โดกาปอง
โดกาปอง ( ; () เป็นเกมภาษาแบบเล่นกระดาน ซึ่งใช้ผู้เล่น 3 ถึง 4 คนของการเล่นเกมนี้ และเป็นเกมที่เรียกความสนุกสนานและเสียงหัวเราะให้ผู้เล่นในโลกแห่งแฟนตาซี ที่ชิงความเป็นหนึ่งในการครอบครองสมบัติ ด้วยการออกผจญภัยปราบศัตรูต่าง ๆ ในเกม พร้อมทั้งเล่นร่วมกับผู้เล่นคนอื่น ๆ ที่ร่วมผจญภัยอีกด้วย

โดกาปอง ถูกผลิดเป็นครั้งแรกโดยบริษัท แอสมิค-เอส และบริษัท สตริง (Sting) ประเทศญี่ปุ่น ลักษณะส่วนใหญ่ของเกมนี้มักจะเน้นไปที่วัยเด็กเป็นหลัก เพราะลักษณะรูปภาพจะเน้นออกไปทางสีสันที่น่ารัก ๆ

ลักษณะของเกม 
ลักษณะของเกมเป็นเกมภาษาที่สร้างขึ้นมาตามจินตนาการในโลกแบบแฟนตาซี โดยมีหมวดเนื้อเรื่องที่พระราชาไปขอร้องผู้กล้า 3 - 4 คน (ซึ่งเป็นผู้เล่น) ไปปราบศัตรูที่ออกมาสร้างความปั่นป่วนในอาณาจักร ถ้าสามารถเอาชนะศัตรูจะได้ครอบครองทรัพย์สินต่าง ๆ เช่น เงิน หมู่บ้าน หรืออะไรต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับเงิน โดยมีวัตถุประสงค์หลักว่า ผู้ที่ครอบครองทรัพย์สินซึ่งคิดเป็นเงินได้มากที่สุด ก็จะเป็นผู้ชนะของเกม ทำให้ภายในเกมมีการกลั่นแกล้งกันเองระหว่างผู้เล่นด้วยกัน เพราะถือว่าผู้กล้าที่ร่วมเดินทางเป็นคู่แข่งที่จะต้องแข่งขันเพื่อชิงความเป็นหนึ่งในโดกาปองภาคนั้น ๆ

วิธีการเล่นเบื้องต้น 
เกมโดกาปองในแต่ละภาคจะมีลักษณะการเล่นและองค์ประกอบคล้าย ๆ กัน วิธีการเล่นหลัก ๆ จะเป็นเหมือนแบบเล่นกระดานซึ่งเป็นช่องให้ผู้เล่นเดินด้วยการโยนลูกเต๋าแล้วเดินตามจำนวนเลข แต่ในโดกาปองนี้จะใช้การเดินด้วยการหมุนเข็มทิศแล้วเดินตามเลขที่ปรากฏ หยุดช่องไหนจะได้พบเหตุการณ์ต่าง ๆ จากช่องนั้น สำหรับวิธีการเล่นเบื้องต้นจะเป็นดังนี้

การเดินบนพิ้นที่ 
 ก่อนที่จะเริ่มเดินช่อง ผู้เล่นสามารถใช้อุปกรณ์(ไอเท็ม) หรือหนังสือเวทมนตร์ก่อนได้
 ผู้เล่นหมุนเข็มทิศ เมื่อเข็มหยุดไปอยู่ตรงหมายเลขใดจะต้องเดินตามหมายเลขนั้น (จะเดินมากกว่าหรือน้อยกว่านั้นไม่ได้)
 เมื่อเดินไปจนหยุดที่ช่องที่ต้องการแล้ว ผู้เล่นจะกระทำกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในเกม
 จบรอบแล้วรอผู้เล่นคนอื่นเดินช่องให้ครบก่อนจนกว่าจะถึงรอบของตัวเอง

การใช้สิ่งของ 
ในแต่ละรอบ ผู้เล่นสามารถใช้อุปกรณ์ต่าง ๆ ได้ก่อนการเดิน ผู้เล่น จะใช้อุปกรณ์อำนวยความสะดวกต่าง ๆ เช่น การเดิน เพิ่มพลังต่าง ๆ ชั่วคราว หรือใช้หนังสือเวทมนตร์ โจมตีศัตรูหรือผู้เล่นให้ได้รับความเสียหายหรือติดอาการผิดปกติได้ นอกจากนี้ ยังมีความสามารถพิเศษที่สามารถใช้ได้บนฉากเดินทาง ในส่วนของความสามารถพิเศษนั้น ขึ้นอยู่กับอาชีพหรือตัวละครที่ผู้เล่นเล่นอยู่นั่นเอง การใช้สิ่งของนั้น อาจมีอุปกรณ์หรือความสามารถพิเศษที่สามารถใช้เองโดยอัตโนมิติได้อีกด้วย

