พิกเซล
จุดภาพ หรือ พิกเซล () เป็นหน่วยพื้นฐานของภาพ คือจุดภาพบนจอแสดงผล  หรือ จุดภาพในรูปภาพที่รวมกันเป็นภาพขึ้น โดยภาพหนึ่งๆ จะประกอบไปด้วยจุดภาพหรือพิกเซลมากมาย และแต่ละภาพที่สร้างขึ้นจะมีความหนาแน่นของจุดภาพ หรือบางครั้งแทนว่าความละเอียดภาพ (ความคมชัด) ที่แตกต่างกันไป จึงใช้ในการบอกคุณสมบัติของภาพ จอภาพ หรือ อุปกรณ์แสดงผลภาพได้ 

จอภาพที่มีจำนวนพิกเซลมาก จะมีความละเอียดของภาพมาก โดยมากจะระบุจำนวนพิกเซลแนวนอน x แนวตั้ง เช่น 1366 x 768 พิกเซล

ก่อนที่คําว่า Pixel จะถูกบัญญัติขึ้นมา มีการใช้คําศัพท์ภาษาเยอรมัน Bildpunkt เพื่ออธิบายลักษณะของจุดภาพที่ปรากฏอยู่บนหน้าจอโทรทัศน์ ในเอกสารคําขอรับสิทธิบัตรโทรทัศน์ Elektrisches Teleskop ของนักประดิษฐ์ชาวเยอรมัน Paul Nipkow หลังจากนั้นได้มีการแปลคําว่า Bildpunkt เป็นภาษาอังกฤษแบบไม่เป็นทางการ เช่น  picture  point,  picture  element,  image  element,  area  element,  elementary  area,  picture  units,  smallsquares, little parts, units, dots, points, discrete signals, portions, elemental area of the picture,และ elementaltone value, resolution elements, positions, spots, sample spots, samples, gray values, raster points, matrix elements, video element, point, digital sample, beam spot และ digitalpicture element

คำว่า “Pixel” ถูกเผยแพร่ครั้งแรกในปี ค.ศ. 1969 ในบทความที่ชื่อว่า “Mariner 6 Television Pictures: First Report” ของนิตยสาร Science โดยได้มีการใส่คำว่า “Resolution elements (“Pixels”)” ในตารางข้อมูล จากนั้นได้มีการค้นพบภายหลังว่า เฟรดเดอริก ซี. บิลลิงส์ลีย์ (Frederic C. Billingsley) วิศวกรจาก Jet Propulsion Laboratory (JPL) ได้ใช้คำว่า “Pixel” ในเอกสารหลายฉบับของเขาตั้งแต่ปี ค.ศ.1965 มีการอ้างอิงจากเอกสารหลายแหล่งว่า Pixel เป็นการรวมกันของคำว่า “pix” หรือ “Picture” ที่แปลว่า รูปภาพ และคำว่า “Element” ที่แปลว่า องค์ประกอบ หรือ ธาตุ โดยคำว่า “pix” เคยปรากฏในนิตยสาร Variety ตั้งแต่ก่อนปี ค.ศ.1936 และเพิ่มความนิยมไปยังแวดวงหนังสือพิมพ์และนิตยสารหลายฉบับ อย่างไรก็ตาม ริชาร์ด เอฟ ลียง (Richard F. Lyon, 2006) ได้ตั้งข้อสังเกตุว่า คำว่า “Pixel” น่าจะมาจากคำว่า “Pic Cell” หรือ “Picture Cells” โดยพิจารณาจากข้อมูลในบทความเรื่อง Pixel art ในนิตยสาร ACM ปี ค.ศ.1982 ที่ระบุว่า “a bitmap which indicates the black and white cells or pixels of the image being represented.”

ขนาดแสดงภาพมาตรฐาน 
ขนาดแสดงภาพมาตรฐานมาดังนี้:
 VGA 0.3 ล้านพิกเซล= 640×480
 SVGA 0.5 ล้านพิกเซล= 800×600
 XGA 0.8 ล้านพิกเซล= 1024×768 (หรืออาจเรียก XVGA)
 SXGA 1.3 ล้านพิกเซล= 1280×1024
 EXGA 1.4 ล้านพิกเซล= 1400×1050
 UXGA 2 ล้านพิกเซล= 1920×1080
 QXGA 3.1 ล้านพิกเซล= 2048×1536
 QSXGA 5.2 ล้านพิกเซล= 2560×2048
 WQSXGA 6.6 ล้านพิกเซล= 3200×2048
 QUXGA 7.7 ล้านพิกเซล= 3200×240

แนวคิดที่คล้ายคลึงกัน 
ในแนวคิดที่คลายคลึงกับระบบพิกเซลมีหลายตัว เช่น ว็อกเซล (voxel - ใช้นิยามค่าในปริมาตร), เทคเซล (texel - หน่วยขององค์ประกอบ) และ เซอล์เฟล (หน่วยของพื้นผิว) ซึ่งสร้างเพื่อใช้ในการทำงานสำหรับด้านรูปภาพและกราฟิคต่างๆ บนคอมพิวเตอร์

อ้างอิง 

 Foley, James D.; Andries van Dam, John F. Hughes, Steven K. Feiner (1990). "Spatial-partitioning representations; Surface detail". Computer Graphics: Principles and Practice. The Systems Programming Series. Addison-Wesley. ISBN 0-201-12110-7. "These cells are often called voxels (volume elements), in analogy to pixels."

แหล่งข้อมูลอื่น 
 A Pixel Is Not A Little Square: Microsoft Memo by computer graphics pioneer Alvy Ray Smith.
 Pixels and Me : Video of a history talk at the Computer History Museum.
 Square and non-Square Pixels: Technical info on pixel aspect ratios of modern video standards (480i,576i,1080i,720p), plus software implications.
 120 Megapixel is here now : A lot of information about MegaPixel and Gigapixel.

การถ่ายภาพดิจิทัล
การประมวลผลภาพ
คอมพิวเตอร์กราฟิกส์
เทคโนโลยีโทรทัศน์