ปูตราจายา
ปูตราจายา หรือชื่อทางการ ดินแดนสหพันธ์ปูตราจายา () เป็นเมืองใหม่และศูนย์กลางการปกครองของประเทศมาเลเซีย มีการย้ายที่ตั้งรัฐบาลจากกัวลาลัมเปอร์มายังปูตราจายาเมื่อปี ค.ศ. 1999 เนื่องจากความแออัดในเมืองหลวง โดยที่กัวลาลัมเปอร์ยังคงเป็นเมืองหลวงของมาเลเซีย และพระที่นั่งของสมเด็จพระราชาธิบดี ที่ตั้งของรัฐสภามาเลเซีย สถานเอกอัครราชทูตต่างประเทศทุกแห่ง และศูนย์กลางทางการค้าและการเงินของประเทศ ยังคงอยู่ในกัวลาลัมเปอร์ ปูตราจายาเป็นแนวความคิดของนายกรัฐมนตรี มหาเธร์ โมฮัมหมัด ได้รับฐานะเป็นดินแดนสหพันธ์แห่งที่สามของมาเลเซียเมื่อวันที่ 1 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2001 ถัดจากกัวลาลัมเปอร์ใน ค.ศ. 1974 และลาบวนใน ค.ศ. 1984

ศัพทมูลวิทยา 
ชื่อปูตราจายาตั้งตามนายกรัฐมนตรีคนแรกของมาเลเซีย ตุนกู อับดุล ระฮ์มัน ปูตรา อัล-ฮัจ พื้นที่ของปูตราจายาเป็นดินแดนแทรก ล้อมรอบด้วยอำเภอเซอปังของรัฐเซอลาโงร์ ชื่อของปูตราจายามาจากภาษาสันสกฤต ที่แผลงเป็นภาษามลายู โดย "ปูตรา" (पुत्र) แปลว่า "บุตรชาย" และ "จายา" (जया) แปลว่า "ความสำเร็จ" หรือ "ชัยชนะ"

การออกแบบ 

ปูตราจายาเป็นเมืองใหม่ ตั้งอยู่ในประเทศมาเลเซีย การพัฒนาของปูตราจายาเริ่มขึ้นในช่วงต้นของคริสต์ทศวรรษ 1990 โดยเกิดขึ้นจากแนวความคิดของนายกรัฐมนตรี ดร.มหาเธร์ โมฮัมหมัดคนที่ 4 และคนที่ 7 ที่จะสร้างเมืองเพื่อเป็นที่ตั้งของฝ่ายบริหารและประมุขของประเทศ อยู่ทางตอนใต้ของกัวลาลัมเปอร์ มีพื้นที่ราว 4,932 เฮกเตอร์ ประชากรคาดการณ์ ราว 350,000 คน การใช้ประโยชน์ที่ดินมีการวางผังอย่างเป็นสัดส่วน ดังนี้
 ราชการ 5.3%
 พานิชยกรรม 2.9%
 ที่พักอาศัย 25.8%
 วัฒนธรรม 2%
 สาธารณประโยชน์ 10.1%
 สาธารณูปโภค/สาธารณูปการ 18.2%
 พื้นที่สีเขียว 37.5%

ส่วนประกอบสำคัญของเมืองได้แก่ทะเลสาบที่สร้างขึ้นโดยการขุด จึงทำให้เมืองปูตราจายามีภูมิทัศน์ที่สวยงาม และมีสะพานที่ออกแบบอย่างสวยงามถึง 5 สะพานได้แก่ Putra Bridge, Seri Perdana Bridge, Seri bakti Bridge, Seri Gemilang Bridge, และ Seri Wawasan Bridge

ปูตราจายาเป็นความตั้งใจของผู้นำมาเลเซียที่ต้องการจะเนรมิตเมืองใหม่ขึ้นมา เมื่อปี 2538 โดยกำหนดแผนการพัฒนา 3 ระยะ คือ ระยะ 1A แล้วเสร็จในปี 2542 ระยะ 1B แล้วเสร็จในปี   2544  และระยะ 2 แล้วเสร็จในปี 2553 เพื่อเป็นศูนย์การบริหารและปกครอง แยกออกจากกัวลาลัมเปอร์ เมืองหลวง เพื่อต้องการควบคุมปัญหาการเจริญเติบโตที่รวดเร็วและต้องการแก้ไขปัญหาการจราจรใน    เมืองหลวงด้วย นอกจากนี้ จะเป็นความพร้อมในทุก ๆ ด้าน เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานของคนมาเลเซีย 

