เสรี วงษ์มณฑา
รองศาสตราจารย์ ดร. เสรี วงษ์มณฑา (เกิด: 14 มีนาคม พ.ศ. 2492 ที่อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก; ) ประธานกรรมการในคณะกรรมการปฏิรูปประเทศด้านการสื่อสารมวลชน เทคโนโลยีสารสนเทศ ในรัฐบาลพลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา ปัจจุบันเป็นสื่อมวลชนอิสระ

ประวัติ 
เป็นหนึ่งในกลุ่มนักวิชาการที่ต่อต้าน พ.ต.ท. ทักษิณ ชินวัตร และเข้าร่วมขับไล่ออกจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรี ปัจจุบันเป็นผู้อำนวยการหลักสูตรนิเทศศาสตรมหาบัณฑิตและดุษฎีบัณฑิต มหาวิทยาลัยสวนดุสิต กรรมการในคณะกรรมการปฏิรูปประเทศด้านสื่อสารมวลชน เทคโนโลยีสารสนเทศ และเป็นผู้ดำเนินรายการโทรทัศน์รายการ เกาที่คัน ร่วมกับ รณชาติ บุตรแสนคม ทุกวันศุกร์ 21:00–22:00 น. และ รายการคลายปม ร่วมกับ รศ.เจิมศักดิ์ ปิ่นทอง ทุกวันอาทิตย์ 21:00–22:00 น. ทางสทท. 

นอกจากแวดวงวิชาการและการศึกษาแล้ว ยังมีชื่อเสียงในฐานะนักพูด นักบรรยาย และพิธีกร รวมถึงเป็นนักแสดงในภาพยนตร์, ละครโทรทัศน์ หรือละครเวที ด้วยในบางโอกาส อีกทั้งยังเป็นบุคคลสาธารณะในสังคมไทยคนแรกๆ ที่ยอมรับว่าตัวเองเป็นกะเทย โดยมีผลงานเด่นเป็นที่รู้จักกันดีคือละครเวทีเรื่อง "ฉันผู้ชายนะยะ" ใน พ.ศ. 2530 และนำกลับมาแสดงใหม่อีกครั้งในต้น พ.ศ. 2553 เป็นประธานบริหารการประกวดสาวประเภทสอง Miss International Queen อ. เสรีให้สัมภาษณ์ว่าชอบนักฟุตบอลอย่างกาก้าที่สุด นักเตะรางวัลบัลลงดอร์ปี พ.ศ. 2550

ในวัยเด็กของเสรี บิดาของเขาเป็นเสมียนที่ไปรษณีย์และมารดามีอาชีพค้าขายเกิดในช่วงที่บิดามารดาเริ่มมีฐานะ มีพี่น้องด้วยกันเจ็ดคนเสรีเป็นลูกคนที่หกและเป็นคนที่ชอบอ่านหนังสือและคำนวณและเรียนมัธยมศิลป์-ฝรั่งเศส โรงเรียนกรุงเทพคริสเตียนวิทยาลัย เดิมเสรี สอบติดที่คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย แต่ตนไม่ชอบจึงไปเรียนที่คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ แต่ก็ไม่ชอบเลยโอนหน่วยกิตไปที่คณะศิลปศาสตรบัณฑิต มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

การศึกษา 
เสรี วงษ์มณฑา หรือที่นิยมเรียกกันว่า ดร.เสรี เริ่มศึกษาระดับมัธยมที่โรงเรียนสรรพวิทยาคม อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก แล้วย้ายมาศึกษาต่อ ณ โรงเรียนกรุงเทพคริสเตียนวิทยาลัย และสามารถสอบเข้าคณะศิลปศาสตรบัณฑิต สาขาวรรณคดีอังกฤษและภาษาต่างประเทศ ด้วยคะแนนอันดับหนึ่งของผู้เข้าสอบทั้งประเทศจากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และจบการศึกษาด้วยคะแนนเกียรตินิยมอันดับหนึ่ง จนได้รับทุนไปศึกษาต่อปริญญาโท คณะ Master of Arts for Teachers (English) ที่ University of Washington เมืองซีแอทเทิล ประเทศสหรัฐอเมริกา ปริญญาโท สาขา Journalism Advertising ที่ Northwestern University เมืองเอแวนสตัน ประเทศสหรัฐอเมริกา ปริญญาเอก คณะวารสารศาสตร์ ด้านสื่อสารการเมืองจาก Southern Illinois University เมือง Carbondale ประเทศสหรัฐอเมริกา

