โรงเรียนราชสีมาวิทยาลัย
โรงเรียนราชสีมาวิทยาลัย (อักษรย่อ: ร.ส., R.S.) เป็นโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่พิเศษ ประเภทโรงเรียนชายล้วน สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
ตั้งอยู่เลขที่ 1753 ถนนมิตรภาพ ตำบลในเมือง อำเภอเมืองนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา

ประวัติโรงเรียน 
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศพระบรมราชโองการจัดตั้งโรงเรียนหลวงขึ้นตามมณฑลต่างๆ โดยทั่วกัน ยึดแบบอย่างของโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย โรงเรียนหลวงแห่งแรกของประเทศไทย (จัดตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2425) ด้วยสายพระเนตรอันยาวไกลในพระองค์ที่มีพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดตั้งโรงเรียนหลวงขึ้นนี้ เพราะพระองค์มีพระราชปณิธานอันยิ่งใหญ่ ดังปรากฏในลายพระราชหัตถเลขา ความตอนหนึ่งว่า 

พระบรมราชโองการฯ จัดตั้งโรงเรียนหลวงตามมณฑล ประกาศเมื่อปี พ.ศ. 2441 ซึ่งมณฑลนครราชสีมา มีเมืองบุรีรัมย์และชัยภูมิ อยู่ในความดูแล ตัวเมืองนครราชสีมาเป็นเมืองหลัก วัดกลางหรือวัดพระนารายณ์มหาราช เหมาะสมที่จะตั้งโรงเรียนหลวง และมีเจ้าคณะมณฑลพำนักอยู่วัดนี้ จึงได้เปิดทำการสอนครั้งแรกขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2442 ตรงกับปีกุน เอกศกปกติมาส จุลศักราช 1261 รัตนโกสินทร์ศก 118 คริสต์ศักราช 1899 

อันถือเป็นจุดกำเนิดของ โรงเรียนราชสีมาวิทยาลัย ซึ่งประวัติของโรงเรียนจัดแบ่งตามสถานที่ตั้งโรงเรียนได้ 4 ยุค คือ ยุคที่ 1 วัดกลางหรือวัดพระนารายณ์ ยุคที่ 2 โรงเรียนประจำมณฑล ยุคที่ 3 เสือดงจิระ และยุคที่ 4 บ้านใหม่กิโลเก้า ในปัจจุบัน ตั้งอยู่ริมถนนมิตรภาพ ต.บ้านใหม่ อ.เมือง จ.นครราชสีมา ด้วยเนื้อที่ 176 ไร่ 3 งาน 14 ตารางวา 

โรงเรียนราชสีมาวิทยาลัย เป็นโรงเรียมมัธยมชายขนาดใหญ่ที่สุดประจำจังหวัดนครราชสีมา และภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ประกอบด้วย อาคารอำนวยการ อาคารเรียน และอื่นๆ จำนวนกว่ายี่สิบอาคาร มีนักเรียนกว่าสี่พันคน และครูกว่าสองร้อยคน มีนโยบายที่สำคัญในเนื้อหาของการปฏิรูปทางการศึกษา คือการปรับเปลี่ยนบทบาทให้องค์กรการศึกษาสามารถสร้างสรรค์แนวทางเรียนรู้ ความเข้าใจร่วมกัน และก่อกำเนิดรูปแบบใหม่ๆ ด้วยการส่งเสริมให้เยาวชนสามารถเรียนรู้เพื่อเข้าใจชีวิต สังคม และความสัมพันธ์ในภาวะแวดล้อมแบบองค์รวม ถึงพร้อมด้วยการเรียนรู้เพื่อเข้าใจบทบาทหน้าที่ รวมทั้งเปิดโอกาสให้ชุมชน ท้องถิ่น และภูมิภาค มีส่วนในการกำหนดเนื้อหาและแนวทางการเรียนรู้ เพื่อกระจายการมีส่วนร่วมทางการศึกษาในแต่ละชุมชนท้องถิ่นขนานไปกับการศึกษาวิทยาการนานาชาติ ภายใต้แนวทางการพัฒนาแห่งชาติที่กำหนดให้ทรัพยากรบุคคล เป็นศูนย์กลางในการพัฒนาที่สามารถเข้าใจพื้นฐานของตนเอง และสามารถก้าวย่างไปเพื่อสัมพันธ์กับนานาชาติได้

ส่วนในอดีตโรงเรียนราชสีมาวิทยาลัยถือได้ว่าเป็นผลผลิตจากการปฏิรูปทางการศึกษาที่สำคัญของประเทศ ภายใต้แนวทางในการพัฒนาการศึกษาและขยายโอกาสในระดับภูมิภาคท่ามกลางการพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม การเมือง และวัฒนธรรมอย่างขนานใหญ่ในรัชสมัยของสมเด็จพระพุทธเจ้าหลวง ที่ทรงวางแนวทางให้โรงเรียนราชสีมาวิทยาลัยเป็นกลไกสำคัญในการวางรากฐานการศึกษาระดับภูมิภาคโดยเฉพาะภูมิภาคอีสาน ในโอกาสที่กระแสการปฏิรูปการศึกษาของประเทศก้าวมาสู่จุดเปลี่ยนที่สำคัญในการปรับกระบวนทัศน์ บทบาท และมุมมองใหม่ โรงเรียนราชสีมาวิทยาลัย จึงเสมือนหนึ่งบทบันทึกที่สำคัญของก้าวย่างใหม่ในการปรับแนวคิด และกระบวนการปฏิรูปการศึกษาให้กลายเป็นรูปธรรมจากเดิมในการสร้างสรรค์เยาวชนของชาติตลอดระยะเวลามาอย่างยาวนาน

