มณฑลไหหลำ
ไหหลำ หรือ ไห่หนาน () เป็นมณฑลของสาธารณรัฐประชาชนจีนที่มีขนาดเล็กที่สุด ตั้งอยู่ทางใต้สุดของประเทศ ประกอบด้วย เกาะหลายเกาะในทะเลจีนใต้ โดยเกาะที่ใหญ่ที่สุดคือ เกาะไหหลำ ซึ่งมีช่องแคบฉฺยงโจวคั่นกลางระหว่างคาบสมุทรเหลย์โจวของมณฑลกวางตุ้งกับเกาะไหหลำ เมื่อชาวจีนพูดเกี่ยวกับ "ไห่หนาน" ในภาษาจีน มักจะหมายถึงเฉพาะเกาะไหหลำ เมื่อพูดถึงมณฑลไหหลำจะใช้คำว่า "ไห่หนานเฉิ่ง" เมืองหลวงคือ ไหโข่ว

ประวัติ 

วันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2527 รัฐบาลจีนได้ตั้งเป็นเขตปกครองไห่หนาน (海南行政区) ซึ่งยังคงเป็นส่วนหนึ่งของมณฑลกวางตุ้ง และต่อมาในปี 2531 แยกออกจากมณฑลกวางตุ้งเป็นมณฑลไห่หนาน หลังการแยกออกเป็นมณฑล ไห่หนานถูกกำหนดให้เป็นเขตเศรษฐกิจพิเศษเพื่อการลงทุนโดยจากนักลงทุนชาวจีนโพ้นทะเล ซึ่งจัดอยู่ใน เขตเศรษฐกิจพิเศษของจีน (SEZs) ส่วนหนึ่งของการปฏิรูปเศรษฐกิจจีน

การแบ่งเขตการปกครอง 
มณฑลไหหลำใช้ระบบการแบ่งเขตปกครองต่างจากมณฑลและเขตปกครองอื่น ๆ ของประเทศจีน โดยปกติ มณฑลส่วนใหญ่จะแบ่งออกเป็นระดับจังหวัด แต่ละจังหวัดแบ่งออกเป็นระดับอำเภอ ดังนั้น ระดับอำเภอจะไม่เป็นหน่วยย่อยของมณฑลโดยตรง แต่ในมณฑลไหหลำ เกือบทุกเขตปกครองระดับอำเภอจะเป็นหน่วยย่อยของมณฑลโดยตรง (ยกเว้น 8 เขตในไหโข่วและซานย่า) วิธีการปกครองแบบนี้เกิดจากประชากรของมณฑลไหหลำที่เบาบาง ซึ่งมีประมาณ 8 ล้านคน และสิ้นปี ค.ศ. 2017 มีประชากรจำนวน 9.26 ล้านคน

ระดับจังหวัด
 (1) นครไหโข่ว (海口市) ซึ่งแบ่งต่อออกไปอีก 4 เขต:
 เขตหลงหฺวา (龙华区)
 เขตซิ่วยิง (秀英区)
 เขตฉยงชาน (琼山区)
 เขตเหม่ย์หลาน (美兰区)
 (2) นครซานย่า (三亚市)
 เขตจี๋หยาง (吉阳区)
 เขตเทียนหยา (天涯区)
 เขตไห่ถัง (海棠区)
 เขตหยาโจว (崖州区)
 (19) นครซันชา (三沙市)
 (3) นครตานโจว (儋州市)

ระดับอำเภอ
 นครระดับอำเภอ:
 (8) นครเหวินชาง (文昌市)
 (4) นครฉงไห่ (琼海市)
 (5) นครวั่นหนิง (万宁市)
 (6) นครอู๋จื่อชาน (五指山市)
 (7) นครตงฟาง (東方市)
 อำเภอ:
 (9) อำเภอหลินเกา (臨高縣)
 (10) อำเภอเฉิงไม่ (澄邁縣)
 (11) อำเภอติ้งอัน (定安縣)
 (12) อำเภอถุนชาง (屯昌縣)
 เขตปกครองตนเอง:
 (13) อำเภอปกครองตนเองชนชาติหลี ชางเจียง (昌江黎族自治縣)
 (14) อำเภอปกครองตนเองชนชาติหลี ไป๋ชา (白沙黎族自治縣)
 (15) อำเภอปกครองตนเองชนชาติหลีและม้ง ฉงจง (琼中黎族苗族自治縣)
 (16) อำเภอปกครองตนเองชนชาติหลี หลิงฉุ่ย (陵水黎族自治縣)
 (17) อำเภอปกครองตนเองชนชาติหลีและม้ง เป่าถิง (保亭黎族苗族自治縣)
 (18) อำเภอปกครองตนเองชนชาติหลี เล่อตง (乐东黎族自治縣)

อ้างอิง

หนังสืออ่านเพิ่มเติม 
 D'Arcy Brown, Liam (2003). Green Dragon, Sombre Warrior: travels to China's extremes. London: John Murray. 
 Edmonds, Richard Louis. "Hainan province and its impact on the geography of China", Geography, Vol. 74, No. 2 (April 1989), pp. 165–169

แหล่งข้อมูลอื่น 

 เว็บไซต์มณฑลไหหลำ 
 
 Economic profile for Hainan at HKTDC
 Dr Howard M Scott "Hainan"
 Resources on the Hainanese in the National Library of Singapore 

หไหลำ
ไหหลำ
ห
เกาะในประเทศจีน
ไหหลำ
รัฐและดินแดนที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2531