การต่อสู้ 
การต่อสู้จะเกิดขึ้นเมื่อผู้เล่นไปหยุดอยู่บนช่องธรรมดา (ช่องที่ทำให้ต่อสู้หรือพบเหตุการณ์พิเศษ) เมื่อไม่พบเหตุการณ์พิเศษจะมีศัตรูออกมาให้ผู้เล่นได้ต่อสู้ แต่ถ้ามาหยุดอยู่กับผู้เล่นด้วยกันเองจะต้องต่อสู้กับผู้เล่นทันที การต่อสู้ในเกมโดกาปองจะมีลักษณะและขั้นตอนดังนี้

เลือกฝ่ายโจมตีก่อน 
เมื่อเข้าสู่การต่อสู้ ผู้เล่นจะเลือกว่าจะให้ใครโจมตีก่อน โดยมีบัตรเลือกโจมตี 2 ใบ ให้ผู้เล่นสลับแล้วเปิดบัตร โดยจะมีข้อความบอกว่าใครจะเป็นฝ่ายโจมตีก่อน ถ้าได้ข้อความเป็น 先攻 สีแดง หมายความว่าผู้เล่นจะได้โจมตีก่อน แต่ในทางกลับกัน ถ้าได้ข้อวามเป็น 後攻 สีฟ้า หมายความว่าผู้เล่นจะได้ป้องกันก่อน

การเลือกท่าต่อสู้ 
หลังจากนั้น จะเป็นการเลือกท่าต่อสู้ โดยที่ผู้เล่นจะต้องเดาว่า ฝ่ายตรงข้ามจะออกท่าโจมตีหรือป้องกันแบบใด สำหรับคำสั่งการต่อสู้ทั้งสองฝ่ายจะมี 4 คำสั่งให้เลือกตามตารางนี้

 หมายเหตุ การโจมตีแบบปกติหรือท่าไม้ตายนั้น จะมีอัตราความแม่นยำที่เป็นเงื่อนไขว่าโจมตีโดนหรือโจมตีพลาด ผู้เล่นที่มีค่าความเร็ว (SP) มากกว่าจะมีโอกาสโจมตีได้อย่างแม่นยำสูง ผู้ที่มีความเร็วต่ำกว่า จะมีโอกาสการโจมตีพลาดได้ โดยปรากฏคำว่า "MISS"

การจบขั้นตอนการต่อสู้ 
การต่อสู้ในแต่ละครั้ง ผู้เล่นจะผลัดกันโจมตีและป้องกันรอบละ 1 ครั้ง ขึ้นอยู่กับว่าฝ่ายในจะได้โจมตีหรือป้องกันก่อน ใฝนกรณีที่ต่อสู้แล้วยังไม่ได้ผลแพ้ชนะ ก็จะต้องรอเล่นในรอบถัดไป การต่อสู้จะจบลงได้เมื่อเหลือผู้เล่นที่ชนะจากเหตุการณ์ต่อสู้เพียงคนเดียว (ผู้เล่นมากกว่า 2 คนที่อยู่ในช่องเดียวกันก็เกิดการต่อสู้ได้ และจะมีการต่อสู้ไปจนกว่าจะเหลือผู้ชนะเพียงคนดียว) 

ลักณะการจบการต่อสู้แต่ละครั้งก็จะมีเงื่อนไขแตกต่างกัน การชนะก็จะเกิดจากการโจมตีแล้วชนะ การแพ้จะเกิดขึ้นเมื่อ ตาย ยอมแพ้ หรือถอนตัวออกจากากรต่อสู้ สำหรับลักษณะผลการต่อสู้จะเป็นดังนี้