โรงเรียนราชสีมาวิทยาลัย เริ่มขึ้นที่วัดพระนารายณ์มหาราช (วัดกลาง) ในปี พ.ศ. 2442 หลังจากมีพระบรมราชโองการฯ ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ที่ทรงโปรดเกล้าฯ ให้ขยายการศึกษาออกสู่หัวเมือง ในการนี้ เพื่อเป็นการสนองพระบรมราโชบายในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระรังสรรค์สารกิจ ปลัดเทศาภิบาล (ปลัดมณฑล) พร้อมด้วยกรมการเมืองนครราชสีมา ได้ร่วมกันจัดตั้งโรงเรียนขึ้นภายในวัดกลางเมืองนครราชสีมา โดยอาศัยพื้นที่ของโรงเรียนอัษฎางค์ซึ่งเป็นโรงเรียนธรรมของวัด มีฐานะเป็นโรงเรียนหลวงมณฑลของนครราชสีมา เรียกชื่อว่า โรงเรียนวัดกลางเมืองนครราชสีมา เมื่อวันอาทิตย์ แรม 14 ค่ำ เดือน 4 ปีขาล จัตวาศก 1264 ตรงกับวันที่ 6 เมษายน พ.ศ. 2445 (ร.ศ.121) และมีพระอ๊อกหรือนายอ๊อดเป็นครูท่านแรก  

  พ.ศ. 2447  วันที่ 1 พฤษภาคม ได้กระทำเปิดพิธีโรงเรียนอย่างเป็นทางการ โดยมี พระยากำแหงสงคราม สมุหเทศาภิบาล เป็นประธานในพิธี มีนักเรียน 110 คน พระสมุห์จริง ป. เป็นครูใหญ่ จัดการเรียนการสอนเพียงประโยคประถมศึกษา

