เนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์
เนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์ เป็นศิลปินชายชาวไทย ดำรงตำแหน่งสมาชิกวุฒิสภาไทย ชุดที่ 12 เป็นกวีรางวัลซีไรต์ และ เป็นอดีตสมาชิกสภาปฏิรูปแห่งชาติ เนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์ ได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติจากสำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ กระทรวงวัฒนธรรม ให้เป็น ศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์ ประจำปี พ.ศ. 2536

ประวัติ 
เนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์ เกิดวันที่ 26 มีนาคม พ.ศ. 2483 ที่บ้านพนมทวน อำเภอพนมทวน จังหวัดกาญจนบุรี เป็นบุตรคนโตและเป็นผู้ชายคนเดียวในจำนวนพี่น้อง 5 คน บิดาชื่อนายฮกหรือสมบัติ พงษ์ไพบูลย์ มารดาชื่อนางสมใจ บิดาเคยเป็นหลงจู๊โรงฝิ่น เนาวรัตน์เรียนจบชั้นประถมปีที่ 4 จากโรงเรียนวัดบ้านทวน และต่อชั้นมัธยมศึกษาที่โรงเรียนวิสุทธรังษี จังหวัดกาญจนบุรี ซึ่งเป็นโรงเรียนประจำจังหวัด จากนั้นได้ศึกษาต่อชั้นเตรียมอุดมศึกษาที่โรงเรียนทวีธาภิเศก และจบปริญญาตรีจากคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เมื่อปี พ.ศ. 2508

ครอบครัวของเนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์ ชอบการแต่งโคลงกลอน ชอบดนตรีไทย มารดาชอบอ่านวรรณคดี เขาจึงอ่านหนังสือได้ตั้งแต่อยู่ชั้นประถมปีที่ 1 เป่าขลุ่ยได้ตั้งแต่ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 เขาเป็นคนช่างคิดช่างสังเกตมาตั้งแต่เด็กๆ ขณะที่เนาวรัตน์กำลังศึกษาชั้นมัธยมปีที่ 3 ที่โรงเรียนวิสุทธรังษีอยู่นั้น เนาวรัตน์ได้พบโคลงสี่ที่บิดาเขียนไว้เมื่อยังหนุ่ม จึงเกิดแรงบันดาลใจเขียนโคลงส่งไปลงหนังสือพิมพ์ท้องถิ่น เขาเริ่มเขียนกลอนเมื่อชั้นมัธยมปีที่ 5-6 และเขียนจริงจังช่วงที่เรียนมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ช่วงนั้นเขาไม่ค่อยได้เรียนหนังสือ เพราะชอบเอลวิส เพรสลีย์ เป็นชีวิตจิตใจ ไว้ผมทรงเดียวกับเอลวิส พกหนังสือ I.S. Song Hits กว่าจะเรียนจบปริญญาตรีที่คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จึงใช้เวลาถึง 7 ปี หลังจากเรียนจบแล้วไปบวชระหว่าง พ.ศ. 2511-12 หลังจากลาสิกขาแล้วได้ไปทำงานอยู่ในกองบรรณาธิการ นิตยสาร วิทยาสาร ของ ไทยวัฒนาพานิช เมื่อพ.ศ. 2514 เนาวรัตน์สมรสกับคุณประคองกูล อิศรางกูร ณ อยุธยา มีมีบุตรธิดา 2 คน คือ ประคำกรอง และ แก้วเก้า เนาวรัตน์เคยเป็นอาจารย์สอนวิชาการประพันธ์อย่างสร้างสรรค์ที่ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี

การทำงานในคณะสมัชชาปฏิรูปประเทศ 
นายเนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์ ได้เข้ามามีบทบาททางการเมือง ภายหลังการชุมนุมของกลุ่มคนเสื้อแดง พ.ศ. 2553 ยุติลง โดยเข้ามาทำหน้าที่เป็นคณะสมัชชาปฏิรูปประเทศ ซึ่งประกอบด้วยคณะกรรมการ จำนวน 27 คน เพื่อรวบรวมข้อมูล รับฟังความคิดเห็น และไปสู่นโยบายในการปฏิรูปประเทศไทย

ประวัติการศึกษา 
 ปริญญาตรี  :นิติศาสตร์บัณฑิต มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

ศิลปศาสตรบัณฑิตกิตติมศักดิ์ (วัฒนธรรมศึกษา) จากสหวิทยาลัยทราวดี มหาวิทยาลัยราชภัฏกาญจนบุรี

 ปริญญาเอก : ศิลปศาสตร์ดุษฎีบัณฑิตกิตติมาศักดิ์ (ภาษาและวรรณคดีไทย) คณะมนุษย์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

ศิลปศาสตร์ดุษฎีบัณฑิตกิตติมาศักดิ์ (ภาษาไทย) คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

ปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ มหาวิทยาลัยราชภัฏกาญจนบุรี

ประวัติการทำงาน 
พ.ศ. 2508 รับราชการในกระทรวงพัฒนาการแห่งชาติ
พ.ศ. 2510 - 2511 อุปสมบทและถือธุดงค์ไปสวนโมกข์ เพื่อศึกษาพระธรรมกับท่านพุทธทาสภิกขุ
พ.ศ. 2511 - 2512 ประจำกองบรรณาธิการนิตยสาร วิทยสาร
พ.ศ. 2513 แสดงภาพยนตร์โทรทัศน์เรื่อง "พระอภัยมณี" ของสุนทรภู่ รับบทเป็น พระอภัย ของไชโยภาพยนตร์
พ.ศ. 2514 - 2515 อาจารย์ประจำภาควิชาประพันธ์อย่างสร้างสรรค์
พ.ศ. 2516 พนักงานฝ่ายการพนักงาน ธนาคารกรุงเทพ จำกัด
พ.ศ. 2562 ได้รับแต่งตั้งเป็นสมาชิกวุฒิสภา

