การออกแบบสิ่งแวดล้อม
การออกแบบสิ่งแวดล้อม เป็นกระบวนการที่สอดแทรกตัวแปรด้านสิ่งแวดล้อมenvironmentalเข้าไปในการวางผัง การจัดทำโปรแกรมการออกแบบ การวางแนวนโยบาย การก่อสร้าง หรือการผลิตสินค้า ตัวอย่างการออกแบบที่ชาญฉลาดมักจะคำนึงถึงองค์ประกอบด้านสิ่งแวดล้อมเสมอ อย่างไรก็ตาม ความเคลื่อนไหวด้านสิ่งแวดล้อมenvironmental movementที่เริ่มขึ้นในช่วงปี ค.ศ. 1960 ได้ทำให้แนวคิดนี้ชัดเจนยิ่งขึ้น

การออกแบบสิ่งแวดล้อมอาจจำกัดความได้ดังนี้ “เราอาศัยอยู่ในโลกของการออกแบบอยู่ตลอดเวลา การสรรค์สร้างสิ่งแวดล้อมประจำวันที่เราอาศัยอยู่นี้มักเกี่ยวข้องกับระบบที่สลับซับซ้อนของความหมายทางวัฒนธรรม การสื่อสารด้วยภาพ และการใช้เครื่องมือ เทคโนโลยี และวัสดุเสมอ การออกแบบสิ่งแวดล้อมถือเป็นศาสตร์หนึ่งที่รวมเอาสิ่งแวดล้อมที่ถูก สร้างขึ้น สิ่งแวดล้อมธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อมของมนุษย์เข้าไว้ด้วยกันและมุ่งเน้นในการบันดาลให้เกิดความเกี่ยวพันทางกายภาพและสังคมที่ดีงามจากพฤติกรรมมนุษย์และกระบวนการทางธรรมชาติ การออกแบบเป็นการค้นหาคำตอบขั้นมูลฐานของมนุษย์ที่ว่า เราควรจะอยู่บนโลกนี้ให้ดีได้อย่างไร อะไรควรเป็นตัวกำหนดการกระทำของเรา? ความมุ่งมั่นที่ยุ่งยากซับซ้อนนี้ต้องอาศัยความรู้ที่เป็นสหวิทยาการ” 

การออกแบบสิ่งแวดล้อม ในความรู้สึกเดิม คือการพัฒนาสภาพแวดล้อมกายภาพทั้งภายในและภายนอกอาคาร เพื่อให้เกิดสุนทรียภาพหรือสนองประโยชน์ใช้สอยประจำวัน หรือสรรค์สร้างประสบการณ์เฉพาะ เน้นสิ่งแวดล้อมที่ออกแบบโดยมนุษย์ การออกแบบสิ่งแวดล้อมต้องการผู้ที่มีความชำนาญเฉพาะด้าน หมายรวมถึง สถาปนิก architects นักวิทยาศาสตร์ระบบเสียงacoustical วิศวกร engineers นักวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อมenvironmental scientists ภูมิสถาปนิก landscape architects นักวางผังเมืองurban planning มัณฑนากรinterior designers นักออกแบบระบบแสงlighting designers นักออกแบบนิทรรศการexhibition designers บางกรณีอาจรวมถึงเรื่องที่เกี่ยวกับการอนุรักษ์ทางประวัติศาสตร์historic preservation ด้วย และไม่นานมานี้ก็ได้เพิ่มเกี่ยวกับ "การออกแบบเพื่อคนพิการdisability access" อีกด้านหนึ่ง

หากมองให้กว้างขึ้น การออกแบบสิ่งแวดล้อมหมายรวมถึง การออกแบบอุตสาหกรรมindustrial design ของผลิตภัณฑ์ นวัตกรรมยานยนตร์automobiles เครื่องกำเนิดไฟฟ้าพลังลม อุปกรณ์ไฟฟ้าพลังแสงอาทิตย์ และอุปกรณ์อื่นๆ เป็นต้น