  พ.ศ. 2456  ได้สร้างโรงเรียนขึ้นใหม่ ณ บริเวณศาลารัฐบาลมณฑลนครราชสีมา ซึ่งเป็นที่ตั้งของโรงเรียนศิริวิทยากร (โรงเรียนรวมมิตรวิทยาในปัจจุบัน) และได้เปลี่ยนชื่อเป็น โรงเรียนตัวอย่าง กระทำพิธีเปิดเมื่อวันที่ 5 พฤศจิกายน 2456
  พ.ศ. 2457  โรงเรียนขยายการศึกษาจากระดับประถมศึกษาและระดับมัธยมศึกษาเป็นระดับฝึกหัดครู (ป.) เพิ่มขึ้น นับว่าเป็นการฝึกหัดครูแห่งแรกในส่วนภูมิภาค
  พ.ศ. 2458  มีพระราชบัญญัติการใช้นามสกุลครูและนักเรียนโรงเรียนตัวอย่างและครูทุกคนจึงมีนามสกุลตั้งแต่นั้นมา ครูใหญ่ชื่อ นายศุข อาสนนันทน์
  พ.ศ. 2461  ในสมัยขุนอักษรเสรฐ เป็นครูใหญ่ โรงเรียนได้เปลี่ยนชื่อเป็น โรงเรียนประจำมณฑลนครราชสีมาเปิดสอนถึงระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6
  พ.ศ. 2470  โรงเรียนได้จัดให้มีแตรวงลูกเสือขึ้น ซึ่งถือว่าเป็นต้นกำเนิดดุริยางค์ลูกเสือ และวงโยธวาทิตของโรงเรียนในปัจจุบัน
  พ.ศ. 2471  โอนนักเรียนหญิงทั้งหมดจากโรงเรียนประจำมณฑลนครราชสีมาไปอยู่รวมกับโรงเรียนประจำจังหวัด ซึ่งเดิมตั้งอยู่ที่วัดสุทธจินดา (ปัจจุบันคือโรงเรียนสุรนารีวิทยา) จึงเปิดสอนเฉพาะนักเรียนชาย
  พ.ศ. 2476  เจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรีรัฐมนตรีว่าการกระทรวงธรรมการ ได้มาตรวจโรงเรียนมีนักเรียนกว่า 1,000 คน เห็นควรให้เปิดสอนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 7 และ 8 ขึ้น 
  พ.ศ. 2477  ได้ขยายโรงเรียนถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 7 และเปลี่ยนชื่อโรงเรียนเป็น โรงเรียนราชสีมาวิทยาลัย โดยมี หลวงทรงวิทยาศาสตร์ เป็นครูใหญ่
  พ.ศ. 2478  ได้ขยายนักเรียนถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 8 และได้เปิดสอนแผนกพาณิชยการเพิ่มขึ้น
  พ.ศ. 2481  ได้ยุบชั้นประถมศึกษาทั้งหมด จึงกลายเป็นโรงเรียนระดับมัธยมศึกษาที่มีแต่นักเรียนชายล้วน เปิดถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ยุบแผนกพาณิชยการ และยุบชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 7 และ 8 ไปเปิดสอนที่โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา พญาไท เพียงแห่งเดียว
  พ.ศ. 2483  ได้ย้ายโรงเรียนจากสถานที่เดิมไปอยูที่บ้านแสนสุข ติดกับค่ายสุรนารี เมื่อวันที่ 17 มิถุนายน พ.ศ. 2483 นาย สำเนียง ตีระวนิช ป.ม.,อ.บ. เป็นอาจารย์ใหญ่ เกิดคำขวัญ 'มานะ-วินัย'
  พ.ศ. 2484  ก่อตั้งสมาคมนักเรียนเก่าราชสีมาวิทยาลัย (ส.น.ร.)
  พ.ศ. 2489  เริ่มจัดการศึกษาชั้นเตรียมอุดมศึกษาแผนกวิทยาศาสตร์ และปี พ.ศ. 2490 เปิดสอนชั้นเตรียมอุดมศึกษาแผนกอักษรศาสตร์ นับเป็นโรงเรียนต่างจังหวัดแห่งแรกที่เปิดสอนทั้งสองแผนก นายดำรง มัธยนันท์ เป็นอาจารย์ใหญ่ 
  พ.ศ. 2490  โรงเรียนได้รับคัดเลือกจากกรมวิสามัญศึกษาเป็นโรงเรียนประเคราะห์ (Project School) ของโครงการพัฒนาการศึกษา เรียกย่อ ๆ ว่า ค.พ.ศ.  (General Education Development Project G.E.D.)
  พ.ศ. 2506  กรมวิสามัญศึกษาได้สั่งให้เปิดสอนเป็นโรงเรียนมัธยมแบบประสม (Comprehensive School) โดยเริ่มรับนักเรียนชั้น ม.ศ. 1 จำนวน 8 ห้อง
  พ.ศ. 2510  โรงเรียนได้ย้ายจากสถานที่เดิม ณ บ้านแสนสุข มาอยู่ ณ ที่ตั้งในปัจจุบัน เลขที่ 1753 ถนนมิตรภาพ ตำบลในเมือง (เดิมคือ ตำบลบ้านใหม่) อำเภอ เมือง จังหวัดนครราชสีมา มีเนื้อที่ 176 ไร่ 3 งาน 14 ตารางวา นายคณิต พุทธิรัตน์ เป็นอาจารย์ใหญ่
  พ.ศ. 2511  โรงเรียนได้รับการคัดเลือกให้เข้าโครงการมัธยมแบบประสม แบบที่ 1 (คมส.1) (Comprehensive School) โดยจัดหลักสูตรให้กว้างขวางเพื่อให้นักเรียนที่มีความสามารถและความสนใจแตกต่างกันได้เลือกเรียนตามสาขาวิชาต่างๆ ที่สนใจและถนัดในหลักสูตร มีทั้งวิชาสามัญที่นักเรียนจำเป็นต้องเรียน และมีวิชาที่นักเรียนเลือกเรียนได้ตามความถนัดและความสนใจของแต่ละคนทั้งด้านวิชาสามัญและวิชาชีพ
  พ.ศ. 2517  นายคณิต พุทธิรัตน์ อาจารย์ใหญ่ได้รับพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมแต่งตั้งให้เป็นผู้อำนวยการโรงเรียนชั้นพิเศษ เปิดสอนนักศึกษาผู้ใหญ่ ระดับ 5 เรียกว่า โรงเรียนผู้ใหญ่ราชสีมาวิทยาลัย ระหว่าง พ.ศ. 2471 ถึง พ.ศ. 2525 โรงเรียนเปิดรับเฉพาะนักเรียนชาย จึงมีชื่อเรียกอีกอย่างหนึ่งว่าโรงเรียนประจำจังหวัดชาย
  พ.ศ. 2526  เปิดรับนักเรียนหญิงในระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายเป็นต้นมา จึงเป็นโรงเรียนสหศึกษาในระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย ส่วนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นยังคงเปิดรับเฉพาะนักเรียนชาย นายมาโนช ปานโต เป็นผู้อำนวยการโรงเรียน
  พ.ศ. 2531  วงโยธวาทิตโรงเรียนราชสีมาวิทยาลัย ได้รับรางวัลชนะเลิศแห่งประเทศไทยรับถ้วยพระราชทานของ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ซึ่งนับเป็นปีสุดท้ายของการประกวดที่กำหนดให้มีถ้วยรางวัลพระราชทานประเภทเดียว ได้รับรางวัลโรงเรียนดีเด่น รางวัลพระราชทานโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่ของเขตการศึกษา 11 นายสุชาติ สุประกอบ เป็นผู้อำนวยการโรงเรียน

