามเณรนราธิป แก้วประสิทธิ์ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดพระปฐมเจดีย์ นครปฐม
 สามเณรเกรียงไกร บุญพระคม - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดป่าชัยรังสี จ.สมุทรสาคร

พ.ศ. ๒๕๓๘ 
 สามเณรสมชาย บุญเกลี้ยง - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดบพิตรพิมุข
 สามเณรโยธิน โทคำมา - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดบพิตรพิมุข
 สามเณรสมเจตน์ ผิวทองงาม - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดประยุรวงศาวาส
 สามเณรวิบูลย์ อุ่นแก้ว - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 23 ปี สังกัดวัดบึง จ.นครราชสีมา
 สามเณรนรินทร์ แซ่หลิว - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดพระงาม จ.นครปฐม

พ.ศ. ๒๕๓๙ 
 สามเณรอรุณ เฮียงฮม - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดตรีทศเทพ (ปัจจุบัน เป็น พระมหาอรุณ ปญฺญารุโณ หัวหน้าภาควิชารัฐศาสตร์และเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย)
 สามเณรรัตนะ ปัญญาภา - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดมหาธาตุ (ปัจจุบัน ผศ.ดร.รัตนะ ปัญญาภา คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฎอุบลราชธานี)
 สามเณบุญเลิศ บารมี - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดราชบุรณะ
 สามเณรขวัญชัย ใจศิริ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดทองนพคุณ
 สามเณรกฤษณชัย แดงพูลผล - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดนิมมานรดี
 สามเณรคำพอง ช้างเถื่อน - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดนิมมานรดี
 สามเณรประสูติ เรียงเรียบ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดประยุรวงศาวาส
 สามเณรสัญญา โปร่งใจ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดประยุรวงศาวาส
 สามเณรสำเริง แสงศิริ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดจันทาราม
 สามเณรวิทยา แดบสูงเนิน - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดราชโอรสาราม
 สามเณรสยาม ราชวัตร - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดศรีสุดาราม (ปัจจุบัน ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.สยาม ราชวัตร, หัวหน้าภาควิชาปรัชญาและศาสนา มหาวิทยาลัยเชียงใหม่)

พ.ศ. ๒๕๔๐ 
 สามเณรเกรียงไกร แก้วไชยะ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดจักรวรรดิราชาวาส (ปัจจุบันเป็น พระศรีวชิราภรณ์ ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดยานนาวา)
 สามเณรมหาศาล สืบนิสัย - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดมหาธาตุ
 สามเณรวิรัช นุโยค - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดมหาพฤฒาราม
 สามเณรสมศักดิ์ แก้วคำบ้ง - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดนางนองวรวิหาร
 สามเณรสามารถ เพชรสมัย - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดพระธรรมกาย ปทุมธานี
 สามเณรสมหวัง แสงบำรุง - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดศรีสุดาราม
 สามเณรสุพจน์ คำน้อย - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดอู่ทอง จ.สุพรรณบุรี

พ.ศ. ๒๕๔๑ 
 สามเณรมงคล สวัสดี - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 23 ปี สังกัดวัดไตรมิตรวิทยาราม (ปัจจุบันเป็น พระศรีวีรมุนี ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดไตรมิตรวิทยาราม)
 สามเณรฉัตรชัย มูลสาร - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดบวรนิเวศวิหาร
 สามเณรจิรกิตติ์ ชัยศรี - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม
 สามเณรกาญจน์ ถาวรบรรจบ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดสระเกศ
 สามเณรสมพรณ์ พุกสาย - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดพระธรรมกาย ปทุมธานี
 สามเณรชำนาญ เกิดช่อ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดเขียนเขต จ.ปทุมธานี
 สามเณรโกวิทย์ พิมพวง - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดพระปฐมเจดีย์ นครปฐม