การทำงาน 
ทางวิชาการ เคยเป็นคณบดีคณะวารสารศาสตร์และสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และเป็นอาจารย์ด้านนิเทศศาสตร์และการสื่อสารการตลาดในมหาวิทยาลัยและสถาบันอุดมศึกษาหลายแห่ง

ทางธุรกิจ เคยเป็นผู้อำนวยการฝ่ายวิจัย บริษัทเท็ด เบทส์ แอดเวอร์ไทซิ่ง จำกัด ผู้อำนวยการฝ่ายวิจัย บริษัทฟาร์อีสแอดเวอร์ไทซิ่ง จำกัด ผู้อำนวยการบริหารฝ่ายตลาดบริษัทสยามทีวีแอนด์คอมมิวนิเคชั่น จำกัด ประธานกรรมการเบ็ตเตอร์ อิมแพค คอมมิวนิเคชั่น จำกัด (BIC) และประธานกรรมการบริษัทกูด คอมมิวนิเคชั่น จำกัด และ เป็นอาจารย์ผู้เชี่ยวชาญประจำบัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยนเรศวร  และสถาบันรัชต์ภาคย์

ในทางการเมือง เคยเป็นผู้สมัครในตำแหน่งรองผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร ดูแลด้านการศึกษา (โดยมี นายประวิทย์ รุจิรวงศ์ สมัครเป็นผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร) ในการเลือกตั้งเมื่อ พ.ศ. 2533  แต่ไม่ได้รับการเลือกตั้ง และยังเป็นที่ปรึกษาด้านการประชาสัมพันธ์และรณรงค์หาเสียงให้แก่พรรคชาติไทยด้วย

ได้รับรางวัลกิตติคุณสังข์เงิน บุคคลดีเด่นด้านวิชาการของสมาคมสถาบันอุดมศึกษาเอกชน

หลังรัฐประหารในประเทศไทย พ.ศ. 2557 เขาได้รับแต่งตั้งเป็น กรรมการในคณะกรรมการปฏิรูปประเทศด้านสื่อสารมวลชน เทคโนโลยีสารสนเทศ

ตำแหน่งการงาน 
 รักษาการแทนคณบดีวิทยาลัยการจัดการ กรุงเทพมหานคร มหาวิทยาลัยพะเยา
 ผู้เชี่ยวชาญประจำบัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยนเรศวร ศูนย์วิทยบริการกรุงเทพมหานคร  (ปัจจุบัน)
 คณบดีคณะวารศาสตร์ศาสตร์และสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
 คณบดีคณะนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีปทุม
 ผู้อำนวยการโครงการนิเทศศาสตรดุษฎีบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนดุสิต
 พิธีกรรายการเมืองไทยใสสะอาด (ไอทีวี)
 พิธีกรรายการยายเม้าวอนสอนหญิง (ช่อง 3)
 พิธีกรรายการเกาที่คัน (ช่อง 11)

