ทบิลีซี
ทบิลีซี ( ) หรือชื่อเดิม ติฟลิส ซึ่งเรียกกันในช่วงก่อน ค.ศ. 1936 เป็นเมืองหลวงและเมืองใหญ่ที่สุดของประเทศจอร์เจีย ตั้งอยู่ริมแม่น้ำคูรา มีประชากรประมาณ 1.5 ล้านคน ทบิลีซีก่อตั้งขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 5 โดยพระเจ้าวาคตังที่หนึ่งแห่งไอบีเรีย และนับตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา นครได้ทำหน้าที่เป็นเมืองหลวงของราชอาณาจักรและสาธารณรัฐจอร์เจีย ระหว่าง ค.ศ. 1801–1917 นครกลายเป็นส่วนหนึ่งของจักรวรรดิรัสเซีย โดยทำหน้าที่เป็นนครอุปราชหลวง ครอบคลุมพื้นที่ตอนเหนือและใต้ของดินแดนคอเคซัส

เนื่องจากมีที่ตั้งอยู่ระหว่างทวีปยุโรปกับทวีปเอเชีย และอยู่ใกล้กับทางสายไหม ทำให้ทบิลีซีกลายเป็นดินแดนกันชนของมหาอำนาจของโลก ส่วนในปัจจุบัน นครมีบทบาทสำคัญในฐานะศูนย์กลางการขนส่งและการค้า ประวัติศาสตร์ของทบิลีซีสะท้อนอยู่ภายใต้สถาปัตยกรรมของนคร ซึ่งเกิดจากการผสมผสานของสถาปัตยกรรมยุคกลาง ยุคฟื้นฟูคลาสสิก วิจิตรศิลป์ นวศิลป์ สตาลิน และสมัยใหม่

ประชากรในทบิลีซีมีภูมิหลังทางวัฒนธรรม ชาติพันธุ์ และศาสนาที่หลากหลาย โดยประชากรส่วนใหญ่นับถือศาสนาคริสต์นิกายอีสเทิร์นออร์ทอดอกซ์ สถานที่สำคัญอันเป็นจุดสนใจของนักท่องเที่ยว อาทิ ซาเมบาและซีโอนี จัตุรัสเสรีภาพ ถนนรุสตาเวลีและอักมาเชเนเบลี ประภาคารนารีกาลาที่สร้างในยุคกลาง โรงละครโอเปรามัวร์เทียม และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ จอร์เจีย อุณหภูมิของนครในฤดูร้อนอยู่ที่ 20–32 องศาเซลเซียส ส่วนในฤดูหนาวอยู่ที่ -1 ถึง 7 องศาเซลเซียส

ประวัติ 

วาคตัง กอร์กาซาลี (Vakhtang Gorgasali) กษัตริย์จอร์เจียแห่งคาร์ตลี (ไอบีเรีย) ได้ก่อตั้งเมืองนี้ขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 4 ทบิลีซีเป็นศูนย์กลางอุตสาหกรรม สังคม และวัฒนธรรมในภูมิภาคคอเคซัส ในประวัติศาสตร์ เมืองนี้อยู่ในสายทางหนึ่งของเส้นทางสายไหม และปัจจุบันยังมีบทบาทสำคัญในฐานะศูนย์กลางการขนส่งและการค้า เนื่องจากความได้เปรียบทางยุทธศาสตร์ในแง่ที่ตั้งที่เป็นจุดตัดระหว่างทวีปเอเชียกับทวีปยุโรป 

ทบิลีซีเป็นที่รู้จักในเรื่องการปฏิวัติกุหลาบ (Rose Revolution) ซึ่งเกิดขึ้นบริเวณจัตุรัสอิสรภาพ (Freedom Square) และสถานที่ใกล้เคียงหลังจากการเลือกตั้งรัฐสภาในปี ค.ศ. 2003 ได้นำไปสู่การลาออกของประธานาธิบดีเอดูอาร์ด เชฟเวิร์ดนาซี (Eduard Shevardnadze)

ภูมิประเทศ 
ทบิลีซี ตั้งอยู่ริมฝั่งแม่น้ำคูรา (Kura) หรือเรียกว่าแม่น้ำมตควารี (Mtkvari) ในภาษาท้องถิ่น บางครั้งถูกอ้างถึงในชื่อว่า ติฟลิส (Tiflis)  หรือ ติฟฟลิส (Tifflis)  ซึ่งเป็นชื่อเรียกในยุคกลางที่ไม่ใช่ชื่อท้องถิ่นของเมืองนี้ กรุงทบิลีซีมีเนื้อที่ 372 ตารางกิโลเมตร (144 ตารางไมล์)

ภูมิอากาศ

ประชากร 

ทบิลีซีมีประชากร 1,093,000 คน

ประชากรของเมืองนี้มีความหลากหลาย เนื่องจากทบิลีซีเป็นที่อยู่ของผู้คนต่างวัฒนธรรม ต่างศาสนา และต่างชาติพันธุ์มาช้านาน แม้ว่าชาวทบิลีซีส่วนใหญ่จะนับถือศาสนาคริสต์นิกายอีสเทิร์นออร์ทอดอกซ์ แต่เมืองนี้ก็เป็นหนึ่งในไม่กี่เมืองในโลกนี้ ที่สุเหร่ายิวและสุเหร่ามุสลิมตั้งอยู่ถัดจากกัน และมีโบสถ์เมเตคี (Metekhi) ตั้งอยู่ห่างออกไปไม่ถึงหนึ่งกิโลเมตร