พ.ศ. ๒๕๔๒ 
 สามเณรเชิดชัย หมื่นภักดี - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดสร้อยทอง (ปัจจุบันเป็นพระมหาเชิดชัย)
 สามเณรอิทธิยาวุธ เสาวลักษณ์คุปต์ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดสามพระยา (ปัจจุบันเป็น พระปริยัติโศภณ เจ้าอาวาสวัดดอนเมือง)
 สามเณรวิรัตน์ ณุศรีจันทร์ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 23 ปี สังกัดวัดประยุรวงศาวาส
 สามเณรเดชจำลอง พุฒหอม - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดปากน้ำ
 สามเณรไกรวรรณ ปุณขันธ์ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดพระงาม นครปฐม (ปัจจุบันคือ พระมหาไกรวรรณ์ ชินทตฺติโย รองเจ้าคณะอำเภอเมืองนครปฐม)

พ.ศ. ๒๕๔๓ 
 สามเณรไมตรี กองแสน สอบไล่ได้เมื่ออายุ 20 ปี สังกัดวัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามปี 2547
สามเณรอาทิเช่น นาขันดี - สังกัดวัดบพิตรพิมุข
 สามเณรกวิพัฒน์ สุขแจ่ม - สังกัดวัดราชบุรณราชวรวิหาร (ปัจจุบันเป็น พระอุดมปรีชาญาณ ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดไตรมิตรวิทยาราม)
 สามเณรณัทธกร ศรีคำม้วน - สังกัดวัดราชสิงขร
 สามเณรเกียรติศักดิ์ บังเพลิง - สังกัดวัดสร้อยทอง
 สามเณรประภาส โรจชยะ - สังกัดวัดสระเกศ
 สามเณรทิตติ ต่วนโต - สังกัดวัดปากน้ำ
 สามเณรวิเชียร เตสะ - สังกัดวัดโมลีโลกยาราม
 สามเณรฟ้าหยาด มุละสีวะ - สังกัดวัดละหาร นนทบุรี
 สามเณรปิยะ จันดาดาล - สังกัดวัดโปรดเกศเชษฐาราม สมุทรปราการ
 สามเณรชาคริต บำเพ็ญ - สังกัดวัดพิชโสภาราม อุบลราชธานี

พ.ศ. ๒๕๔๔ 
 สามเณรสมคิด ทินนอก - สังกัดวัดชนะสงคราม
 สามเณรพิชิตชัย บุญเคน - สังกัดวัดชนะสงคราม
 สามเณรโสภณ ผลศาสตร์ - สังกัดวัดชนะสงคราม
 สามเณรนพดล พลเยี่ยม - สังกัดวัดพระเชตุพนฯ
 สามเณรอรรถเมธ พัฒนพวงพันธ์ - สังกัดวัดสร้อยทอง
 สามเณรสมชาย ทมถา - สังกัดวัดโสมนัสวิหาร
 สามเณรคำปั่น อักษรวิลัย - สังกัดวัดกาญจนสิงหาสน์
 สามเณรถาวร กระภูไชย - สังกัดวัดทองนพคุณ
 สามเณรอุดม นุพันธ์ - สังกัดวัดโมลีโลกยาราม
 สามเณรสุวิทย์ ธีรเนตร - สังกัดวัดพระธรรมกาย ปทุมธานี