 พิธีกรร่วมรายการคลายปม (ช่อง 11)
 พิธีกรรายการข่าวแสนกล (บลูสกายแชนแนล)
 พิธีกรร่วมรายการโป๊ะแตก (ไทยรัฐทีวี)
พิธีกรรายการเรื่องดีที่เมืองไทย (เนชั่นทีวี)
พิธีกรรายการเคลียร์ให้จบ (เนชั่นทีวี)
พิธีกรรายการเรื่องลับมาก (เนชั่นทีวี) และ (เจเคเอ็น 18 บาย ท็อปนิวส์)
พิธีกรรายการลูบคมข่าว (เจเคเอ็น 18 บาย ท็อปนิวส์)
พิธีกรรายการอยากเล่าให้ฟัง (เจเคเอ็น 18 บาย ท็อปนิวส์)
พิธีกรรายการเรื่องนี้มีดราม่า (เจเคเอ็น 18 บาย ท็อปนิวส์)
พิธีกรรายการคิดเป็น...เห็นความจริง (NBT)
พิธีกรรายการรู้ไว้ สุขใจจริงหนอ (NBT)
บรรณาธิการ​บริหาร ศูนย์บริหารการสื่อสารในภาวะวิกฤต ในศูนย์บริหารสถานการณ์การแพร่ระบาดของ​โรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019

ผลงานการแสดงภาพยนตร์ 

 ไผ่สีทอง (2522)
 ช่างเขาเถอะ (2523)
 ฉันผู้ชายนะยะ (2530) รับบท เต้ย
 รักทรมาน (2530)
 ใช่แล้วหลุดเลย (2532)
 บุญชู 2 น้องใหม่ (2532) รับบท รศ เศรษฐศิริ
 ผีสำออย (2533)
 ดอกไม้ในทางปืน (2542)
 โคลนนิ่ง คนก๊อปปี้คน (2542)
 มนต์เพลงลูกทุ่ง เอฟ.เอ็ม. (2545) รับบท กรรมการงานประกวดร้องเพลง
 พรางชมพู กะเทยประจัญบาน (2545) รับบท เกษม
 ความรักครั้งสุดท้าย (2546)
 ว๊ายบึ้ม เชียร์กระหึ่มโลก (2546) (รับเชิญ)
 ปล้นนะยะ (2548)
 ดรีมทีม (2551) รับบท ครูใหญ่

ผลงานกำกับภาพยนตร์ 

 ดาวเรือง (2522)
 ชีวิตเลือกไม่ได้ (2524)

ผลงานการแสดงละครโทรทัศน์ 

 เทพบุตร ต๊ะ ติ๊ง โหน่ง (2538)
 กระท่อมไม้ไผ่ (2540)
 สี่อีแสบ (2541)
 ชาติมังกร (2543)
 ชายไม่จริง หญิงแท้ (2560)
 เสือ ชะนี เก้ง (2561)

ละครเวที 

 ฉันผู้ชายนะยะ คืนเวที การันตีความสุข
 นังเหมียวย้อมสี

ผลงานการแสดงมิวสิควีดีโอ 
 เพลง น้ำตาสีม่วง บอย เขมราฐ

คอนเสิร์ต 

 คอนเสิร์ต เพลงนี้ เพลงเรา ธรรมศาสตร์ พวกเราเจ้าของ (13 ธันวาคม 2557)
 คอนเสิร์ต Day Young Show (8 - 24 กรกฎาคม 2559)

การชุมนุมทางการเมือง
รศ.ดร.เสรี วงษ์มณฑา ได้เข้าร่วมกับการชุมนุมของพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย (พธม.) ในปี พ.ศ. 2549 แม้ในปี พ.ศ. 2551 จะไม่ได้เข้าร่วมด้วย แต่ก็เขียนบทความในลักษณะสนับสนุน และเข้าร่วมกับการชุมนุมขององค์การพิทักษ์สยาม (อพส.) ในปี พ.ศ. 2555 ด้วย