กีฬา

สื่อ 
หนังสือพิมพ์ที่วางขายในกรุงทบิลีซี ได้แก่ 24 Saati ("24 ชั่วโมง"), Rezonansi ("เสียงสะท้อน"), Alia ส่วนฉบับภาษาอังกฤษ ได้แก่ The Messenger (รายวัน), FINANCIAL, Georgia Today (รายสัปดาห์), The Georgian Times (รายสัปดาห์)

สถาปัตยกรรมและสถานที่สำคัญ
จุดหมายปลายทางของนักท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงในทบิลีซีได้แก่ มหาวิหารซาเมบา จัตุรัสอิสรภาพ มหาวิหารซิโอนี รัฐสภาจอร์เจีย ถนนรุสตาเวลี มตัตสมินดา (ภูเขาศักดิ์สิทธิ์) มหาวิหารคัชเวตี รวมทั้งพิพิธภัณฑ์และห้องภาพศิลปะอีกจำนวนมาก ทบิลีซียังเป็นที่พำนักของศิลปินที่มีชื่อเสียง เช่น นีโค ปิรอสมานี และลาโด กูเดียชวิลี

การคมนาคม

อากาศยาน

ท่าอากาศยานทบิลีซี อยู่ห่างจากกรุงทบิลีซี ไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ไปประมาณ 17 กิโลเมตร มีขบวนรถไฟเชื่อมต่อระหว่าง สถานีรถไฟทบิลีซี กับสนามบิน ใช้เวลา 35 นาที ที่สนามบินมีผู้มาใช้บริการประมาณ 1.1 ล้านคน สายการบินหลักคือ จอร์เจียแอร์เวย์

รถไฟฟ้าใต้ดิน

มีรถไฟฟ้าใต้ดินบริการในกรุงทบิลีซี เริ่มก่อตั้งเมื่อ ค.ศ. 1952 เสร็จเมื่อ ค.ศ. 1966 มีบริการทั้งหมด 2 เส้นทาง คือ สายอาคเมเทลิ-วาร์เคทิลิ และสายซาเบอร์ทาโล มีสถานีรถไฟ 22 สถานี ตัวรถไฟ 186 คัน ให้บริการตั้งแต่เวลา 6 นาฬิกา จนถึงเที่ยงคืน

รถราง
ทบิลีซีมีระบบรถราง เปิดบริการตั้งแต่วันที่ 25 ธันวาคม ค.ศ. 1904 อย่างไรก็ตาม รถรางได้ปิดบริการในวันที่ 4 ธันวาคม ค.ศ. 2006 และมีโครงการรถรางแบบทันสมัยในอนาคต

การศึกษา 

 มหาวิทยาลัยทบิลีซี
 มหาวิทยาลัยจอร์เจีย
 มหาวิทยาลัยเทคนิคจอร์เจีย
 มหาวิทยาลัยอิลเลีย แชฟชาแวร์ซ
 โรงเรียนสอนดนตรีทบิลีซี
 มหาวิทยาลัยแพทย์ทบิลีซี
 มหาวิทยาลัยเคาคาซุส
 มหาวิทยาลัยฟรีทบิลีซี
 มหาวิทยาลัยกริเกล โรบาคิดเซ
 มหาวิทยาลัยจอร์เจีย อเมริกา
 มหาวิทยาลัยนานาชาติทะเลดำ
 สถาบันราชการจอร์เจีย
 มหาวิทยาลัยเกษตรจอร์เจีย

ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ

เมืองพี่น้อง 
ทบิลีซีได้สถาปนาความสัมพันธ์กับเมืองพี่น้องดังต่อไปนี้
  ซาร์บรึคเคิน, เยอรมนี (1975)
  น็องต์, ฝรั่งเศส (1979)
  ลูบลิยานา, สโลวีเนีย (1979)
  อินส์บรุค, ออสเตรีย (1982)
  แอตแลนตา, สหรัฐอเมริกา (1987)
  ปาแลร์โม, อิตาลี (1987)
  บริสตอล, สหราชอาณาจักร (1988)
  บิลบาโอ, สเปน (1989)
  เยเรวาน, อาร์มีเนีย (1996)
  อังการา, ตุรกี (1998)
  เคียฟ, ยูเครน (1999)
  อัสตานา, คาซัคสถาน (2005)
  วิลนีอัส, ลิทัวเนีย (2009)
  บูคาเรสต์, โรมาเนีย (2009)
  วอร์ซอ, โปแลนด์ (2010)
  อัมสเตอร์ดัม, เนเธอร์แลนด์ (2012)

เมืองที่ให้ความร่วมมือ
  กรากุฟ, โปแลนด์
  โอเดสซา, ยูเครน

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 

 แนะนำกรุงทบิลีซีและประเทศจอร์เจีย 
 เว็บไซต์ทางการกรุงทบิลีซี
 ประวัติศาสตร์ ภูมิศาสตร์ และภูมิอากาศของทบิลีซี 
 รูปภาพต่าง ๆ ของทบิลีซี 
 ภาพถ่ายทางอากาศของตัวเมือง (เมษายน 2000) 
 แผนที่ทบิลีซี 
 พิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ทบิลีซี 
 รูปภาพต่าง ๆ ของทบิลีซี 
 http://tbilisi.info/
 georgien.blogspot.com/Tbilisi

เมืองในประเทศจอร์เจีย
เมืองหลวงในทวีปยุโรป
เมืองหลวงในทวีปเอเชีย
เมืองศักดิ์สิทธิ์
ทบิลีซี