ปูตราจายาอยู่ห่างจากกัวลาลัมเปอร์ไปทางใต้ ประมาณ 25 กม. ห่างจากท่าอากาศยานระหว่างประเทศกัวลาลัมเปอร์ ซึ่งเป็นสายการบินแห่งใหม่ที่ทันสมัยที่สุดในภูมิภาค ตั้งอยู่ทางตอนเหนือ ประมาณ 20 กม. มีเส้นทางคมนาคมเข้าออกหลายเส้นทางในระดับทางด่วน และอาจกล่าวได้ว่าเป็นเมืองที่มีการเข้าออกได้สะดวกที่สุดในประเทศอีกด้วย

การพัฒนาโครงการประกอบด้วยส่วนของอาคารที่ทำการหลักของรัฐบาลอาคารของกระทรวงต่าง ๆ สถานที่ประกอบพิธีทางศาสนา ศูนย์การค้า สนามกีฬา และที่อยู่อาศัยของข้าราชการและพนักงาน เป็นต้น

ปูตราจายาครอบคลุมพื้นที่ราว 4,581 เฮกตาร์ โดยภูมิทัศน์ส่วนใหญ่มุ่งเน้นไปที่ความพยายามสร้างให้เป็น “เมืองในสวน” จึงมีที่โล่งแจ้งและสวนสาธารณะอยู่ทั่ว ๆ ไป และกว่า 600 เฮคตาร์ จะเป็นส่วนของภูมิทัศน์หลักที่สร้างโดยฝีมือมนุษย์

ปูตราจายาเป็นเมืองหนึ่งที่มีการวางแผนด้านนโยบายและแนวทางปฏิบัติที่รัดกุมในการกระจายการใช้พื้นที่ ระบบขนส่ง การใช้ประโยชน์และโครงสร้างพื้นฐาน การอยู่อาศัย เทคโนโลยีสารสนเทศ สวนสาธารณะ และสถานที่พักผ่อนหย่อนใจต่าง ๆ

ถนนหลักมีความยาว 4.2 กม. สามารถใช้เป็นสถานที่สำหรับการพาเหรด สวนสนาม ในงานรัฐพิธีและการเฉลิมฉลองในโอกาสต่าง ๆ ได้อย่างสบายและสวยงาม

ในส่วนของอาคารที่เป็นจุดเด่นของเมืองอยู่ที่ตึกซึ่งก่อสร้างอยู่บนเนินสำหรับเป็นที่ทำการของนายกรัฐมนตรี และคณะรัฐมนตรี หรือทำเนียบรัฐบาล เรียกว่า เปอร์ดานาปูตรา ส่วนยอดบนมีลักษณะคล้ายรูปโดมของมัสยิด เป็นตึกสูง 6 ชั้น แยกเป็น 3 ปีก โดยที่ทำการของนายกรัฐมนตรีอยู่ตรงกลางตึกซึ่งด้านบนเป็นรูปโดมแก้วโมเสค ส่วนปีกด้านตะวันตกใช้เป็นที่ทำงานของรองนายกรัฐมนตรี ส่วนปีกด้านตะวันออกเป็นที่ทำงานของรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี

สถาปัตยกรรมของอาคารได้รูปแบบ Eclectic ที่มีอิทธิพลจากตะวันตกผสมผสานกับรูปแบบของมลายูและอิสลาม หลังคาสีเขียว

จากทำเนียบรัฐบาลมองออกมาทางด้านขวามือเป็นที่ตั้งของมัสยิดปูตรา (Masjid Putra) ซึ่งเป็นสถาปัตยกรรมมัสยิดสีชมพูลอยอยู่บนแหลมปูตราจายา จุดที่สูงที่สุดของมัสยิด มีความสูงเทียบเท่าตึกประมาณ 25 ชั้น

เมืองคู่แฝดของปูตราจายา คือ ไซเบอร์จายา

เมืองพี่น้อง 
ปูตราจายามีเมืองพี่น้องกับเมืองดังนี้:
  ไซเบอร์จายา ประเทศมาเลเซีย
  อัสตานา ประเทศคาซัคสถาน
  นครเซจง ประเทศเกาหลีใต้

ภูมิอากาศ
ปูตราจายามีสภาพภูมิอากาศแบบป่าดิบชื้น (Af) ซึ่งมีฝนตกหนักทั้งปี และอุณหภูมิสูงตลอดปี เมืองนี้ไม่มีฤดูแล้งแท้จริง อุณหภูมิโดยเฉลี่ยอยู่ที่ 27.1 °C และทั้งปีมีฝนตกโดยเฉลี่ย 2,307 มิลลิเมตร

ภาพ

อ้างอิง 

ทั่วไป

อ่านเพิ่ม
 King, Ross: Kuala Lumpur and Putrajaya: Negotiating Urban Space in Malaysia, Nias Press, 2008

แหล่งข้อมูลอื่น 

 
 

เมืองในประเทศมาเลเซีย
ดินแดนสหพันธ์ของประเทศมาเลเซีย