พ.ศ. ๒๕๔๕ 
 สามเณรโกมินทร์ ธรรมชาติ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดสร้อยทอง (ปัจจุบัน พันตรีโกมินทร์  ธรรมชาติ  อนุศาสนาจารย์กองบัญชาการช่วยรบที่ 1 จ.ชลบุรี)
 สามเณรเด่น ทัพซ้าย - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดสร้อยทอง  (ปัจจุบัน  นายเด่น  ทัพซ้าย  นักวิชาการศึกษา คณะเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร มหาวิทยาลัยมหิดล)
 สามเณรพรชัย หะพินรัมย์ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดสามพระยา (ปัจจุบัน ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ร้อยโท ดร.พรชัย หะพินรัมย์  อาจารย์คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง)
 สามเณรอัฐ รัตนวัน - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี สังกัดวัดประยุรวงศาวาส
 สามเณรธีระศักดิ์ สุขยิ่ง - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดอรุณราชวราราม  (ปัจจุบัน  พันโทธีติ์  สุขยิ่ง  อนุศาสนาจารย์กองพลพัฒนาที่ 1 จ.สงขลา)
 สามเณรวิมล แจ้งสว่าง -  สอบไล่ได้เมื่ออายุ 20 ปี สังกัดวัดต้นสน อ่างทอง  (ปัจจุบัน  พันโทวิมล  แจ้งสว่าง  มณฑลทหารบกที่ 25 จ.สุรินทร์)
 สามเณรอุทัย ศรีทานันท์ - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 22 ปี  สังกัดวัดจองคำ ลำปาง (ปัจจุบัน นายอุทัย ศรีทานันท์ นักจัดการงานทั่วไประดับชำนาญการ ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรมุกดาหาร จ.มุกดาหาร)
 สามเณรเกรียงศักดิ์ ไชยสมศรี - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี  สังกัดวัดจองคำ ลำปาง
 สามเณรสมหมาย สงเสนา - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี  สังกัดวัดจองคำ ลำปาง
 สามเณรชลอ กาไชยา -  สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดจองคำ ลำปาง (ปัจจุบันเป็น พระปิฎกโมลี ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดจองคำ)
 สามเณรสมยศ สมโมรา -  สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี สังกัดวัดจองคำ ลำปาง
 สามเณรนิวัฒน์ เรืองมนตรี -  สอบไล่ได้เมื่ออายุ 20 ปี สังกัดวัดจองคำ ลำปาง
 สามเณรสังวาลย์ คำสีเขียว - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 20 ปี  สังกัดวัดจองคำ ลำปาง

พ.ศ. ๒๕๔๖ 
 สามเณรสุนันท์ พรรคพรหม - สังกัดวัดชนะสงคราม
 สามเณรสุริยา สุขเขต - สังกัดวัดชนะสงคราม
 สามเณรพรเทพ มีพารา - สังกัดวัดพระธรรมกาย ปทุมธานี
 สามเณรสมพร นามคำ - สังกัดวัดจองคำ ลำปาง
 สามเณรสมบูรณ์ ศรีภิญโย - สังกัดวัดจองคำ ลำปาง
 สามเณรสุริยาวุธ สุวรรณบุบผา - สังกัดวัดประมวลราษฎร์ นครราชสีมา
 สามเณรชัยศิลป์ แสงสว่าง - สังกัดวัดขันเงิน ชุมพร

พ.ศ. ๒๕๔๗ 
สามเณรไมตรี กองแสน - สังกัดวัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม
 สามเณรเศรษฐา หินศิลา - สังกัดวัดราชสิงขร 
 สามเณรสุรไกร คงบุญวาสน์ - สังกัดวัดปากน้ำ
 สามเณรเดชอุดม แสงบุญ - สังกัดวัดโมลีโลกยาราม
 สามเณรจำเนียร บุญมา - สังกัดวัดศรีประวัติ นนทบุรี
 สามเณรจันทร์ดี เหตุเกษ - สังกัดวัดพระธรรมกาย ปทุมธานี
 สามเณรเฉลิมรัตน์ ชัยภา - สังกัดวัดหัวช้าง ลพบุรี
 สามเณรดนัย เกตุตากแดด - สังกัดวัดจองคำ ลำปาง
 สามเณรสุรคิด สุนทะวงศ์ - สังกัดวัดจองคำ ลำปาง
 สามเณรไพโรจน์ แสงปลอง - สังกัดวัดขันเงิน ชุมพร

