ไอเซ็น โซสึเกะ
ไอเซ็น โซสึเกะ () เป็นตัวละครหลักในเรื่อง เทพมรณะเป็นอดีตหัวหน้าหน่วยที่ 5 แห่ง 13 หน่วยพิทักษ์ และอดีตหัวหน้าเหล่าอารันคาร์ ปัจจุบันถูกจองจำอยู่ที่คุกใต้ดินเป็นเวลา20,000ปีภายในที่ทำการหน่วยที่1

ลักษณะ/อุปนิสัย 
ไอเซ็น เป็นอดีตยมทูตหัวหน้าหน่วยที่ 5 เป็นคนพูดจาสุภาพแต่แฝงไปด้วยความฉลาดเฉลียว หล่อตลอดเวลา  ผมหยักศก  สวมแว่นตา  และใจดีต่อลูกน้อง  ไม่เคยปล่อยให้ลูกน้องรับภาระหนัก  และเมื่อลูกน้องในหน่วยตกอยู่ในอัตรายเขาจะมาช่วยเสมอ  แต่ภายในใจเขาไม่เคยยึดติดกับความยุติธรรมและพร้อมที่จะกำจัดคนที่เห็นสมควรว่าจำเป็นต้องกำจัด  ซึ่ง อ.คุโบะ ไทโตะ ได้กล่าวไว้ในการสัมภาษณ์ว่า "ไอเซ็นมีลักษณะเป็นคนลึกลับ"  และสาเหตุนี้เองจึงเป็นตัวละครที่คิดร้ายในส่วนลึกของจิตใจนั่นเอง 

ไอเซ็นสั่งการลูกน้องซึ่งเป็นอารันคาร์อยู่มากมายโดยก้าวผ่านได้ตามความต้องการ  โดยเขาได้รับรู้เรื่องทั้งหมดผ่าน อุลคิโอร่า ชิฟเฟอร์ ที่ได้พูดคุยกับ อิโนะอุเอะ โอริฮิเมะ ว่าเขาทำทุกอย่างเพื่อความทะเยอทะยานของตัวเอง  หรือการก้าวผ่านความกลัวในตอนที่เขาข่มขู่ กริมจอว์ แจ๊คเกอร์แจ๊ค หลังจากถูกโทเซ็น คานาเมะตัดแขนและทำลายทิ้ง  ถ้ากริมจอว์เข้าทำร้ายโทเซ็น  ซึ่งเขาสามารถกำหนดชะตาชีวิตเหล่าอารันคาร์ได้โดยปราศจากความกลัว  แต่ก็มีอารันคาร์บางตนที่ยอมทำตามคำสั่งของไอเซ็นเพื่อความต้องการของตนเอง  อย่างเช่น ซาเอล อพอลโล่ แกรนซ์ ที่ต้องการกำจัดโลกที่ำไร้ฮอลโลว์ให้หมดสิ้น ในปัจจุบันนี้ไอเซ็นถูกจองจำอยู่ที่คุกใต้ดินขั้นที่ 8 เป็นเวลา 20,000 ปี

จุดประสงค์ที่แท้จริงของไอเซ็น ยังไม่มีใครทราบแน่ชัด แต่ในตอนปัจจุบัน ไอเซ็นต้องการสร้าง () ที่สามารถเข้าไปยังมิติที่ราชาอาศัยอยู่  โดยมีการเล่าสืบทอดกันมาในหมู่หัวหน้าใหญ่แห่ง 13 หน่วยพิทักษ์  ซึ่งไอเซ็นต้องการวัตถุดิบในการสร้างกุญแจราชันย์ด้วยการนำวิญญาณ 100,000 ดวงจากเมืองคาราคุระ  

ในตอนที่อาศัยอยู่ในฮุเอโก้ มุนโด้  ไอเซ็นได้ถอดแว่นออกและเสยผมขึ้น  แต่ดวงตาของเขาก็เต็มไปด้วยอันตรายและทรงผมที่ดูแปลกตายิ่งขึ้น  ในขณะที่ก่อนเขาจะออกไปจากโซลโซไซตี้ได้กล่าวกับ อุคิทาเกะ จูชิโร่ หัวหน้าหน่วยที่ 13 ไว้ว่า  ตัวเขาเองจะก้าวพ้นขอบเขตพระเจ้า  และหลังจากที่เขามายังฮูเอโก มุนโด้ได้สวมชุดสีขาวซึ่งเป็นเครื่องแบบ แบบด้วยกับชุดของอารันคาร์