 ผู้เล่นที่ชนะศัตรู จะได้รับค่าประสบการณ์ เงิน และสิ่งของบางอย่างจากศัตรู
 ผู้เล่นที่แพ้ศัตรู ในกรณีที่ยอมแพ้ จะถูกชิงสิ่งของบางอย่างไป (ได้แก้ อุปกรณ์ หนังสือเวท และเงินบางส่วน) ถ้าผู้เล่นตาย อาจเสียสิ่งของบางอย่างทั้งหมด (นอกจากสิ่งของที่กล่าวมายังมี หมู่บ้านที่ครอบครอง สิ่งของติดตั้ง หรือถูกกลั่นแกล้งได้)
 ผู้เล่นที่ชนะผู้เล่นกันเอง ผู้เล่นที่ชนะจะสามารถฉกชิงสิ่งของหรือขโมยสิ่งของไปได้ นอกจากนี้ ยังสามารถโอนถ่ายสิ่งที่ไม่ดีไปหาผู้แพ้ หรือกลั่นแกล้งผู้แพ้ในแบบต่าง ๆ ได้ การกระทำใด ๆ ต่อผู้แพ้นั้น ถ้าผู้แพ้ตาย ก็จะมีขอบเขตมากกว่าผู้แพ้ที่ยอมแพ้ จากที่กล่าวมาตรงนี้ ผู้เล่นที่ชนะสามารถที่จะไม่ทำอะไรต่อผู้แพ้ก็ได้

ส่วนอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง 
การเล่นโดกาปองจะมีหมวดเนื้อเรื่องเป็นหมวดหลัก ผู้เล่นที่เล่นในหมวดเนื้อเรื่องนั้น จะมีเงื่อนไขจากพระราชาให้ไปทำภารกิจต่าง ๆ  โดยที่ผู้เล่นจะเป็นผู้กล้าที่จะต้องทำภารกิจให้บรรลุตามเงื่อนไข ครอบครองหมู่บ้านต่าง ๆ และปราบศัตรูต่าง ๆ เพื่อกอบโกยทรัพย์สินต่าง ๆ ที่คิดเป็นเงินให้มากที่สุด แต่ต้องระวังการกลั่นแกล้งจากผู้เล่นอื่น ๆ หรือหัวหน้าศัตรู (บอส) ที่คอยขัดขวางการเล่นได้ ผู้เล่นที่ร่วมเล่นสามารถกลั่นแกล้ง ขัดขวางสิ่งต่าง ๆ จากผู้เล่นกันเองได้ เพื่อชิงความเป็นหนึ่งในผู้กล้าที่สามารถครอบครองทรัพย์สินที่คิดเป็นเงินได้มากที่สุดนั่นเอง

ในระหว่างการทำภารกิจในหมวดเนื้อเรื่อง อาจพบเหตุการณ์พิเศษต่าง ๆ ที่จะเกิดขึ้นได้ อย่างเช่น เหตุการณ์บนพื้นที่ เหตุการณ์ประจำสัปดาห์ และกิจกรรมพิเศษ ที่สร้างสีสันและความสนุกสนานภายเกมนี้

องค์ประกอบภายในเกม 

ภายในเกมจะมีองค์ประกอบต่าง ๆ ดังนี้

ผู้เล่น 
ผู้เล่นในเกมโดกาปองนั้นถือเป็นผู้กล้าในเกม ระบบของผู้เล่นเป็นระบบค่าพลังแบบเกมภาษา ซึ่งประกอบไปด้วย
 ค่าพลังชีวิต (HP) พลังชีวิตที่มีอยู่ ถ้าถูกโจมตีจนเป็น 0 ผู้เล่นคนนั้นจะเสียชีวิต แต่สามารถฟื้นขึ้นมาใหม่ได้ในรอบต่อไป
 ค่าพลังโจมตี (ATK) เป็นค่าพลังที่ทำให้เกิดความเสียหายจากการโจมตีฝ่ายตรงข้าม ยิ่งมีค่าพลังนี้มาก ค่าเสียหายก็จะมากขึ้น
 ค่าพลังป้องกัน (DEF) เป็นค่าที่ลดความเสียหายจากการถูกโจมตี ยิ่งมีค่าพลังนี้มาก ค่าเสียหายจากการโจมตีก็จะลดลง
 ค่าพลังเวทย์ (MAG) เป็นค่าพลังเวทย์เมื่อผู้เล่นใช้เวทย์โจมตีด้วยการใช้หนังสือเวทย์หรือเวทมนตร์ ถ้ามีค่านี้มาก ก็จะสร้างความเสียหายมากขึ้น
 ค่าความเร็ว (SPD) เป็นค่าความเร็วที่สร้างความแม่นยำในการโจมตี หากผู้เล่นมีความเร็วน้อยกว่าฝ่ายตรงข้าม จะทำให้เกิดการโจมตีพลาด (MISS) ได้

