อูลานบาตาร์
อูลานบาตาร์ (, เสียงอ่าน: ) เป็นเมืองหลวงและเมืองที่มีประชากรมากที่สุดในมองโกเลีย โดยเป็นเมืองหลวงที่หนาวที่สุดในโลกโดยเฉลี่ย นครนี้ก่อตั้งขึ้นใน ค.ศ. 1639 ในฐานะศูนย์คณะสงฆ์พุทธร่อนเร่ที่เปลี่ยนที่อยู่ 28 ครั้ง ก่อนตั้งถาวรในสถานที่ปัจจุบันเมื่อ ค.ศ. 1778

ด้วยจำนวนประชากรมากกว่า 1.5 ล้านคน (ธันวาคม 2022) ซึ่งเทียบเท่าประชากรเกือบครึ่งหนึ่งของประเทศ และเนื่องจากเป็นเอกนครของประเทศ ทำให้นครนี้ทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางทางวัฒนธรรม อุตสาหกรรม และการเงิน รวมทั้งเป็นศูนย์กลางเครือข่ายการขนส่งของมองโกเลียที่เชื่อมด้วยระบบรางทั้งทางรถไฟสายทรานส์-ไซบีเรียในรัสเซียกับทางรถไฟสายของจีน

ชื่อและศัพทมูลวิทยา 
ในช่วงที่สถาปนานครใน ค.ศ. 1639 เมืองนี้มีชื่อว่า  () ภายหลังในโลกตะวันตกดัดแปลงชื่อนี้เป็น  จากนั้นใน ค.ศ. 1651 มีการเรียกนครนี้เป็น  () และใน ค.ศ. 1706 จึงเปลี่ยนเป็น  ()

ส่วนชื่ออื่น ๆ ได้แก่  () หรือสั้น ๆ ว่า  () ซึ่งเดิมมีความหมายว่า การล้อมรอบ หรือ การตั้งถิ่นฐาน

ก่อนเป็นเอกราชใน ค.ศ. 1911 มีการเปลี่ยนชื่อนครนี้เป็น  () จนกระทั้งใน ค.ศ. 1924 เมื่องนครนี้กลายเป็นเมืองหลวงของสาธารณรัฐประชาชนมองโกเลีย จึงเปลี่ยนชื่อใหม่เป็น Ulaanbaatar ()

ในโลกตะวันตก อูลานบาตาร์ยังคงเป็นที่รู้จักกันในชื่อ Urga หรือ Khuree จนถึง ค.ศ. 1924 และภายหลังในฐานะ Ulan Bator (รูปสะกดจากภาษารัสเซีย ) โดยใช้ชื่อนี้ถึงสองทศวรรษจนกระทั่งมีการใช้ชื่อภาษามองโกเลียในรูปสะกดอักษรซีริลลิกและการทับศัพท์แบบปัจจุบัน (1941–1950)

ประวัติศาสตร์

ภูมิศาสตร์ 
อูลานบาตาร์ตั้งอยู่เหนือระดับน้ำทะเลเฉลี่ยประมาณ  ทางตะวันออกเล็กน้อยของใจกลางมองโกเลีย ริมแม่น้ำตูล ซึ่งเป็นลำน้ำสาขาย่อยของแม่น้ำเซเลงกาในหุบเขาที่ตีนเขา Bogd Khan Uul

ภูมิอากาศ 
เนื่องด้วยระดับความสูง ละติจูดค่อนข้างสูง ที่ตั้งห่างจากชายฝั่งหลายร้อยกิโลเมตร และผลกระทบจากไซบีเรียนแอนไทไซโคลน ทำให้อูลานบาตาร์เป็นเมืองหลวงที่เย็นที่สุดในโลก

เมืองพี่น้อง 
อูลานบาตาร์เป็นเมืองพี่น้องกับเมือง ดังนี้:

อังการา ประเทศตุรกี
อัสตานา ประเทศคาซัคสถาน
กรุงเทพมหานคร ประเทศไทย
ปักกิ่ง ประเทศจีน
บ็อน ประเทศเยอรมนี
เดนเวอร์ สหรัฐ
เอลิสตา ประเทศรัสเซีย
กาซีอันเท็พ ประเทศตุรกี
ไหโข่ว ประเทศจีน
โฮฮอต ประเทศจีน
อินช็อน ประเทศเกาหลีใต้
อีร์คุตสค์ ประเทศรัสเซีย 
คาซัน ประเทศรัสเซีย
ครัสโนยาสค์ ประเทศรัสเซีย
Maardu ประเทศเอสโตเนีย
มอสโก, ประเทศรัสเซีย
โนโวซีบีรสค์ ประเทศรัสเซีย
เปียงยาง ประเทศเกาหลีเหนือ
โซล ประเทศเกาหลีใต้
Strelcha ประเทศบัลแกเรีย
ไทเป ประเทศไต้หวัน
เทียนจิน ประเทศจีน
อูลัน-อูเด ประเทศรัสเซีย
อิ๋นชวัน ประเทศจีน

หมายเหตุ

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น

 Ulaanbaatar City Hall (Mongolia)
 Ulaanbaatar Travel Guide
 General information about Ulaanbaatar, up-to-date 
 "Urga or Da Khuree" from A. M. Pozdneyev's Mongolia and the Mongols

 
เมืองหลวงในทวีปเอเชีย
เมืองในประเทศมองโกเลีย