พ.ศ. ๒๕๔๘ 
 สามเณรเสกสรรค์ สว่างศรี - สังกัดวัดเทพลีลา
 สามเณรพรเพชร สารราษฎร์ - สังกัดวัดเทพลีลา
 สามเณรสาโรจน์ บัวพันธุ์งาม - สังกัดวัดเทพลีลา
 สามเณรสำเร็จ บัวศรี - สังกัดวัดจันทรสโมสร
 สามเณรธีระวุฒิ ภูแดนแก่ง - สังกัดวัดพระเชตุพน
 สามเณรธีระวัฒน์ กมลวิบูลย์ - สังกัดวัดสุทัศนเทพวราราม
 สามเณรสร้อย ถือพุทธ - สังกัดวัดปากน้ำ
 สามเณรสิงหทัย สมัครนิล - สังกัดวัดโมลีโลกยาราม
 สามเณรอุทัย ขะกิจ - สังกัดวัดระฆังโฆสิตาราม
 สามเณรชาตรี วงศ์วรรณ์ - สังกัดวัดพระธรรมกาย ปทุมธานี
 สามเณรวิริยะ ใจเที่ยง - สังกัดวัดพระธรรมกาย ปทุมธานี
 สามเณรธรรมรงค์ สุราราษฎร์ - สังกัดวัดพระธรรมกาย ปทุมธานี
 สามเณรสุชาติ จันทร์ทุม - สังกัดวัดจองคำ ลำปาง
 สามเณรสมาน สังข์ชำนาญ - สังกัดวัดจองคำ ลำปาง
 สามเณรนาวิน มูลพลงาม - สังกัดวัดจองคำ ลำปาง (ปัจจุบันเป็น พระอุดมธรรมวาที ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดจองคำ)
 สามเณรทิวา ธรรมจารย์ - สังกัดวัดสุทธิวารี จันทบุรี

พ.ศ. ๒๕๔๙ 
 สามเณรฉัตรชัย หนูชัยแก้ว - สังกัดวัดสระเกศ
 สามเณรพรชัย มาเอม - สังกัดวัดสามพระยา
 สามเณรอุดร จันทร์ชนะ - สังกัดวัดสามพระยา
 สามเณรอานนท์ เหล็กดี - สังกัดวัดสามพระยา
 สามเณรภาคภูมิ สันหลง - สังกัดวัดสุทัศนเทพวราราม
 สามเณรสมนึก แดงเรืองรัมย์ - สังกัดวัดโมลีโลกยาราม

พ.ศ. ๒๕๕๐ 
 สามเณรสุรพงษ์ พันธ์ไผ่ - สังกัดวัดเทพลีลา
 สามเณรอำนาจ จอกนาค - สังกัดวัดเทพลีลา
 สามเณรอัมราช เหมัง - สังกัดวัดราชสิงขร
 สามเณรไพรสณฑ์ โข่ต๊ะ - สังกัดวัดสระเกศ
 สามเณรประจักษ์ ทองดาษ - สังกัดวัดสามพระยา
 สามเณรสมอาจ อิ่มเอม - สังกัดวัดดาวดึงษาราม
 สามเณรสุชิน ลมขุนทด - สังกัดวัดราชโอรสาราม
 สามเณรสมบัติ ปุ่งคำน้อย - สังกัดวัดจองคำ ลำปาง
 สามเณรขวัญชัย บุตรพรหม - สังกัดวัดจองคำ ลำปาง
 สามเณรเสริมศักดิ์ คูณชัย - สังกัดวัดชัยมงคล ชลบุรี
 สามเณรฉัตรชัย ช่างทองคำ - สังกัดวัดหลวงพ่อสดธรรมกายาราม ราชบุรี
 สามเณรอนุวัติ จันทเณร - สังกัดวัดขันเงิน ชุมพร

พ.ศ. ๒๕๕๑ 
 สามเณรอนนท์ สิงห์เล็ก - สังกัดวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม
 สามเณรเกียรติศักดิ์ สมนาค - สังกัดวัดสามพระยา
 สามเณรประพันธ์ เหล่าคำ - สังกัดวัดอาวุธวิกสิตาราม
 สามเณรจะริน จันทเณร - สังกัดวัดขันเงิน ชุมพร

