บรรจบ บรรณรุจิ
ศาสตราจารย์พิเศษ ร้อยโท บรรจบ บรรณรุจิ (นามสกุลเดิม: ปั๋งมี) (12 มกราคม พ.ศ. 2496 - ) อดีตอนุศาสนาจารย์ ประจำกรมยุทธศึกษาทหารบก และกรมการศาสนา กระทรวงศึกษาธิการ ดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์ ภาควิชาภาษาตะวันออก จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และราชบัณฑิต

ประวัติ

กำเนิด 
ศาสตราจารย์พิเศษ ร้อยโท บรรจบ บรรณรุจิ เกิดเมื่อวันที่ 12 มกราคม พ.ศ. 2496 ณ บ้านเลขที่ 18 หมู่ 2 ตำบลธรรมเสน อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี

การบรรพชา 
ศาสตราจารย์พิเศษ ร้อยโท ดร.บรรจบ บรรณรุจิ ได้บรรพชาเป็นสามเณร ที่วัดแก้วฟ้า อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี จนกระทั่งปี พ.ศ. 2516 สอบได้เปรียญธรรม 9 ประโยคขณะยังเป็นสามเณร จึงได้รับพระราชทานพระบรมราชานุเคราะห์จากพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชทรงรับเป็น นาคหลวง อุปสมบท ณ  วัดพระศรีรัตนศาสดาราม โดยมีสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช (ปุ่น  ปุณฺณสิริ) เป็นพระอุปัชฌาย์ สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (พุฒ สุวฑฺฒโน) เป็นพระอนุสาวนาจารย์

การศึกษา 
ศาสตราจารย์พิเศษ ร้อยโท ดร.บรรจบ บรรณรุจิ สอบได้เปรียญธรรม 9 ประโยค (ป.ธ.9) ในปี พ.ศ. 2516 เมื่อขณะที่เป็นสามเณร จากนั้นเข้าศึกษาระดับปริญญาตรีที่มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ได้รับวุฒิพุทธศาสตรบัณฑิต (พธ.บ.) เมื่อ พ.ศ. 2521 สำเร็จการศึกษาในระดับปริญญาโทเมื่อ พ.ศ. 2532 ในหลักสูตรอักษรศาสตรมหาบัณฑิต (อ.ม.) สาขาภาษาบาลีและสันสกฤต คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และได้ศึกษาต่อที่ประเทศอินเดียและสำเร็จระดับปริญญาเอกเมื่อ พ.ศ. 2540 สาขาพุทธปรัชญา ณ มหาวิทยาลัยมคธ ประเทศอินเดีย

หน้าที่การงานปัจจุบัน 
ดำรงตำแหน่งเป็นศาสตราจารย์พิเศษ ภาควิชาภาษาตะวันออก จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และดำรงตำแหน่งเป็นภาคีสมาชิก สาขาศาสนศาสตร์ สำนักธรรมศาสตร์และการเมือง ราชบัณฑิตยสถาน

ด้านการเมือง 
ในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2562 เขาได้รับการเสนอชื่อเป็นบุคคลที่พรรคการเมืองจะเสนอให้รัฐสภาพิจารณาแต่งตั้งเป็นนายกรัฐมนตรี ในนามพรรคแผ่นดินธรรม

ผลงาน

งานวิชาการ 

ท่านมีงานเขียนหลากหลายรูปแบบ ทั้งที่เป็นตำราเรียนและหนังสือปรัชญาพุทธศาสนา เช่น;

 จิต มโน วิญญาณ
 ปฏิจจสมุปบาท,
 อสีติมหาสาวก
 ภิกษุณี:พุทธสาวิกาครั้งพุทธกาล
 พุทธประวัติ:ประสูติ-ตรัสรู้
 พระเวสสันดร:มหาบุรุษแห่งหิมพานต์
 ไวยากรณ์ภาษาบาลี
 ไวยากรณ์บาลีเบื้องต้น 
 นิทานปรัชญาพุทธ ชุดผู้แสวงหา 
 บทเพลงพระนิพพาน 
 ปาฏิหาริย์:สื่อการสอนของพระพุทธเจ้า 
 จิตวิเคราะห์เปรียบเทียบระหว่างพระพุทธเจ้ากับซิกมันด์ฟรอยด์
 ฯลฯ 