ในวิกฤตการณ์การเมืองไทย พ.ศ. 2556–2557 ได้เข้าร่วมกับการชุมนุมของกปปส. (คณะกรรมการประชาชนเพื่อการเปลี่ยนแปลงการปกครองประเทศไทยให้เป็นประชาธิปไตยที่สมบูรณ์อันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข) โดยขึ้นปราศรัยในแต่ละครั้งด้วยความดุเดือด เผ็ดมัน เป็นที่ชื่นชอบของผู้ชุมนุม  อีกทั้งเมื่อมีการแยกเวทีชุมนุมออกตามสถานที่ต่าง ๆ ก็ยังได้ร่วมกับแกนนำกปปส.คนอื่น ๆ ดูแลเวทีชุมนุมที่แยกราชประสงค์ ซึ่งที่เวทีนี้ได้ตอบคำถามของสื่อมวลชนต่างประเทศเป็นภาษาอังกฤษแบบสด ๆ จนเป็นที่ฮือฮา และยังได้ร่วมกับดารา นักแสดง จัดเวทีเฉพาะของดารา นักแสดง ขึ้นต่างหากเป็นเวทีย่อยที่บริเวณทางขึ้นสถานีรถไฟฟ้าชิดลมอีกด้วย

ในวันที่ 14 พฤษภาคม พ.ศ. 2557 จากการชุมนุมในครั้งนี้ ศาลอาญาอนุมัติหมายจับแกนนำ กปปส. รวม 43 คน ผู้ต้องหาคดีกบฏ และความผิดอื่น รวม 8 ข้อหา เพื่อติดตามตัวมาดำเนินกระบวนการตามกฎหมาย โดย รศ.ดร.เสรี มีชื่อเป็นผู้ต้องหาหมายเลขที่ 26  ซึ่งต่อมาในวันที่ 21 พฤษภาคม ปีเดียวกัน ก่อนการรัฐประหารเพียงวันเดียว รศ.ดร.เสรีถูกจับที่สนามบินสุวรรณภูมิ ขณะเดินทางกลับจากต่างประเทศ แต่ต่อมาก็ได้รับการประกันตัวด้วยหลักทรัพย์สมุดบัญชีเงินฝาก 600,000 บาท 

ในการรัฐประหาร รศ.ดร.เสรีก็ถูกควบคุมตัวเช่นเดียวกับแกนนำและแนวร่วมคนอื่น ๆ ก่อนที่จะถูกปล่อยตัวออกมาหลังจากนั้นไม่กี่วัน และก็ได้เปิดเผยถึงชีวิตความเป็นอยู่ในค่ายทหารระหว่างถูกควบคุมตัวด้วย

เครื่องราชอิสริยาภรณ์

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 “ดร.เสรี” ชำแหละระบอบทักษิณ สร้างความแตกแยกให้สังคม!
 คอลัมน์ตอบปัญหาโดย ดร.เสรี วงษ์มณฑา 

นักพูด
บุคคลจากอำเภอแม่สอด
รองศาสตราจารย์
พิธีกรชาวไทย
ผู้ประกาศข่าวช่องนิวทีวี-เจเคเอ็น 18
ผู้ประกาศข่าวเนชั่นทีวี
ผู้ประกาศข่าวช่องท็อปนิวส์
บุคคลจากโรงเรียนกรุงเทพคริสเตียนวิทยาลัย
บุคคลจากคณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
บุคคลจากคณะวารสารศาสตร์และสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
บุคคลจากคณะนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีปทุม
บุคคลจากคณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยสวนดุสิต
บุคคลจากบัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยนเรศวร
บุคคลจากมหาวิทยาลัยนอร์ทเวสเทิร์น
อาจารย์คณะนิเทศศาสตร์ - วารสารศาสตร์ - การสื่อสาร
นักประชาสัมพันธ์
พันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย
พรรคชาติไทย
ชาวไทยที่มีความหลากหลายทางเพศ
นักวิชาการที่มีความหลากหลายทางเพศ
องค์การพิทักษ์สยาม
นักสื่อสารมวลชนที่เป็นแนวร่วมกปปส.
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.ช.
ผู้ได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ป.ม.