  พ.ศ. 2532  วงโยธวาทิตของโรงเรียนเข้าร่วมประกวดดนตรีโลก ณ เมืองเกอร์กาเด ประเทศเนเธอร์แลนด์ ได้รับรางวัลเหรียญทองประเภทดิสเพลย์และมาร์ชชิ่ง นายสุชาติ สุประกอบ เป็นผู้อำนวยการโรงเรียน
  พ.ศ. 2533  โรงเรียนได้รับเชิญจากกระทรวงศึกษาธิการและวัฒนธรรมประเทศญี่ปุ่น ให้ไปร่วมแสดงวงโยธวาทิต และศิลปะการแสดง
  พ.ศ. 2534  วงโยธวาทิตของโรงเรียนเข้าร่วมประกวดดนตรีโลก ณ เมืองเกอร์กาเด ประเทศเนเธอร์แลนด์ ได้รับรางวัลเหรียญทองประเภทดิสเพลย์และมาร์ชชิ่ง นายชวลิต ตัณฑเศรณีวัฒน์ เป็นผู้อำนวยการโรงเรียน
  พ.ศ. 2535  เปิดโรงเรียนสาขารับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 เป็นสหศึกษา
  พ.ศ. 2536  โรงเรียนแบ่งพื้นที่จำนวน 14 ไร่ ให้กองการศึกษาพิเศษ กรมสามัญศึกษา จัดตั้งเป็นโรงเรียนศึกษาพิเศษนครราชสีมา (โรงเรียนนครราชสีมาปัญญานุกูล) เปิดสอนนักเรียนที่มีความบกพร่องทางสติปัญญา และบกพร่องทางการได้ยิน ตั้งแต่ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ถึง 3
  พ.ศ. 2537  โรงเรียนสาขาได้จัดตั้งเป็นโรงเรียนราชสีมาวิทยาลัย 2 (ปัจจุบัน คือ โรงเรียนอุบลรัตนราชกัญญาราชวิทยาลัย นครราชสีมา) และย้ายไปทำการสอน ณ ที่แห่งใหม่ ตั้งแต่ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2540
  พ.ศ. 2538  นายสุจินต์ แซ่ตั้ง ได้รับรางวัลเหรียญเงินจากการแข่งขันคณิตศาสตร์โอลิมปิค ณ ประเทศแคนาดา (ซึ่งนับว่าเป็นเหรียญเงินเหรียญแรกของประเทศไทยในสาขาวิชาคณิตศาสตร์)
  พ.ศ. 2540  โรงเรียนได้งบประมาณสร้างอาคารเรียน 7 ชั้น ชื่อว่า "อาคารเฉลิมพระเกียรติ 6 รอบพระชนมพรรษา" 

  พ.ศ. 2542  โรงเรียนราชสีมาวิทยาลัย จัดงานฉลองครบรอบ 100 ปี แห่งการสถาปนา
  พ.ศ. 2544  นายอุดม พรมพันธ์ใจ ดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียน
  พ.ศ. 2545  จัดตั้งหอสมุด IT, หลังคาคลุมทางเดินเท้า ถมดิน และปรับสนามกีฬาให้เป็นขนาดมาตรฐาน
  พ.ศ. 2546  พัฒนาการเรียนการสอนทุกกลุ่มสาระการเรียนรู้ และพัฒนาห้องเรียนพิเศษ รวมทั้งห้องประชุมอาคารเฉลิมพระเกียรติ 6 รอบพระชนมพรรษา
  พ.ศ. 2547  โรงเรียนพัฒนาระบบบริหารให้สอดคล้องกับการปฏิรูปการศึกษา เพื่อมุ่งเน้นสู้ความเป็นเลิศในทุกๆ ด้าน
  พ.ศ. 2548  จัดให้มีกลุ่มนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ที่มีความสามารถพิเศษทางคณิตศาสตร์ จำนวน 1 ห้องเรียน พร้อมทั้งจัดตั้งห้องปฏิบัติการพิเศษทางด้านคณิตศาสตร์
  พ.ศ. 2549  ได้เปิดทำการสอนห้องเรียน School in school เป็นห้องเรียนวิทยาศาสตร์  ในระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ของโรงเรียน จำนวน 1 ห้องเรียน , ปิดรับนักเรียนหญิง พร้อมเข้าสู่โรงเรียนชายล้วน (อีกครั้ง) ในปีการศึกษา 2551 ปรับพื้นที่ศูนย์กีฬาให้เป็นสนามตะกร้อ สนามเทนนิส สนามบาสเก็ตบอล ในระดับมาตรฐาน มูลนิธิสมเด็จพุฒาจารย์ (โต พรหมรังสี) เมตตาบารมี โดย คุณสรพงศ์ ชาตรี (กรีพงศ์ เทียมเศวต) จัดสร้างสวนหน้าโรงเรียน มอบพระประธาน ปางสุโขทัย 29 นิ้ว 1 องค์ รูปหล่อเหมือนสมเด็จโต 1 องค์ จัดสร้างห้องพุทธศาสน์ เปิดใช้ต้นปี พ.ศ. 2550