ช่องเหตุการณ์ต่าง ๆ 
ภายในเกมโดกาปองจะมีช่องเหตุการณ์ต่าง ๆ ดังนี้

ช่องทั่วไป 
 ช่องธรรมดา เป็นช่องเดินปกติ เหมื่อมาหยุดช่องนี้แล้วจะมีการต่อสู้กับศัตรู (แต่ในทางกลับกันอาจพบเหตุการณ์พิเศษได้)
 ช่องอุปกรณ์ เมื่อมาหยุดช่องนี้แล้วผู้เล่นจะได้รับอุปกรณ์จากช่องนี้แบบสุ่ม
 ช่องหนังสือเวทย์ เมื่อมาหยุดช่องนี้แล้วผู้เล่นจะได้รับหนังสือเวทย์จากช่องนี้แบบสุ่ม
 ช่องเงิน เมื่อมาหยุดช่องนี้แล้วผู้เล่นจะได้รับเงินอย่างแน่นอน เพียงแต่ว่าจะมีมากหรือน้อยแล้วแต่จำนวนที่ได้รับไป
 ช่องกล่องเครื่องหมายคำถาม (?) เมื่อมาหยุดช่องนี้แล้วผู้เล่นจะได้รับสิ่งแปลก ๆ อย่างใดอย่างหนึ่งแบบสุ่มทั้งดีและไม่ดี ถ้าสุ่มได้แบบดี ก็จะได้รับอาวุทธ โล่ เงินเพิ่ม ฯลฯ แต่ในทางกลับกัน ถ้าได้แบบไม่ดี ก็จะติดอาการผิดปกติ เงินลด ได้รับความเสียหาย ฯลฯ
 ช่องกล่องล็อกกุญแจ เมื่อมาหยุดช่องนี้แล้วจะต้องมีอุปกรณ์ที่เป็นกุญแจก่อนจึงจะสามารถเอาของที่อยู่ในกล่องนั้นได้ เมื่อไขได้ก็จะได้รับอุปกรณ์ต่าง ๆ หรือ อาวุธ หรือ โล่ อย่างใดอย่างหนึ่ง
 ช่องเสียหาย เมื่อมาหยุดช่องนี้แล้วจะได้รับความเสียหายเป็นจำนวนหนึ่ง แล้วต่อสู้กับศัตรู (หรือพบเหตุการณ์พิเศษ)

ช่องสถานที่ 
 ช่องปราสาท โบสถ์ เมื่อมาหยุดช่องนี้แล้วสามารถรักษาอาการผิดปกติให้หายได้ เมื่อผู้เล่น(ในเกม)เสียชีวิตระหว่างเล่นเกม แล้วจะไปฟื้นที่โบสถ์ที่ไปล่าสุด
 ช่องหมู่บ้าน เมื่อมาหยุดช่องนี้มี 3 กรณีด้วยกันคือ
 ผู้เล่นที่เป็นเจ้าของหมู่บ้านจะได้รับเงินปันผลจากหมู่บ้าน และสามารถพัฒนาหมู่บ้านให้เป็น เมือง หรือเมืองหลวงได้ด้วยการใช้เงินจำนวนหนึ่งเข้าไปพัฒนา
 ผู้เล่นที่ไม่ใช้เจ้าของหมู่บ้านจะสามารถเข้ามาใช้ไอเท็มถ้วยสีทอง / สีเทาเพื่อเปลี่ยนหมู่บ้านเป็นของเขา รวมถึงหนังสือเวทมนตร์ที่ทำให้ชาวบ้านป่วย (เจ้าของหมู่บ้านเงินจะลด) หรือทำการปล้นเงินจากหมู่บ้านได้
 เมื่อผู้เล่นมาหยุดช่องหมู่บ้านที่มีศัตรูอยู่ (รองบอส) จะเกิดการต่อสู้ เมื่อผู้เล่นชนะจะได้เป็นเจ้าของหมู่บ้านนั้นได้
 เมื่อผู้เล่นมาหยุดช่องหมู่บ้านที่ไม่มีใครเป็นเจ้าของได้เป็นเจ้าของหมู่บ้านนั้นได้อย่างฟรี ๆ