พ.ศ. ๒๕๕๒ 
 สามเณรวุฒิชัย อดกลั้น - สังกัดวัดเทพลีลา
 สามเณรกฤษฎา เชื้อพหล - สังกัดวัดมกุฏกษัตริยาราม
 สามเณรอรรถพล จอมมงคล - สังกัดวัดสระเกศ
 สามเณรไพฑูรย์ แก้วลือชัย - สังกัดวัดแสนสุข
 สามเณรสาธิต พนารี - สังกัดวัดตากฟ้า นครสวรรค์
 สามเณรนิคม สมเสนาะ - สังกัดวัดบัวงาม ราชบุรี

พ.ศ. ๒๕๕๓ 
 สามเณรอนุชน คำมี - สังกัดวัดสร้อยทอง
 สามเณรบุญยงค์ พลสิงห์ - สังกัดวัดสระเกศ
 สามเณรโชคชัย คนไว -สังกัดวัดพระนอนจักรสีห์ สิงห์บุรี
 สามเณรพงษ์พัฒน์ บ่อคำเกิด - สังกัดวัดหาดใหญ่สิตาราม สงขลา

พ.ศ. ๒๕๕๔ 
 สามเณรยุทธศาสตร์ จันทร์ประมูล - สังกัดวัดเทพลีลา
 สามเณรวีรชัย กันทอง - สังกัดวัดชัยชนะสงคราม
 สามเณรชวิน ชัยสุวรรณ - สังกัดวัดสามพระยา
 สามเณรสุริยนต์ สินสมุด - สังกัดวัดปากน้ำ
 สามเณรปรีชา เหง้าโอษา - สังกัดวัดปากน้ำ
 สามเณรจักรพงษ์ คำมุงคุณ - สังกัดวัดมะขามเรียง สระบุรี
 สามเณรศุภชัย อนุมาตย์ - สังกัดวัดจองคำ ลำปาง
 สามเณรนนท์ลชา ณภูมิ - สังกัดวัดสันต้นผึ้ง เชียงราย

พ.ศ. ๒๕๕๕ 
สามเณรสันติราษฎร์  พวงมลิ - สังกัดวัดจักรวรรดิราชาวาส
สามเณรวิโรจน์  วงแสนชัย - สังกัดวัดพระธรรมกาย ปทุมธานี 
สามเณรไพรวัลย์  วรรณบุตร - สังกัดวัดพิพัฒน์มงคล สุโขทัย (พระมหาไพรวัลย์ วรวณฺโณ วัดสร้อยทอง กรุงเทพฯ)
สามเณรพิจิตร  หงษ์สิบสอง - สังกัดวัดจองคำ ลำปาง
(พระมหาพิจิตร ธมฺมวิจิตฺโต วัดท่าหลวง พระอารามหลวง
เลขานุการเจ้าคณะจังหวัดพิจิตร)

พ.ศ. ๒๕๕๖ 
สามเณรไกรสิทธิ์  ลีปัสสา - สังกัดวัดเทพลีลา
สามเณรอนุวัฒน์  คำโพนรัตน์ - สังกัดวัดธาตุทอง
สามเณรอรรณพ  ใจอารีย์ - สังกัดวัดสามพระยา
สามเณรทนงศักดิ์  ตาดี - สังกัดวัดจองคำ ลำปาง
สามเณรธนวัฒน์  พุฒหอม - สังกัดวัดพระธาตุศรีจอมทอง เชียงใหม่

พ.ศ. ๒๕๕๗ 
สามเณรปรเมศวร์  ประพิณ - สังกัดวัดสร้อยทอง
สามเณรปิยะนันท์  ใจซื่อ - สังกัดวัดชูจิตธรรมาราม พระนครศรีอยุธยา
สามเณรจุมพล  สุยะต๊ะ  - สอบไล่ได้เมื่ออายุ 21 ปี  สังกัดวัดศรีโคมคำ  พะเยา
สามเณรธีรศักดิ์  โสมสุด - สังกัดวัดไร่เกาะต้นสำโรง นครปฐม