  พ.ศ. 2550  โรงเรียนเข้าร่วมโครงการสนับสนุนการจัดตั้งห้องเรียนวิทยาศาสตร์ในโรงเรียน โดยการกำกับดูแลของมหาวิทยาลัยของกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (โครงการ วมว.) โดยร่วมกับมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี จำนวน 1 ห้องเรียน (ทั่วประเทศมี 4 โรงเรียน โดยโรงเรียนเป็นโรงเรียนสังกัดสพฐ. ได้เปิดทำการสอนห้องเรียน English-Technology (ET) เป็นห้องเรียนภาษาอังกฤษ ในระดับชั้น มัธยมศึกษาปีที่ 1 ของโรงเรียน และเปิดห้องเรียน คู่ขนานของโรงเรียนราชสีมาวิทยาลัย ในระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ซึ่งมีนักเรียน 35 คน เป็นนักเรียนชายล้วนทั้งหมด

  พ.ศ. 2551 ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี  เสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดศูนย์เพื่อนใจวัยรุ่น To Be Number One Friend Corner ในวันที่ 15 กรกฎาคม พ.ศ. 2551
  พ.ศ. 2552 สมเด็จพระเจ้าน้องนางเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี เสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดป้ายอาคารวิทยาศาสตร์ ในวันที่ 4 มิถุนายน พ.ศ. 2552 และเมื่อวันที่ 3 มิถุนายน พ.ศ. 2552 โรงเรียนราชสีมาวิทยาลัยได้ทำการตั้งเสาธงใหม่สูง 37 เมตร โดยใช้ฤกษ์ในการตั้งเวลา 09.19 น.  นับได้ว่าเป็นเสาธงของสถานศึกษาระดับต่ำกว่าอุดมศึกษาที่มีขนาดใหญ่ที่สุด
  พ.ศ. 2553 ครบรอบ 111 ปี แห่งการสถาปนาโรงเรียนราชสีมาวิทยาลัย และ นายอุทัย หวังอ้อมกลาง เข้าดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียนเป็นคนที่ 24  พัฒนาอาคารสถานที่ สร้างบ้านคุณย่าโม สนามมวยผวนกาญจนกาศ และอาคารโดม 111 ปี โรงเรียนราชสีมาวิทยาลัย
  พ.ศ. 2554 จัดการเรียนการสอนใช้หลักสูตรมาตรฐานสากล (World Class Standard School)
  พ.ศ. 2556 โรงเรียนราชสีมาวิทยาลัย และ สพม.31 ได้รับเกียรติให้เป็นเจ้าภาพจัดการแข่งขันกีฬานักเรียนการศึกษาขั้นพื้นฐาน สพฐ.เกมส์ 2555 ครั้งที่ 2 รอบชิงชนะเลิศ นักเรียนราชสีมาวิทยาลัยที่คว้าแชมป์ประเทศไทย ได้รับรางวัลชนะเลิศ เหรียญทอง การแข่งขันหุ่นยนต์ว่ายน้ำอัตโนมัติควบคุมด้วยอุปกรณ์สื่อสารไร้สายสมัยใหม่ ในรายการ 2012 Thailand Swimming Robot ในงาน ZEER Robotic Open 2013 พิธีเปิดธนาคารโรงเรียนราชสีมาวิทยาลัย ธนาคารโรงเรียนลำดับที่ 776 ของประเทศ (โดยได้รับการสนับสนุนจากธนาคารออมสิน)

  พ.ศ. 2557 โรงเรียนราชสีมาวิทยาลัย จัดงานฉลองครบรอบ 115 ปี แห่งการสถาปนา หม่อมหลวงปนัดดา ดิศกุล ให้เกียรติบรรยายพิเศษและมอบเหรียญที่ระลึกกรมพระยาดำรงราชานุภาพ  พิธีเปิดอาคาร 113 ปี โรงเรียนราชสีมาวิทยาลัย (อาคารหอประชุม-โรงอาหารอเนกประสงค์) ถือเป็นอาคารโรงอาหารอเนกประสงค์ขนาดใหญ่ที่สุดในอาเซียน และ นายบุญเลิศ พ่วงเพ็ชร เข้าดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียนเป็นคนที่ 25
  พ.ศ. 2564 สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี  เสด็จพระราชดำเนินทรงเปิด "อาคารสิริสีมาพัฒน์" เป็นอาคารเรียน 3 ชั้น สร้างขึ้นทดแทนหลังเดิมที่ชำรุดใช้งานมานาน ได้รับพระราชทานนามว่า "อาคารสิริสีมาพัฒน์" มีความหมายว่า อาคารที่เป็นแหล่งความเจริญและความเป็นมงคล และได้รับพระราชทานพระราชานุญาตให้เชิญอักษรพระนามาภิไธย "สธ" ประดับที่ป้ายชื่ออาคาร ในวันที่ 23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2564