ผลงาน

งานรวมเล่มร้อยกรอง 
 คำหยาด 
 อาทิตย์ถึงจันทร์
 เพียงความเคลื่อนไหว (กวีนิพนธ์รางวัลซีไรต์ พ.ศ. 2523)
 ชักม้าชมเมือง 
 เพลงขลุ่ยเหนือทุ่งข้าว
 จารึก ร.ศ. 200 
 กรุงเทพทวารวดี 
 เพลงขลุ่ยผิว
 ประคำกรอง 
 วารีดุริยางค์  
 ตากรุ้งเรืองโพยม
 ข้างคลองคันนายาว 1
 ข้างคลองคันนายาว 2
 ก.ข.ขับขาน
 จ๊ะเอ๋
 ลุงเต่ากับลิ่งต้อยติ่ง
 คำทายลายแทง
 รักใคร่ไยดี
 แว่วไหวในสายลม
 ขับไม้มโหรี
 เหมือนข่าวความรักจักมา
 มุมมอง
 น้ำใสไม้สวย
 เขียนแผ่นดิน
 ที่นี่ขัดข้องหนอ  
 ดาบที่หมกอยู่ในจีวร 
 ดังนั้นฉันจึงเขียน  
 แผ่วผ่านธารน้ำไหล  
 เจ้าประคุณเอ๋ย (พ.ศ. 2532)
 นกขมิ้น
 หยุดสักนิด คิดสักหน่อย หมุดหมายที่ 1
 หนึ่งได้แรงใจ
 ความคิดในดอกบัว (พ.ศ. 2532)

ผลงานแปลที่เขียนกับนักเขียนอื่น 
 คัมภีร์คุณธรรม กับ สมเกียรติ สุขโข
 สองตะเกียง กับ ล. เสถียรสุต 
 ห่วงอาหาร กับ สมเกียรติ สุขโข และ สโรชา
 ก.ข.ขับขาน กับวีระศักดิ์ ขุขันธิน
 ๖ ตุลามหากาพย์ กับ กลุ่มกวีร่วมสมัย
 วันฆ่านกพิราบ กับ มหาสมภาร พรหมทา

งานเพลง 
 อัลบั้ม เพลงแผ่นดิน จาก 3 คีตกานต์กวี ร่วมกับ พงษ์เทพ กระโดนชำนาญ และ ธนิสร์ ศรีกลิ่นดี
 เพลงมหาชัย ทำนอง : สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต / บทร้อง : เนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์
 "เพลงใบไม้ร่วง" เนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์ ได้ประพันธ์บทร้อง ในโอกาส งานพระราชพิธีพระราชทานเพลิงพระศพ สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี  ทำนอง : ธนิสร์ ศรีกลิ่นดี ดนตรี : สถาพร นิยมทอง ขับร้อง : ธนพร แวกประยูร (ปาน)

สารคดีกวีนิพนธ์ 
 เขียนแผ่นดิน
 เขียนแผ่นดินสุวรรณภูมิลาว
 เขียนแผ่นดินสุวรรณภูมิเวียดนาม

รางวัล

รางวัลที่ได้รับ 
 รางวัลวรรณกรรมสร้างสรรค์ยอดเยี่ยมแห่งอาเซียน (ซีไรต์)
 ศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์
 รางวัลศรีบูรพา
 พระเกี้ยวทองคำ
 รางวัลอัศนี พลจันทร

ผลงานที่ได้รับรางวัล 
 พ.ศ.​ 2516 บทกวี "อาทิตย์ถึงจันทร์" ได้รับรางวัลชมเชยพิเศษ วรรณกรรมของธนาคารกรุงเทพ จำกัด (มหาชน)
 พ.ศ.​ 2521 บทกวี "ชักไม้ชนเมือง" ได้รับรางวัลดีเด่นจากงานสัปดาห์หนังสือ
 พ.ศ.​ 2523 บทกวี "เพียงความเคลื่อนไหว" ได้รับรางวัลซีไรท์
 พ.ศ. 2537 บทกวี "เพลงขลุ่ยผิว" ได้รับรางวัลดีเด่นจากงานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติ
 พ.ศ. 2527 บทกวี "ก.ข.ขับขัน" ได้รับรางวัลดีเด่นจากงานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติ แต่งร่วมกับ วีระศักดิ์ ขุขันธิน

เครื่องราชอิสริยาภรณ์

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
  เว็บบล็อกส่วนตัว
 ประวัติ เนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์ ที่ Thai Writer
 คำประกาศเกียรติคุณ เนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์ที่เว็บไซต์ศิลปินแห่งชาติ 

 

ศิลปินชาวไทย
กวีชาวไทย
นักเขียนชาวไทย
นักเคลื่อนไหวชาวไทย
นักประพันธ์รางวัลซีไรต์ชาวไทย
ศิลปินแห่งชาติสาขาวรรณศิลป์
ข้าราชการพลเรือนชาวไทย
นักการธนาคารชาวไทย
บุคคลจากอำเภอพนมทวน
บุคคลจากโรงเรียนวิสุทธรังษี
บุคคลจากโรงเรียนทวีธาภิเศก
บุคคลจากคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
บุคคลจากมหาวิทยาลัยราชภัฏกาญจนบุรี
ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
ผู้ได้รับปริญญากิตติมศักดิ์จากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
พันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย
ศิลปินที่เป็นแนวร่วมกปปส.
พรรคศิลปิน
สมาชิกสภาปฏิรูปแห่งชาติ
สมาชิกวุฒิสภาไทยแบบแต่งตั้ง
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ จ.ม.
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ต.ภ.