ตัวอย่าง

ประวัติ 
ฝังรากเริ่มแรกราวปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 โดยนักออกแบบ/นักเขียนชื่อ วิลเลียม มอร์ริสWilliam Morris ผู้ปฏิเสธการใช้วัสดุและกระบวนการผลิตจากอุตสาหกรรม เช่นวอลล์เปเปอร์ สิ่งทอ และหนังสือจากสตูดิโอของเขา เขาและคนอื่นๆ เช่น จอห์น รัสกินJohn Ruskin มีความรู้สึกว่าการปฏิวัติอุตสาหกรรมจะนำไปสู่หายนะต่อธรรมชาติและคนงาน

จากกลางคริสต์ศตวรรษที่ 20 เป็นต้นมา นักคิด เช่น บัคมินสเตอร์ ฟุลเลอร์Buckminster Fuller ได้เป็นผู้กระตุ้นให้เกิดนักออกแบบสิ่งแวดล้อมที่เกี่ยวข้องทั้งแนวกว้างและลึก จนกระทั่งปัจจุบัน ประสิทธิภาพพลังงานenergy efficiency เทคโนโลยีที่เหมาะสมappropriate technology พืชสวนอินทรีย์organic horticulture หรือเกษตรอินทรีย์organic agriculture การฟื้นฟูผืนดินland restoration การออกแบบชุมชนcommunity design และระบบพลังงานและการบำบัดของเสียอย่างยั่งยืนsustainableตามระบบนิเวศ กำลังเป็นที่ยอมรับในการพิจารณาหรือเป็นทางเลือกและนำมาประยุกต์ใช้ในการออกแบบ

การออกแบบและอาคารประหยัดพลังงาน 
 เจ. บอลด์วินJ. Baldwin
 ทอม เบนเดอร์Tom Bender
 ปีเตอร์ แคลทรอปPeter Calthorpe
 วิลเลียม แมคโดนัฟWilliam McDonough
 วิคเตอร์ ปาปาเนคVictor Papanek
 ซิม ฟาน เดอร์ รินSim Van der Ryn
 เจมส์ ไวนส์James Wines
 เคน หยางKen Yeang
 อีสท์เกต เซ็นเตอร์ เมือง ฮาแรร์Eastgate Centre
 พอร์ตคัลลิส เฮาส์Portcullis House
 ค่ายวายเอ็มซีเอนานาชาติ เมืองนิลชี ประเทศอินเดียYMCA International Camp

การใช้พลังงาน (ในอาคารพาณิชย์ อาคารพักอาศัย และทางสังคม) 
 อเมอรี เลอวินส์Amory Lovins
 Soft energy path

นิเวศวิทยาเมือง 
 ไบโอสเวล (ร่องน้ำปลูกพืช) Bioswale
 การวางแผนสิ่งแวดล้อมEnvironmental planning
 นิเวศวิทยาเมืองUrban ecology
 เมืองแบบใหม่New Urbanism
 หลักการออกแบบเมืองอัจฉริยะPrinciples of Intelligent urbanism

การวางผังการใช้ที่ดินและการวางผังชุมชน 
 การป่าไม้Forestry
 การปลูกสวนป่าForest gardening
 คริสโตเฟอร์ อเล็กซานเดอร์Christopher Alexander
 แผงกันเลียงNoise barrier
 Permaculture

การป้องกันอาชญากรรม 
 CPTED

นวัตกรรมการบำบัดของเสีย 
 จอห์น ทอดด์John Todd

ดูเพิ่ม 
 Environmental design and planning academic programs
 Sustainable design
 Environmental psychology
 Psychology
 Social sciences
 Behavioral sciences
 Ergonomics
 Human factors
 Ecology
 Design
 Environmental science
 Natural Environment
 Building engineering
 Urban design
 Principles of Intelligent Urbanism

แหล่งข้อมูลอื่น 
 Faculty of Environmental Design, University of Calgary
 R2000 House 
 O2 global network on sustainable design
 Worldchanging
 Environmental Design Research Association 
 iNSnet Portal site for sustainable development
 SustainabilityStart Links and database on sustainable development 
 Green Progress Green building and sustainable development news

ความยั่งยืน
การออกแบบ
สิ่งแวดล้อม
สังคมศาสตร์สิ่งแวดล้อม