ช่องร้านค้า 
 ร้านอุปกรณ์ สามารถซื้ออุปกรณ์ได้จากร้านนี้ (ทุกวันเสาร์ จะลดราคา 25%)
 ร้านเวทย์ สามารถซื้อหนังสือเวทย์และเวทมนตร์ได้จากร้านนี้ (ทุกวันเสาร์ จะลดราคา 25%)
 ร้านอาวุธ สามารถซื้อหรือเปลี่ยนอาวุธ หรือ โล่ได้จากร้านนี้ (ทุกวันเสาร์ จะลดราคา 25%)
 โรงแรมขนาดเล็ก (INN) สามารถเข้าพักเพื่อเติม HP ให้เต็มได้
 ธนาคาร สามารถฝากเงินเข้าธนาคาร และถอนออกมาใช้ได้ (พบได้บางภาค)
 สถานที่เปลี่ยนอาชีพ เป็นที่สำหรับเปลี่ยนอาชีพต่อผู้เล่น (พบได้บางภาค)

รายชื่อเกมของโดกาปอง 
เกมโดกาปองมีต้นกำเนิดการผลิตจากประเทศญี่ปุ่น สร้างขึ้นมาให้ผู้เล่นมากกว่าสองคนเล่นร่วมกันได้ ในส่วนนี้จะระบุชื่อเกมพร้อมกับรายละเอียดคร่าว ๆ ของเกมโดกาปองในแต่ละภาค โดยมีพื้นฐานการเล่นทั้งหมดในบทความนี้ สำหรับรายชื่อภาคต่าง ๆ ในโดกปองมีตามรายละเอียดด้านล่างนี้ 

 ドカポン王国IV～伝説の勇者たち～ (อาณาจักรโดกาปองที่ 4 - เหล่าผู้กล้าในตำนาน) วางแผงเมื่อปี พ.ศ. 2536 บนเครื่องเกมซูเปอร์แฟมิคอม
 ドカポン３・２・１～嵐を呼ぶ友情～ (โดกาปอง 3-2-1) วางแผงเมื่อปี พ.ศ. 2537 บนเครื่องเกมซูเปอร์แฟมิคอม
 ドカポン外伝～炎のオーディション～  วางแผงเมื่อปี พ.ศ. 2538 บนเครื่องเกมซูเปอร์แฟมิคอม
 ドカポン!怒りの鉄剣 (โดกาปอง! ดาบเหล็กแห่งความโกรธ) วางจำหน่ายครั้งแรกที่ญี่ปุ่น ณ วันที่ 5 พฤศจิกายน พ.ศ. 2541 บนเครื่องเล่นเพลย์สเตชัน
 ドカポンDX ~ わたる世界はオニだらけ ~  (โดกาปองเดลักซ์ มีแต่ยักษ์เท่านั้นที่ครอบครองโลก) วางจำหน่ายครั้งแรกที่ญี่ปุ่น ณ วันที่ 8 กรกฎาคม พ.ศ. 2547 บนเครื่องเล่นเพลย์สเตชัน 2 และ เกมคิวป์
 ドカポン・ザ・ワールド (โดกาปองรอบโลก) วางจำหน่ายครั้งแรกที่ญี่ปุ่น ณ วันที่ 3 พฤศจิกายน พ.ศ. 2547 บนเครื่องเล่น เพลย์สเตชัน 2
 ドカポンキングダム (โดกาปอง คิงดอม - Dokapon Kingdom) วางจำหน่ายครั้งแรกที่ญี่ปุ่น ณ วันที่ 22 พฤศจิกายน พ.ศ. 2550 บนเครื่องเล่น เพลย์สเตชัน 2 และ นินเทนโด้ วี
 ドカポンジャーニー！ ～なかよくケンカしてっ♪～ (โดกาปองผจญภัย -ทะเลาะวันละนิดจิตแจ่มใส-) วางจำหน่ายครั้งแรก ณ วันที่ 31 กรกฎาคม พ.ศ. 2551 บนเครื่องเล่น นินเทนโด้ DS

ดูเพิ่ม 
 โดกาปองรอบโลก (ドカポン・ザ・ワールド / Dokapon The World)

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น 
 เวปโดกาปองรอบโลก  
 โดกาปอง คิงดอม 

วิดีโอเกมแอ็กชัน
วิดีโอเกมเล่นตามบทบาท