อูร์แบ็ง เลอ แวรีเย
อูร์แบ็ง ฌ็อง โฌแซ็ฟ เลอ แวรีเย (  , 11 มีนาคม พ.ศ. 2354 - 23 กันยายน พ.ศ. 2366) นักคณิตศาสตร์ชาวฝรั่งเศสผู้เชี่ยวชาญด้านกลศาสตร์ท้องฟ้า ทำงานประจำหอดูดาวปารีสตลอดชีวิต

ชีวิตและงาน 
อูร์แบ็ง เลอ แวรีเย เกิดที่เมืองแซ็ง-โล ในประเทศฝรั่งเศส ผลงานสำคัญได้แก่การค้นพบดาวเนปจูน โดยใช้การคำนวณทางคณิตศาสตร์และเครื่องมือทางดาราศาสตร์ธรรมดา วงโคจรที่ผิดปกติของดาวยูเรนัสทำเกิดข้อสงสัยตามทฤษฎีของโยฮันเนิส เค็พเพลอร์และไอแซก นิวตันว่าจะต้องมีอิทธิพลของบางสิ่ง เลอ แวรีเยได้รับการร้องขอจากฟร็องซัว อาราโก เพื่อนนักดาราศาสตร์ เลอ แวรีเยคำนวณได้ว่ามีดาวเคราะห์โคจรที่ยังไม่เป็นที่รู้จักในโคจร การคำนวณของเลอ แวรีเย ทำให้นักดาราศาสตร์ชื่อโยฮัน ก็อทฟรีท กัลเลอสามารถกำหนดตำแหน่งและค้นพบดาวดวงนี้ได้สำเร็จ

การค้นพบนี้ทำให้เลอ แวรีเย พยายามใช้วิธีเดียวกันเพื่อคำนวณหาการโคจรที่ผิดปกติของดาวพุธ ซึ่งเป็นที่ตื่นเต้นกันมากและเรียกดาวเคราะห์ที่สงสัยแต่ยังค้นไม่พบนั้นว่า "ดาววัลแคน" จนกระทั่งถึงปี พ.ศ. 2458 ไอน์สไตน์จึงพิสูจน์ได้ว่าเกิดจากปรากฏการณ์ที่เรียกว่าทฤษฎีสัมพันธภาพ

อูร์แบ็ง เลอ แวรีเย ได้รับเหรียญรางวัลทองคำของราชสมาคมดาราศาสตร์ในปี พ.ศ. 2411 และได้รับเป็นครั้งที่ 2 ในปี พ.ศ. 2419 เลอ แวรีเย ถึงแก่กรรมในกรุงปารีส หลุมอุกกาบาตบนดวงจันทร์และบนดาวอังคารรวมทั้งวงแหวนของดาวเนปจูนที่ค้นพบได้รับการตั้งชื่อตามเขา

ดูเพิ่ม 
 David Aubin, The Fading Star of the Paris Observatory in the Nineteenth Century: Astronomers' Urban Culture of Circulation and Observation. Osiris  18 (2003), 79–100.
 
 Le Verrier, Urbain (1835). Annales de Chimie et de Physique (Paris) 60: 174 – Chemical research of Le Verrier
 Fabien Locher, L’empire de l’astronome : Urbain Le Verrier, l’Ordre et le Pouvoir. Cahiers d’histoire. Revue d’histoire critique. 102, 2007, pp. 33–48.
 Fabien Locher, Le Savant et la Tempête. Étudier l’atmosphère et prévoir le temps au XIXe siècle, Rennes, Presses Universitaires de Rennes, Collection « Carnot », 2008.
 Dennis Rawlins (1999). Recovery of the RGO Neptune Papers. Adams' Final Prediction Missed by Over Ten Degrees. DIO, 9 (1), pp. 3–25.

แหล่งข้อมูลอื่น 
 Le Verrier on the French 50 Franc banknote

นักคณิตศาสตร์ชาวฝรั่งเศส
นักดาราศาสตร์ชาวฝรั่งเศส
บุคคลจากจังหวัดม็องช์