บริษัทข้ามชาติ
บริษัทข้ามชาติ หรือ บรรษัทข้ามชาติ ()

ความหมาย 
บริษัทข้ามชาติเกิดจากแนวคิดของการเกิดการขายแบบแฟรนไชส์ โดยจุดเริ่มต้นมาจากการนำเอาภูมิความรู้ที่มีอยู่ดั้งเดิมของบุคคลหนึ่งหรือกลุ่มหนึ่งเอามาแจกจ่าย(ขาย)ให้กับกลุ่มหรือบุคคลอื่นๆ นำไปใช้ในเชิงธุรกิจหรือพานิชย์ 

อธิบายความหมายของการขายแบบนี้ได้อย่างง่ายๆ ว่า เป็นการขายแบบ ขยายสาขา นั่นเอง
ดังนั้น ธุรกิจแบบ บริษัทข้ามชาติ ก็คือการขยายตัวของการค้าแบบขยายสาขาที่มุ่งผลสำเร็จไปที่การลงทุนนอกประเทศ โดยที่จุดมุ่งหมายสูงสุดก็คือ การเข้าควบคุมตลาดในรายการขายสินค้าของตนอย่างโลกาภิวัตน์

ประเภท 
เราอาจจะแบ่งประเภทของบริษัทข้ามชาติออกเป็นสามแบบดังนี้

 บริษัทข้ามชาติแนวดิ่ง บริษัทข้ามชาติประเภทนี้นั้น จะมีศูนย์กลางอยู่ที่ประเทศแม่เป็นหลัก แล้วจะผลิตของออกไปขายยังต่างประเทศด้วยการเปิดเป็น outlet หรือ ร้านสาขา หรือที่เราเรียกกันว่า ตัวแทนจำหน่าย
 บริษัทข้ามชาติแนวนอน บริษัทข้ามชาติประเภทนี้นั้น จะมีศูนย์กลางการผลิตอยู่หลากหลายที่ โดนส่วนมากจะมองการลงทุน ณ ประเทศที่วัตถุดิบราคาถูกและค่าแรงไม่สูงมากนัก เช่น จีน หรือ อินเดีย เป็นต้น
 บริษัทข้ามชาติแบบหลากหลาย ประเภทนี้นั้นจะเป็นการผสมผสานแนวทางการผลิต และการลงทุน ระหว่างแบบแนวนอน และแนวดิ่งเข้าด้วยกัน

ความแตกต่างของบริษัทข้ามชาติแนวนอนและแนวดิ่ง 
สิ่งสำคัญอันดับแรกสุดที่แตกต่างของสองประเภทนี้คือ  สินค้าและบริการ ที่ทั้งสองประเภทผลิต
แบบแนวนอนนั้น จะผลิตสินค้าและบริการประเภทเดียว ไม่หลากหลาย ในขณะที่ แบบแนวดิ่งนั้นจะหลากหลายกว่า

บริษัทข้ามชาติกับการoutsourcing 
การ outsource นับเป็นมิติใหม่ของวงการบริษัทข้ามชาติ นั่นคือ การเข้ามาของบริษัทยักษ์ใหญ่ของวงการอุตสาหกรรมการผลิตในประเทศโลกที่สาม หรือประเทศกำลังพัฒนา
เหตุผลที่การลงทุนในประเทศเหล่านั้นน่าสนใจก็เป็นเพราะว่า จะสามารถลดค่าใช้จ่ายต่างๆ ลงไปได้เยอะมาก ซึ่งรวมไปถึงการที่บริษัทสามารถผลิตอุปกรณ์หรือชิ้นส่วนต่างๆ ได้ตลอด 24 ชั่วโมง นั่นหมายความว่า ในขณะที่ประเทศประเทศหนึ่งนอนหลับอยู่ การผลิตในอีกประเทศก็กำลังดำเนินการตามขั้นตอนอยู่เรื่อยๆ ไม่มีวันหยุด

ดูเพิ่ม 
 โลกาภิวัตน์
 ตลาดหลักทรัพย์
 ทุนนิยม
 กลไกตลาด

ธุรกิจระหว่างประเทศ
เศรษฐศาสตร์ระหว่างประเทศ
ธุรกิจ
บริษัทข้ามชาติ