ทำเนียบผู้บริหาร

อาคารสถานที่ภายในสถานศึกษา 

 อาคารสิริสีมาพัฒน์ เป็นอาคาร 4 ชั้น เป็นอาคารเรียนห้องพิเศษ
 ห้องเรียนโครงการพิเศษ
 ห้องประชาสัมพันธ์
 ห้องแนะแนว
 อาคาร 2 หรืออาคารเฉลิมพระเกียรติ 6 รอบพระชนมพรรษา เป็นอาคาร 7 ชั้น ประกอบด้วย ศูนย์ถ่ายเอกสาร , ห้องดนตรีไทย , ศูนย์คอมพิวเตอร์ , ห้องกลุ่มงานบริหารบุลคล , ห้องกลุ่มงานบริหารวิชาการ , ห้องเรียนวิทยาศาสตร์แบบพิเศษ , ห้องประชุมอเนกประสงค์ , ห้องพิพิธภัณฑ์พืช , ห้องผู้อำนวยการ ,จัดเป็นห้องเรียนกลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ 
 อาคาร 3 เป็นอาคาร 3 ชั้น จัดเป็นห้องเรียนกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม
 อาคาร 4 เป็นอาคาร 3 ชั้น จัดเป็นห้องเรียนกลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย
 อาคาร 5 เป็นอาคาร 2 ชั้น จัดเป็นห้องเรียนกลุ่มสาระการเรียนรู้วิชาธุรกิจ
 อาคาร 6 เป็นอาคาร 3 ชั้น จัดเป็นห้องเรียนกลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาต่างประเทศ
 อาคาร 7 เป็นอาคาร 4 ชั้น จัดเป็นห้องเรียนกลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์
 อาคารศิลปศึกษา จัดเป็นห้องเรียนกลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปศึกษา มีรูปปั้นพระวิษณุกรรมอยู่ด้านหน้า
 อาคารศูนย์เกษตรกรรม มี 2 ห้องเรียน และมีอาคารศูนย์เกษตรเพื่อประสานงานดูแลรับผิดชอบเนื้อที่ 80 ไร่  ซึ่งเป็นแปลงไม้ดอก ไม้ประดับ และสวนพฤกษศาสตร์ราชสีมาวิทยาลัยรวมทั้งสัตว์เลี้ยงต่างๆ
 อาคารศูนย์กีฬาราชสีมาวิทยาลัย
 ชั้นบน เป็นสนามบาสเกตบอลมีอัฒจันทร์รอบด้านทั้ง 4 ด้าน จุคนได้ประมาณ 800 คน
 ชั้นล่าง เป็นห้องพักอาจารย์ ห้องเก็บตัวนักกีฬา ห้องเรียน และยังใช้เป็นศูนย์ทดสอบสมรรถภาพทางร่างกาย
 อาคารกิจกรรมลูกเสือ อยู่ทางทิศตะวันออกของอาคารศิลปศึกษา
 อาคารหอประชุม 90 ปี ชั้นบนเป็นหอประชุมใช้ในการจัดงาน-พิธีต่างๆ และชั้นล่างเป็นห้องสมุดของโรงเรียน
 อาคาร 80 ปี ราชสีมาศิษยานุสรณ์ เป็นอาคารจากการจัดงานครบรอบ 80 ปี ของโรงเรียนราชสีมาวิทยาลัย จัดสำหรับเป็นที่ประดิษฐานท่านท้าวสุรนารี (องค์ต้นแบบองค์ที่อนุเสาวรีย์ท้าวสุรนารีปั้นโดยศาสตราจารย์ศิลป์ พีระศรี และปัจจุบันได้ทำการย้ายสถานที่ประดิษฐานท่านท้าวสุรนารีไปอยู่ ณ ศาลาใหม่หน้าบริเวณทางเข้าโรงเรียน)  และที่ทำการกองบังคับการกรมนักศึกษาวิชาทหารโรงเรียนราชสีมาวิทยาลัยมณฑลทหารบกที่ 21