งานแปล

 พระพุทธเจ้าสอนอะไร 
 พระพุทธเจ้า พระศาสดา...โลกลืมไม่ได้ 
 พระพุทธศาสนาเพื่อโลกสมัยใหม่ 
 สัทธรรมปุณฑรีกสูตร 3 สูตร 
 ประวัติศาสตร์อินเดียโบราณ
 ฯลฯ
 
งานวิจัย 

 ปัญญาในธัมมจักกัปปวัฒนสูตร:ชื่อเรียกและพัฒนาการ
 โสตัตถกีมหานิทาน:การชำระและการศึกษาวิเคราะห์ ฯลฯ 

บทความ 

 สังคมในทรรศนะของพระพุทธศาสนา 
 มองชีวิตไทยผ่านพระไตรปิฎก 
 มองรัฐธรรมนูญ ฉบับพุทธศักราช 2550 ผ่านมิติทางศาสนา
 บวชที่มา:ความหมาย และอิทธิพล
 โคลนนิ่งแล้วได้อะไร คำถามจากวิทยาศาสตร์-คำตอบจากพุทธศาสนา
 พระนางพิมพา ในวารสารราชบัณฑิตยสถาน เมษายน - มิถุนายน พ.ศ. 2539
 พระพุทธศาสนาในจีนสองยุค ในวารสารราชบัณฑิตยสถาน กรกฎาคม - กันยายน พ.ศ. 2540
 คำสอนของพระพุทธเจ้าในชื่อต่าง ๆ ในวารสารศาสนปริทรรศน์ พฤศจิกายน พ.ศ. 2542
 พระพุทธศาสนาในฐานะเป็นฐานหนึ่งของปัญญาไทย ในวารสารราชบัณฑิตยสถานฉบับพิเศษ เมษายน พ.ศ. 2543
 ฯลฯ

งานบริการวิชาการ 
นอกจากงานประจำที่สอนนิสิตในจุฬาลงกรณ์ และเป็นภาคีสมาชิกของราชบัณฑิตยสถานแล้ว ท่านยังมีงานบริการวิชาการอื่น ๆ อีกเช่น กรรมการจัดทำพจนานุกรมศัพท์พระไตรปิฎก ราชบัณฑิตยสถาน, กรรมการจัดทำพจนานุกรมศัพท์ศาสนาสากล ราชบัณฑิตยสถาน ฯลฯ

งานเผยแผ่พุทธศาสนา 
ท่านนำที่พักส่วนตัวเปิดเป็นสถานที่ฝึกสอน อบรม ความรู้ทางด้านพุทธศาสนา โดยเปิดเป็นสาขาที่ ๙ ของสถาบันจิตตานุภาพ ซึ่งก่อตั้งโดยพระธรรมมงคลญาณ (วิริยังค์ สิรินฺธโร) ชื่อว่า บ้านบรรณรุจิ โดยมีการเปิดสอนในหลักสูตรครูสมาธิและหลักสูตรพระไตรปิฎกศึกษา

เครื่องราชอิสริยาภรณ์

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 buddharuji.com  เว็บไซต์ส่วนตัวของ ผศ.รท. บรรจบ บรรณรุจิ

บุคคลที่ยังมีชีวิตอยู่
นักวิชาการชาวไทย
นักภาษาศาสตร์ชาวไทย
นาคหลวง
นักเขียนชาวไทย
นิสิตเก่าคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
เปรียญธรรม 9 ประโยค
ผู้เชี่ยวชาญด้านศาสนาพุทธ
อาจารย์คณะอักษรศาสตร์ - ศิลปศาสตร์ - มนุษยศาสตร์
ภาคีสมาชิกราชบัณฑิตยสถาน
บุคคลจากคณะพุทธศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
ศิษย์เก่าจากมหาวิทยาลัยมคธ
บุคคลจากอำเภอโพธาราม
ศาสตราจารย์พิเศษ
ราชบัณฑิต