ทางรถไฟสายใต้
ทางรถไฟสายใต้ เป็นทางรถไฟที่เริ่มต้นจากสถานีรถไฟธนบุรี กรุงเทพมหานคร ผ่านจังหวัดนครปฐม, ราชบุรี, เพชรบุรี, ประจวบคีรีขันธ์, ชุมพร, สุราษฎร์ธานี, นครศรีธรรมราช, พัทลุง, สงขลา, ปัตตานี, ยะลา และไปสุดปลายทางที่สถานีรถไฟสุไหงโก-ลก จังหวัดนราธิวาส และไปบรรจบกับทางรถไฟของประเทศมาเลเซีย ที่สถานีรถไฟรันเตาปันจัง

ทางรถไฟสายใต้สร้างขึ้นในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวจากสถานีรถไฟธนบุรีถึงสถานีรถไฟเพชรบุรี ต่อมาในสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ขยายเส้นทางไปภาคใต้และสร้างทางแยกที่สถานีรถไฟชุมทางบางซื่อ ข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาที่สะพานพระรามหกไปบรรจบกันที่สถานีรถไฟชุมทางตลิ่งชัน เพื่อเชื่อมทางรถไฟสายใต้กับทางรถไฟสายเหนือ ทางรถไฟสายตะวันออกเฉียงเหนือ และสถานีรถไฟกรุงเทพ (หัวลำโพง) 

ความยาวของทางรถไฟสายใต้ นับจากสถานีรถไฟธนบุรี ถึง ชายแดนไทย-มาเลเซีย ที่อำเภอสุไหงโก-ลก จังหวัดนราธิวาส รวมทั้งสิ้น 1,144.29 กิโลเมตร เป็นทางรถไฟสายที่ยาวที่สุดในประเทศไทย

จังหวัดและอำเภอที่ผ่าน

รายชื่อชุมทางรถไฟสายใต้

แผนในอนาคต 
ในอนาคต การรถไฟแห่งประเทศไทย (รฟท.) ร่วมกับ สำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร (สนข.) จะทำการย้ายสถานีต้นทางหลักของกรุงเทพ จากสถานีหัวลำโพง มาที่ ชุมทางบางซื่อ เป็นสถานีหลักแห่งเดียวของกรุงเทพมหานคร พร้อมจัดเส้นทางใหม่  จากบางซื่อไปนครปฐม และราชบุรี เป็นสายตะวันตก จากบางซื่อ ไปหัวลำโพง วงเวียนใหญ่ มหาชัย จนถึงปากท่อ ตลอดจนทุกสถานีหลังจากนี้ นับเป็นสายใต้เส้นทางใหม่ ส่วนจากบางซื่อไปชุมทางบ้านภาชี ยังเป็นสายเหนือและสายตะวันออกเฉียงเหนือเช่นเดิม จากบางซื่อไปสุวรรณภูมิ ฉะเชิงเทรา เป็นสายตะวันออกตามเดิม และแยกเพิ่มอีก 2 เส้นทางคือ รถไฟความเร็วสูง (ไฮสปีดเทรน) เส้นทางกรุงเทพ-ระยอง และรถไฟฟ้าเชื่อมท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ (SARL : Suvarnabhumi Airport Rails Link)

นอกจากนี้ ยังมีโครงการปรับปรุงทางรถไฟทั้งหมดเป็นทางคู่ ในเส้นทางรถไฟสายใต้ จะแบ่งเป็น 7 ช่วง ประกอบด้วย
 บางซื่อ-นครปฐม (แล้วเสร็จเมื่อ พ.ศ. 2543)
 นครปฐม-หัวหิน (อยู่ระหว่างการก่อสร้าง คาดว่าจะแล้วเสร็จ พ.ศ. 2566)
 หัวหิน-ประจวบคีรีขันธ์ (อยู่ระหว่างการก่อสร้าง คาดว่าจะแล้วเสร็จ พ.ศ. 2566)
 ประจวบคีรีขันธ์-ชุมพร (อยู่ระหว่างการก่อสร้าง คาดว่าจะแล้วเสร็จ พ.ศ. 2566)
 ชุมพร-สุราษฎร์ธานี (โครงการ)
 สุราษฎร์ธานี-ชุมทางหาดใหญ่-สงขลา (โครงการ)
 หาดใหญ่-ปาดังเบซาร์ (เป็นโครงการรถไฟฟ้าเพื่อเชื่อมต่อกับรถไฟด่วนพิเศษของมาเลเซีย)
และจะมีโครงการก่อสร้างทางรถไฟสายใหม่ จำนวน 4 เส้นทางคือ
 สุราษฎร์ธานี-ชุมทางบ้านทุ่งโพธิ์-คีรีรัฐนิคม-พังงา-ท่านุ่น (เชื่อมต่อรถไฟรางเบาจากจังหวัดภูเก็ต)
 ชุมพร-ท่าเรือน้ำลึกระนอง-ระนอง
 สุราษฎร์ธานี-ขนานทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 44-ดอนสัก
 ทับปุด-กระบี่
ซึ่งทั้งหมด อยู่ในระหว่างการศึกษาความเป็นไปได้ของโครงการ

ดูเพิ่ม 
 ทางรถไฟสายเหนือ
 ทางรถไฟสายตะวันออกเฉียงเหนือ
 ทางรถไฟสายตะวันออก
 ทางรถไฟสายแม่กลอง

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 แผนที่เส้นทางรถไฟ รฟท. 

เส้นทางรถไฟระหว่างประเทศ
เส้นทางรถไฟในประเทศไทย
เส้นทางรถไฟที่เปิดทำการในปี พ.ศ. 2446
ทางรถไฟในกรุงเทพมหานคร
ทางรถไฟในจังหวัดนครปฐม
ทางรถไฟในจังหวัดราชบุรี
ทางรถไฟในจังหวัดเพชรบุรี
โครงสร้างพื้นฐานด้านการขนส่งในจังหวัดประจวบคีรีขันธ์
ทางรถไฟในจังหวัดชุมพร
ทางรถไฟในจังหวัดสุราษฎร์ธานี
ทางรถไฟในจังหวัดนครศรีธรรมราช
ทางรถไฟในจังหวัดตรัง
โครงสร้างพื้นฐานด้านการขนส่งในจังหวัดพัทลุง
ทางรถไฟในจังหวัดสงขลา
โครงสร้างพื้นฐานด้านการขนส่งในจังหวัดปัตตานี
โครงสร้างพื้นฐานด้านการขนส่งในจังหวัดยะลา
ทางรถไฟในจังหวัดนราธิวาส
ทางรถไฟในจังหวัดสุพรรณบุรี
ทางรถไฟในจังหวัดกาญจนบุรี