 อาคารธรรมสถาน ใช้เป็นที่ปฏิบัติกิจกรรมทางศาสนาและเรียนวิชาพระพุทธศาสนา เป็นที่ประดิษฐานพระพุทธราชสีมามงคลชัยพระพุทธรูปประจำโรงเรียน  รวมทั้งใช้เป็นอาคารประชุมอเนกประสงค์
 เรือนพยาบาล เป็นอาคารที่ ม.ศ.5 รุ่นสุดท้ายหาทุนสร้างให้เป็นอนุสรณ์สำหรับใช้บริการตรวจสุขภาพและปฐมพยาบาลเบื้องต้น มีห้องผ่าตัดขนาดเล็ก
 โรงอาหาร ใช้เป็นที่รับประทานอาหารกลางวันของนักเรียน (พ.ศ. 2509-2554)
 โรงอาหารใหม่ ใช้เป็นที่รับประทานอาหารกลางวันของนักเรียน (พ.ศ. 2535-2554) 
 ศาลากฤษณ์ จันทนโรจน์ ตั้งอยู่หน้าอาคาร 80 ปี ราชสีมาศิษยานุสรณ์ อาจารย์จินตนา จันทนโรจน์ สร้างให้เป็นอนุสรณ์ให้นายกฤษณ์ จันทนโรจน์
 สำนักงานพัสดุ ตั้งอยู่ด้านทิศตะวันออกของอาคาร 1
 อาคารอุตสาหกรรม ใช้เป็นสถานที่เรียนของกลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพและเทคโนโลยี แบ่งสายงานดังนี้
 อาคารโรงงาน 1 แผนกช่างเขียนแบบ
 อาคารโรงงาน 2 แผนกช่างยนต์และแผนกช่างโลหะ
 อาคารโรงงาน 3 แผนกช่างไฟฟ้าและแผนกช่างไม้ก่อสร้าง
 อาคารโรงงาน 4 แผนกคหกรรม 
 ศาลาพระอาจารย์ศุภชัย อัคฺคธมฺโมเป็นที่ตั้งสำนักงานสภาผู้ปกครองและครูแห่งประเทศไทย สาขาภาคตะวันออกเฉียงเหนือและกลุ่มงานกิจการนักเรียน
 สวนป่า ใช้เป็นที่เรียนกิจกรรมลูกเสือ
 อาคารสำนักงานโครงการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติด To be Number One ตั้งอยู่บริเวณใต้อาคาร 2 ตรงกลางอาคาร
 อาคารสำนักงานคณะกรรมการนักเรียน เป็นห้องปฏิบัติงานของคณะกรรมการนักเรียน
 ศูนย์เพื่อนใจวัยรุ่น (Friend Corner) ชั้นหนึ่ง อาคารเฉลิมพระเกียรติ 6 รอบพระชนมพรรษา
 ห้องพุทธศาสน์ชั้นหนึ่ง อาคารเฉลิมพระเกียรติ 6 รอบพระชนมพรรษา ประดิษฐาน พระพุทธรังสีราชสีมามงคลและรูปหล่อสมเด็จพระพุฒาจารย์ (โต พรหมรังสี)
 อาคาร 111 ปีราชสีมาวิทยาลัย เป็นลานอเนกประสงค์ มีหลังคาครอบขนาดใหญ่ เป็นอาคารที่ตั้งอยู่บริเวณหน้าโรงเรียนซึ่งครอบคลุมบริเวณสนามเทนนิส , สนามฟุตบอล , สนามบาสเกตบอล , สนามเซปักตระกร้อ และสนามวอลเลย์บอลเดิมของโรงเรียน
 อาคารโรงอาหาร 113 ปีราชสีมาวิทยาลัย เป็นโรงอาหารที่ขึ้นชื่อว่าใหญ่ที่สุดใน ASEAN ขนาด 2 ชั้น ชั้นบนใช้เป็นที่รับประทานอาหารกลางวันของนักเรียน ชั้นล่าง'''ใช้เป็นห้องเรียน ห้องประชุม ธนาคารโรงเรียน ห้องสมาคมนักเรียนเก่า สำนักงานพัสดุ สำนักงานสภานักเรียน มินิมาร์ทซันดิว