ประวัติ 
ไอเซ็น เดิมเป็นหัวหน้าหน่วยที่ 5 ของ 13 หน่วยพิทักษ์  แต่ด้วยความต้องการที่จะก้าวพ้นขอบเขตของพลังของยมทูตและยึดครองทุกอย่าง  จึงได้วางแผนต่างๆนานาเพื่อชิงโฮเคียคุที่อยู่ในร่างเทียมของคุจิกิ ลูเคีย มาเพื่อนำไปสร้างอารันคาร์ ฮอลโลว์ที่ได้รับพลังของยมทูตและมีดาบฟันวิญญาณเหมือนกับของยมทูตด้วย
 อายุ / 590กว่าปี
 วันเกิด / 29 พฤษภาคม
 ส่วนสูง / 186 เซนติเมตร
 น้ำหนัก / 74 กิโลกรัม
 ตำรงตำแหน่ง / หัวหน้าหน่วยที่5 มา110ปี
 ดาบฟันวิญญาณ / เคียวกะซุยเกสึ
 คำปลดปล่อย / “จงแหลกสลายซะ เคียวกะซุยเกสึ”
 ความชอบส่วนตัว / อ่านหนังสือ เล่นคอมพิวเตอร์ เครื่องวิดีโอวงจรปิด
 ความถนัดส่วนตัว / คัดอักษร ดีดพิมพ์ สร้างรหัสลับ
 อาหาร / อาหารที่ชอบ - เต้าหู้
 อาหารที่ไม่ชอบ - ไข่ลวก
 การพักผ่อนสบายๆในวันหยุด / อ่านหนังสือ,เป็นอาจารย์พิเศษให้กับโรงเรียนศาสตร์วิญญาณ

อดีต 
ไอเซ็นได้ทำงานอยู่ในหน่วยที่ 5 มาเป็นเวลานาน  ขณะนั้นเขาเป็นรองหัวหน้าหน่วยที่ 5 ภายใต้การบัญชาของหัวหน้าหน่วย ฮิราโกะ ชินจิ โดยฮิราโกะได้แต่งตั้งไอเซ็นเป็นรองหัวหน้าเพราะความไม่น่าไว้วางใจและเขารู้สึกรับรู้ถึงอันตรายในตัวไอเซ็น  ไอเซ็นได้ทำการทดลองการกลายเป็นฮอลโลว์กับวิญญาณในโซลโซไซตี้อย่างลับๆ  จนกระทั่งอุราฮาร่า คิสึเกะได้ค้นพบวิธีการดังกล่าว  จึงแกล้งใส่ความให้ลงโทษคิสึเกะจนถูกเนรเทศออกจากโซลโซไซตี้ไปในที่สุด

ในขณะนั้นไอเซ็นได้ร่วมมือกับ อิชิมารุ งิน และ โทเซ็น คานาเมะ โดยเป็นนกต่อให้กับแผนการในครั้งนี้  ต่อมาไอเซ็นได้เลื่อนขั้นเป็นหัวหน้าหน่วยที่ 5 และอิชิมารุได้เลื่อนขั้นเป็นรองหัวหน้าหน่วยที่ 5 และเป็นมือขวาคนสนิทของเขาอีกด้วย  แต่ต่อมาอิชิมารุและโทเซ็นได้เลื่อนขั้นเป็นหัวหน้าหน่วยที่ 3 และ 9 ตามลำดับ  แต่ถึงกระนั้นก็ยังจงรักภักดีต่อไอเซ็นเหมือนเดิม  และเมื่อ ฮินาโมริ โมโมะ ได้เข้ามาเป็นรองหัวหน้าหน่วยที่ 5 เขาก็ไม่เคยคิดว่าเป็นรองหัวหน้าหน่วยที่ 5 เลยนอกจาก อิชิมารุ งิน เท่านั้น

ในขณะนั้นไอเซ็นได้รับ ฮินาโมริ โมโมะ, คิระ อิซึรุ และ อาบาราอิ เร็นจิ เข้ามาในหน่วยที่ 5  โดยรับฮินาโมริ  และคิระที่น่าจะใช้การได้ไปเป็นรองหัวหน้าหน่วยที่ 5 ของเขาเอง  และหน่วยที่ 3 ของอิชิมารุ  แล้วให้อาบาราอิ เร็นจิไปที่หน่วยที่ 11 แทน  แต่ภายหลังเร็นจิได้มาเป็นรองหัวหน้าหน่วยที่ 6

บทบาท

ภาคโซลโซไซตี้ 
หัวหน้าไอเซ็นถูกมือสังหารลึกลับฆ่าตาย จึงทำให้ต้องมีการจับตัวเรียวกะเพื่อสอบสวนถึงการตายของหัวหน้าไอเซ็น แต่ในความเป็นจริงแล้วเขานั้นเป็นคนฆ่า 46 ห้องวังกลางในขณะที่ตามตัวคุจิกิ ลูเคียพบ เพราะต้องการโฮเงียวคุที่อยู่ในร่างวิญญาณของลูเคีย ซึ่งหลังจากที่เขาได้ทำร้ายฮินาโมริและฮิตสึกายะจนบาดเจ็บสาหัสแล้วก็ได้ไปยังเนินโซเคียคุ แล้วก็จัดการคุโรซากิ อิจิโกะ อาบาราอิ เร็นจิ และโคมามูระ ซาจินและได้ลูกแก้ววินาศโฮเงียวคุมาครอบครอง ก่อนที่จะถูกล้อมจับและหลบหนีไปได้จากการช่วยเหลือของเหล่า เมนอสกรังเด้ โดยไปอาศัยอยุ่ที่ฮูเอโกมูนโด้ หรือปราสาทที่เรียกว่าลาสนอเช่ นั่นเอง