พ.ศ. ๒๕๕๘ 
สามเณรเอกชัย  คำลือ - สังกัดวัดราษฎร์บำรุง
สามเณรขวัญชัย  บุตรวิเศษ - สังกัดวัดปากน้ำ
สามเณรจีรศักดิ์  สีลาทอง - สังกัดวัดปากน้ำ
สามเณรทศพร  พรมดอนกลอย - สังกัดวัดโมลีโลกยาราม
สามเณรจักรพงศ์  โพธิ์ศรีงาม - สังกัดวัดจองคำ ลำปาง (ปัจจุบันคือ พระมหาจักรพงศ์ จกฺวํโส วัดศรีใคร อำนาจฯ)
สามเณรธนวัฒน์  วิเซีย - สังกัดวัดจองคำ ลำปาง
สามเณรยุรนันท์  โยธา - สังกัดวัดเกียรติแก้วสามัคคี ศรีสะเกษ
สามเณรศุภกร  โสฬส - สังกัดวัดเทพนิมิตร ภูเก็ต

พ.ศ. ๒๕๕๙ 
สามเณรนฤเบศ  สิขะโต - สังกัดวัดสร้อยทอง
สามเณรกวีศักดิ์  วาปีกุลเศรษฐ์ - สังกัดวัดสามพระยา
สามเณรทองสุข  พรหมมีเดช - สังกัดวัดพิพัฒน์มงคล สุโขทัย
สามเณรสมยศ  ดาทอง - สังกัดวัดจองคำ ลำปาง
สามเณรรัฐพล  อักษรพิมพ์ - สังกัดวัดจองคำ ลำปาง
สามเณรฤทธิรงค์  เสนาน้อย - สังกัดวัดจองคำ ลำปาง
สามเณรธนธรณ์  คูสูงเนิน - สังกัดวัดไวกูลฐาราม อุดรธานี

พ.ศ. ๒๕๖๐ 
สามเณรนพรุจ  พันธุ์เปี่ยม - สังกัดวัดจองคำ ลำปาง
สามเณรวิภู  เยี่ยมชื่น - สังกัดวัดจองคำ ลำปาง
สามเณรจักรพงศ์  คำยอดใจ  - สังกัดวัดศรีมูลเรือง เชียงใหม่

พ.ศ. ๒๕๖๑

สามเณรกิจจา  เรือนแก้ว - สังกัดวัดเทพลีลา
สามเณรวรัญธรณ์ ศรีขุ้ย - สังกัดวัดสร้อยทอง
สามเณรพรภวิทย์  อุปชัย - สังกัดวัดอาวุธวิกสิตาราม
สามเณรธรพร  คูสูงเนิน - สังกัดวัดบางพลีใหญ่ใน  สมุทรปราการ
สามเณรอานุภาพ  แสงดี - สังกัดวัดจองคำ ลำปาง
สามเณรพลณัฐจักษ์ ศรีจำปา - สังกัดวัดจองคำ ลำปาง

พ.ศ. ๒๕๖๒

สามเณรนิติทัศน์ ศิริวัง - สังกัดวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม
สามเณรวันมงคล ดีเลิศ - สังกัดวัดโมลีโลกยาราม
สามเณรอาทิตย์ เขียวสองห้อง - สังกัดวัดอรุณราชวราราม
สามเณรภาสกร ชาลาธราวัฒน์ - สังกัดวัดพระธรรมกาย  ปทุมธานี
สามเณรฐิติวัฒน์ วันมหาชัย - สังกัดวัดจองคำ ลำปาง

เชิงอรรถ 
 หนังสือที่อธิบายความเป็นมาของนาคหลวงทั้งสองประเภท โปรดดู ""การผนวชในรัชกาลที่ 7 พุทธมามกะและนาคหลวง"". วัดบวรนิเวศวิหารและมูลนิธิมหามกุฏราชวิทยาลัย พิมพ์โดย  พระเมรุมาศท้องสนามหลวง วันที่ 9 เมษายน พุทธศักราช 2528 หน้า 123-212.

อ้างอิง 

พระสงฆ์
นาคหลวง