แผนการเรียนพิเศษ 
มัธยมศึกษาตอนต้น
 ความสามารถพิเศษทางด้านคณิตศาสตร์ (Gifted Mathematics Student Project)
 ความสามารถพิเศษทางด้านวิทยาศาสตร์ (science in School)
 ความสามารถพิเศษทางด้านภาษาอังกฤษ (English Program)
 ความสามารถพิเศษทางด้านวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์ ตามหลักสูตร สสวท. และ สอวน.
ห้องเรียน Cadet (เตรียมความพร้อมเพื่อมุ่งสู่การเข้าเรียนในโรงเรียนเตรียมทหาร)

มัธยมศึกษาตอนปลาย
 ห้องเรียนวิทยาศาสตร์ในโรงเรียน โดยการกำกับดูแลของมหาวิทยาลัย ของกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (โครงการ วมว.)  โดยจัดร่วมกับมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี (บังคับให้เปิดแบบสหศึกษาเพียงโครงการเดียวของโรงเรียน) เปิดสอนในระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย
 ความสามารถพิเศษทางด้านวิทยาศาสตร์-คณิตศาสตร์ (โครงการ พวค.)  เปิดสอนในระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย

บุคคลมีชื่อเสียง ที่จบการศึกษาจากโรงเรียนราชสีมาวิทยาลัย 

 พลอากาศเอกชลิต พุกผาสุข องคมนตรี อดีตผู้บัญชาการทหารอากาศ 
 พลเอก ธวัชชัย สมุทรสาคร แม่ทัพภาคที่ 2
 รองศาสตราจารย์ ชัยวัฒน์ คุประตกุล หรือ ชัยคุปต์ - นักวิทยาศาสตร์ นักเขียน
 ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.เชาวน์ดิศ อัศวกุล - นักวิชาการโทรคมนาคม
 รองศาสตราจารย์ ดร.ประดิษฐ์  วรรณรัตน์ รองอธิการบดีฝ่ายวิชาการ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์
 สกุล ศรีพรหม ผู้พิพากษาสมทบ ศาลคดีเด็กและเยาวชน จังหวัดนครราชสีมา, นายกสมาคมส่งเสริมกีฬาจังหวัดนครราชสีมา คนแรก อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จังหวัดนครราชสีมา 8 สมัย ดำรงตำแหน่ง รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ 2 สมัย และ ตำแหน่ง เลขาธิการนายกรัฐมนตรี ,ประธานมูลนิธิวัฒนธรรมแห่งชาติ
 นายแพทย์วรรณรัตน์ ชาญนุกูล ส.ส.จังหวัดนครราชสีมา เขต 1 และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม
 บุญจง วงศ์ไตรรัตน์  ส.ส.จังหวัดนครราชสีมา เขต 6 และ อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย
 สุนทร จันทร์รังสี อดีตสมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2550
 จำลอง ครุฑขุนทด  อดีต ส.ส.จังหวัดนครราชสีมา และ อดีต รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ
 บัณฑิต เอื้ออาภรณ์ อธิการบดีจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
 อนุสรณ์ เอี่ยมสะอาด  รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ปัจจุบันดำรงตำแหน่งรองหัวหน้าพรรคเพื่อไทย (รุ่น 88)
 เกียรติพงษ์ รัชตเกรียงไกร  อดีตนักวอลเลย์บอลทีมชาติไทย (อดีต หัวหน้าโค๊ชนักกีฬาวอลเลย์บอลหญิงทีมชาติไทย)
 ศิวรักษ์ เทศสูงเนิน ผู้รักษาประตูทีมชาติไทย
 ทรนง ศรีเชื้อ- ผู้กำกับภาพยนตร์ (กลกามแห่งความรัก, 2022 สึนามิ วันโลกสังหาร ฯลฯ)
 เทวัญ ทรัพย์แสนยากร - นักดนตรี
 พงษ์เทพ กระโดนชำนาญ -  นักร้องเพลงเพื่อชีวิต (รุ่น 67)
 สีเผือก คนด่านเกวียน (อิศรา อนันตทัศน์) - นักร้องเพลงเพื่อชีวิต (รุ่น 67)
 ประจิม วงศ์สุวรรณ   (สยุมภู ทศพล) -  นักเขียนนวนิยาย  เจ้าของงานเขียนเรื่อง "กองพันปิศาจ" และ "ค่ายนรกเดียนเบียนฟู"
 วิสา คัญทัพ – กวี และศิลปินเพลงเพื่อชีวิต 
 มนัสวิน นันทะเสน (ติ๊ก ชีโร่) - นักแสดง นักร้อง
 ธัญญ์วาริน สุขะพิสิษฐ์(ชื่อเดิม : ชุมพล ทองทาบ)(กอล์ฟ) - นักแสดง และได้รับเลือกเป็นนายกสมาคมผู้กำกับภาพยนตร์ไทย ปี 2555 และมีผลงานล่าสุดเรื่องไม่ได้ขอให้มารัก และเป็นอดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรพรรคก้าวไกล (ราชสีห์ รุ่นที่ 87)
 ธนา สุทธิกมล (ออย) - ศิลปิน นักร้อง นักแสดง
 พัศวุฒิ ศิริอำพันธ์กุล (เป้) -  นักร้องนำ เคลิ้ม (วงดนตรี)
 วงศกร ปรมัตถากร (นิว วงศกร) - นักแสดง
 คณิศ ปิยะปภากรกูล (ชื่อเดิม : จักรกฤษ ดาบสันเฑียะ) (เต็งหนึ่ง) - ดัชชี่บอย 2007 อดีตสมาชิกวง  B.O.Y.(รุ่น 100) 
 นันทิตา ฆัมภิรานนท์ (เบลล์) -  นักร้อง
ธนานนท์ ปฏิญญาศักดิกุล (อาร์ม) - วิศวกรซอฟต์แวร์ บริษัท ฮิวเลตต์-แพคการ์ด สหรัฐอเมริกา, นักรีวิวเกม และ ยูทูปเบอร์ 9arm (ราชสีห์ รุ่นที่ 104) 
ธนรัชต์ ปฏิญญาศักดิกุล (เอม) - นักศึกษาคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น รุ่นที่ 47, ติวเตอร์วิชาชีววิทยา และ ยูทูปเบอร์ Aimmuno (ราชสีห์ รุ่นที่ 114) 
วิเชียร จันทรโณทัย - อดีตผู้ว่าราชการจังหวัดนครราชสีมา
ฉัตร สุภัทรวณิชย์ (ต่อ) - สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเขต 1 อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา พรรคก้าวไกล (รุ่นที่ 86)

รูปภาพ อาคารและสถานที่ต่างๆในโรงเรียน

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 เว็บไซต์เว็บไซต์โรงเรียนราชสีมาวิทยาลัย 
 สมาคมนักเรียนเก่าราชสีมาวิทยาลัย (ส.น.ร.)  

โรงเรียนในอำเภอเมืองนครราชสีมา
โรงเรียนที่มีอายุเกิน 100 ปีในประเทศไทย
โรงเรียนประจำจังหวัด
โรงเรียนชายในประเทศไทย
โรงเรียนที่มีอัตราการแข่งขันสูง
โรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครราชสีมา
โรงเรียนที่ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2442