ภาคอารันคาร์ 
ปัจจุบันเป็นหัวหน้าของเหล่าอารันคาร์กำลังเตรียมการใช้โฮเคียคุในการสร้างกุญแจราชันย์ เพื่อไปยังอีกมิตินึงที่มีราชันย์วิญญาณซึ่งเป็นเป้าหมายของตนอยู่  การสร้างกุญแจนี้จะต้องอาศัยวิญญาณจำนวนมหาศาลและสถานที่ที่มีพลังวิญญาณพิเศษซึ่งก็คือเมืองคาราคุระที่พวกอิจิโกะอาศัยอยู่นั่นเอง

ภาคฮูเอโก้ มุนโด้ 
ไอเซ็นนั้นต้องการวิญญาณที่อยู่ที่เมืองคาราคุระทุกดวง ในตอนนี้ไอเซ็นสนใจในการพัฒนาการของ อิจิโกะ จึงส่งเอสปาด้าลำดับที่10 ยามี่(0) และลำดับที่ 4 อุลคิโอร่ามาตรวจสอบ หลังจากนั้นอุลคิโอร่าจึงกลับไปรายงานไอเซ็น กริมจอร์ที่ไม่เห็นด้วยกับวิธีการของอุลคิโอร่าจึงฝ่าฝืนคำสั่งนำฟราเชี่ยนของตนเองบุกโจมตีที่เมืองคาราคุระ หลังจากที่กลับไป ฮูเอโก้ มุนโด้จึงถูกไอเซ็นลงโทษและ ได้บอกถึงสถานภาพของพวกอิจิโกะและได้ห้ามกริมจอร์ที่กำลังจะไปจัดการอิจิโกะเองด้วยอารมณ์ส่วนตัว และหลังจากนั้นไอเซ็นได้ส่ง อุลคิโอร่ามาตรวจสอบพลังของอิโนะอุเอะ หลังจากนั้นไอเซ็นก็ได้นำทัพเอสปาด้าชุดใหญ่มาโจมตีที่เมืองคาราคุระ แต่ที่จริงแล้วมันเป็นตัวล่อเพื่อให้ยมทูตไปสนใจ แล้วให้อุลคิโอร่าไปจับตัวอิโนะอุเอะมานั้นเอง ไอเซ็นได้ทดลองพลังของเธอโดยการให้รักษาแขนซ้ายของกริมจอร์ และพลังนี้มีบางสิ่งที่ไอเซ็นต้องการให้ใช้กับโฮเงียคุอยู่ หลังจากนั้นอิจิโกะก็มาบุกโจมตีที่ฮูเอโก้ มุนโด้อย่างที่ไอเซ็นได้คาดการณ์เอาไว้ และไอเซ็นก็ได้บังคับให้อิโนะอุเอะใช้พลังนั้นกับโฮเงียคุและก็เป็นผลสำเร็จมาที่ เมืองคาราคุระ แต่หลังจากนั้นตัวเขาเองก็ได้หายไป ก่อนที่จะมาโผล่อีกครั้งในตอนท้ายๆที่ใกล้จะอวสาน

ดาบฟันวิญญาณ

ขั้นต้น (ชิไค) 
 ชื่อ : เคียวกะ ซุยเกสึ () 
 คำปลดปล่อย : จงแหลกสลาย () 
 ลักษณะ : แล้วแต่จะกำหนดเช่นจะกำหนดให้หลอกจาก ผึ้งเป็น มังกร แล้วแต่ผู้ใช้จะกำหนดรูปร่าง
 ความสามารถ : มีความสามารถในการสะกดโดยสมบูรณ์และไร้ช่องโหว่ โดยมีเงื่อนไขว่าจะต้องให้ผู้ที่ต้องการสะกดโดยสมบูรณ์มองเห็นการปลดปล่อยดาบเล่มนี้ เพียงครั้งหนึ่งก็จะแสดงผล แสดงผลได้ตลอดแม่กระทั่งชักดาบออกจากฝักเข้าสู้กับยมทูติก็ตาม แต่ก็ไม่สามารถใช้กับโทเซ็นได้เนื่องจากตาบอด
 จุดอ่อน : เมื่อแตะที่สันดาบ จะเป็นการคลายความสามารถสะกดโดยสมบูรณ์ของ เคียวกะ ซุยเกสึ เป็นจุดอ่อนที่ อิชิมารุ งิน ค้นพบ

อ้างอิง 

ตัวละครในเทพมรณะ
หัวหน้าหน่วย (13 หน่วยพิทักษ์)
รองหัวหน้าหน่วย (13 หน่วยพิทักษ์)
ดาวร้ายในแอนิเมชัน
ตัวละครที่เป็นนักวิทยาศาสตร์
ตัวละครที่เป็นนักพันธุศาสตร์
ตัวละครที่เป็นนักโทษ
ตัวละครที่เป็นนักสะกดจิตและผู้ปลูกฝัง
ตัวละครในบันเทิงคดีที่มีความเป็นอมตะ
ตัวละครชายในอนิเมะและมังงะ